ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА
сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша 2
2023 жылдың жартыжылдығы және 2024 жылдың 1 жартыжылдығы, "Қарамырзы а/о әкімінің аппараты "ММ қызметінде
с.Карамырза 2024 жылғы 30 мамыр
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы Заңының 8-бабының 5-тармағына, Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) 2016 жылғы 19 қазандағы №12 бекіткен сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүзеге асырылады (бұдан әрі – Аппарат).
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау объектісі (бұдан әрі – талдау) аппараттың қызметі болып табылады.
Мемлекеттік мекеме қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу мақсатында аппарат басшысының 30.04.2024 жылғы № 19 бұйрығымен өкімдер.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңі – 2023 жылғы 2 жартыжылдық және 2024 жылғы 1 жартыжылдық.
Талдаудың мақсаты-аппараттағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және оны жою.
Талдау міндеті сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың аппарат қызметіндегі салдарын жою болып табылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу қағидаларының 15 тармағына сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін ақпарат көздері:
1) талдау объектісінің қызметін реттейтін құқықтық актілер мен ішкі құжаттар;
2) талдау объектісінің қызметі туралы статистикалық есептілік;
3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен алынған талдау объектісінің қызметі туралы Мемлекеттік және құқық қорғау органдарының ақпараттық жүйелерінің деректері;
4) талдау объектісіне қатысты бұрын мемлекеттік органдар жүргізген тексерулердің нәтижелері;
5) ішкі бақылау қызметтерінің бақылау іс-шараларының нәтижелері;
6) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг нәтижелері;
7) бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланымдар;
8) талдау объектісіне қатысты жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
9) талдау объектісінің лауазымды адамдарын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны, оның ішінде қылмыстық құқық бұзушылық пен заңның басқа да бұзушылықтарын жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою жөнінде ұсынғаны үшін жауапқа тарту туралы мәліметтер;
10) сот органдарының талдау объектісі, қылмыстық істер фабуласы қызметкерлерінің іс-әрекеттеріне қатысты шешімдері;
11) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген сыртқы талдау нәтижелері;
12) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген ішкі талдау нәтижелері;
13) талдау объектісінің қызметшілеріне, қызметкерлеріне сұрау салу нәтижелері;
14) ұсынуға Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де мәліметтер
15) "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" мемлекеттік мекемесі туралы 2019 жылғы 25 қарашадағы ереже.
16) "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" мемлекеттік мекемесінің 2022 жылғы 01 сәуірдегі ЖҰМЫС РЕГЛАМЕНТІ.
1.1. Негізгі функцияларды іске асыру
Нормативтік база:
Қазақстан Республикасының Конституциясы.
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" заң.
Қазақстан Республикасы Президенті мен Үкіметінің актілері,
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидалары.
Өзге де нормативтік құқықтық актілер.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
Ішкі құжаттарда (бұдан әрі - СД) сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
"Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ ауылдық округ әкімінің (бұдан әрі – әкім) қызметін қамтамасыз ететін және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де функцияларды жүзеге асыратын мемлекеттік мекеме болып табылады. "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына және заңдарына, Қазақстан Республикасы Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" мемлекеттік мекемесі туралы 2019 жылғы 25 қарашадағы Ережеге және "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" мемлекеттік мекемесінің жұмыс регламентіне сәйкес жүзеге асырады округтер" .
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
II.Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері
2.1. Мемлекеттік қызмет көрсету
Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Тізіліміне сәйкес (Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығы) "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" мемлекеттік мекемесі мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің 5 түрін көрсетеді. Аппаратта құқық бұзушылықтарға әкеп соқтыратын фактілерді немесе іс-әрекеттерді анықтау үшін жағдай жасау мақсатында "сенім телефоны" 97-5-92 жұмыс істейді, ол бойынша азаматтардың осындай фактілер туралы хабарлауға мүмкіндігі бар. Қызметкерлермен тұрақты негізде көрсетілетін мемлекеттік қызметтер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізіледі, құқықтық білім мектебінің сабақтарында "Мемлекеттік қызмет туралы"," Мемлекеттік қызметтер туралы "" Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы"," Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс "және басқа да Қазақстан Республикасы Заңдарының негізгі ережелері үнемі жарияланады. Мемлекеттік қызмет көрсету мәселелері бойынша шағымдар көрсетілетін қызметті алушылардан түскен жоқ. Мемлекеттік қызметтер Мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін айқындайтын заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерге сәйкес көрсетіледі. Көрсетілген уақыт кезеңінде аппараттың мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібі мен мерзімдерін бұзуы анықталмаған. 2023 жылы 4 Мемлекеттік қызмет көрсетілді. 2024 жылы 59 мемлекеттік қызмет көрсетілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегі тікелей байланыс.
Негіздеме: Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің бұйрығымен бекітілген "Жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау" мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларымен
Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 25 наурыздағы № 84 өтінішті қабылдау және Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру көрсетілетін қызметті беруші, кент, ауыл, ауылдық округ әкімі, "электрондық үкіметтің"веб-порталы арқылы жүзеге асырылатыны айқындалды.
2024 жылдың сәуір айында "Қарамырзы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ округ тұрғындарынан осы мемлекеттік қызметті көрсетуге қағаз түрінде 59 өтініш қабылданды, бұдан әрі қағидаларға сәйкес өтініш "Қарасу ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі"ММ көрсетілетін қызметті берушіге берілді. Өтініш берушінің құжаттарды "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы беру мүмкіндігі болған кезде, бұл өтініш берушілердің құжаттарды жинауға және дайындауға қатысуын барынша азайтуды және мемлекеттік қызметтер көрсету субъектісімен тікелей байланысын шектеуді көздейді, Мемлекеттік қызмет көрсету кезінде көрсетілетін қызметті алушылармен тікелей байланысқа жол берілді.
Ұсынымдар: сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендететін электрондық форматта мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларын түсіндіру бойынша түсіндіру жұмыстарын, халықпен жиындар өткізу. Мемлекеттік қызметті электрондық түрде алу үшін электрондық-цифрлық қолтаңбаның болуы қажет. ЭЦҚ кілтін алуды ақпараттандыру бойынша халықты барынша қамтумен ауқымды жұмыстар жүргізу. Округ тұрғындарын "Қазақстан Республикасының Электрондық үкіметі" сайтында, ЕГОВ, еGov mobil және басқа да қосымшаларда мемлекеттік қызметтер көрсету мүмкіндігімен таныстыру. Мемлекеттік қызмет көрсету бойынша өзіне-өзі қызмет көрсету бұрышының жұмысын жандандыру.
2.2. Кадр саясаты
Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы
Штат саны-7. Нақты саны-7. Бос жұмыс орындары-1.
Қызметке қабылданды: 2023 – 2024 жылдары қызметке қабылданған мемлекеттік қызметшілер жоқ
Жұмыстан шығарылды: 2023-2024 жылдары мемлекеттік қызметтен босатылған қызметкерлер жоқ.
Теріс себептермен жұмыстан шығарылғандар жоқ.
Тағылымдама: 2023-2024 жыл-0 қызметкер
Кадрлардың біліктілігін арттыру/қайта даярлау (өтетін орны: Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Қостанай облысы бойынша филиалы): 2024 жыл – 1 қызметші (бас мамандар (Е-G-3).
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
Тәртіптік практика.
2023 жылдың 2 жартыжылдығында және 2024 жылдың 1 жартыжылдығында қызметкерлерге тәртіптік жаза қолданылмады.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі
(Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидаларын) қызметкерлер бұзған жоқ.
Қызметкерлер сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер қабылдады.
Еңбек тәртібі бұзылған жоқ.
Мүдделер қақтығысы
Берілген мәліметтерді талдаумен мүдделер қақтығысы фактілері анықталған жоқ
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.3. Процестерді цифрландыру. Құжат айналымы
Құжаттаманы есепке алу
2023 жылдың екінші жартыжылдығынан бастап "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ іс жүргізудің тиімділігі мен ашықтығын арттыру мақсатында бұлтты құжат айналымына (ОДО) көшірілді. Сондай-ақ Mail электрондық поштасы бар. KZ - Қазақстандық Ұлттық электрондық сервис порталы.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.4. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау
"Қарамырза ауылдық округі әкімі аппараты" мемлекеттік мекемесінде өтініштер бойынша жұмыс Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 1 шілдедегі Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексіне сәйкес жүргізіледі . Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін есепке алу өтініштерді қараудың ашықтығын қамтамасыз етуге бағытталған e - Otinish веб-порталында жүргізіледі. Жеке және заңды тұлғаларды қабылдау уақтылы жүргізіледі. Тоқсан сайын аудандық" Қарасу өнімдері " газетінде азаматтарды қабылдау кестесі жарияланады .Ауыл әкімі аппаратының қызметкерлері жасаған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі бойынша өтініштер түскен жоқ.
Талданатын кезеңде 2023 жылдың 2 жартыжылдығында 2 өтініш түсті, оның ішінде жеке қабылдауда - 2 (ауызша түсіндіру). Барлығы бұзушылықсыз мерзімде қаралды.
Талданатын кезеңде 2024 жылдың 1 жартыжылдығында 59 өтініш түсті, оның ішінде "E-Otinish" АЖ арқылы 59 өтініш, оның ішінде 59 өтініш. Барлығы бұзушылықсыз мерзімде қаралды
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.5. Ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету
Мемлекеттік мекеме 2023 жылдың екінші жартыжылдығында "Қарамырзы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ ақпараттық контент пен қызметтерді жариялау үшін МО ЕПИР платформасында Қарамырзы ауылдық округі әкімі аппаратының интернет-ресурс – сайтын ашты, контент тұрақты негізде жаңартылып отырады, сондай-ақ азаматтар үшін пайдалы ақпарат орналастырылатын Instagram интернет-парақшасы бар.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.6. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг нәтижелері
Әкім аппаратында сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг жүргізілген жоқ.
2.7. Бақылау және рұқсат беру функцияларын іске асыру.
2023 жыл: 0.
2024 жыл: 0.
2.8. Сот практикасын талдау
Талдау объектісінің (азаматтық-құқықтық сипаттағы) іс жүргізу практикасы көрсетілмейді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.9. Қадағалау органдарын тексеру нәтижелері туралы мәліметтер
2023 жыл: 0.
2024 жыл: 0.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.10.Фискалдық органдарды тексеру нәтижелері туралы мәліметтер
2023 жыл: 0.
2024 жыл: 0.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.11. Құқық қорғау органдарының, үкіметтік емес ұйымдардың және азаматтардың мәліметтері
Талдау барысында талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан, құқық қорғау органдарынан, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері мен азаматтардан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы ақпарат берілмеген.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.11. БАҚ және өзге де ақпарат көздерінің мониторингі
Бұқаралық ақпарат құралдары мониторингінің деректеріне сәйкес, 2023 жылғы 2 жартыжылдық және 2024 жылғы 1 жартыжылдық кезеңіндегі Жарияланымдар талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы анықталмаған.
Әлеуметтік желілерді, блог-платформаларды, сондай-ақ жоғарыда аталған хабарламалардың басқа да интернет-ресурстарын ақпараттық талдау да анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.12.Қаржы-шаруашылық қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау:
"Қаражырза ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ "Мемлекеттік сатып алу туралы"Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мемлекеттік сатып алуды жүзеге асырады
2023 жылдың 6 айында мемлекеттік сатып алу бойынша ақпаратты талдау барысында: бір көзден 10 шарт; 15 шарт - баға ұсыныстарын сұрату жасалды.
Талдау барысында 2024 жылдың 1 жартыжылдығында: бір көзден 11 шарт; 7 шарт - баға ұсыныстарын сұрату; 1 шарт - негіздемелік келісім; 1 шарт –ашық конкурс; 1 шарт – рейтингтік-балдық жүйені пайдалана отырып конкурс жасалды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: қаржы заңнамасын сақтамаудың өзге де белгілері.
Негіздеме: "Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабына сәйкес электрондық цифрлық қолтаңба қол қоюшының өз қолымен қойылған қолына тең. Электрондық цифрлық қолтаңбаның жабық кілттері оларды заңды түрде иеленетін тұлғалардың меншігі болып табылады. Жеке тұлғада әртүрлі Ақпараттық жүйелер үшін жеке электрондық цифрлық қолтаңба кілттері болуы мүмкін. Электрондық цифрлық қолтаңбаның жеке кілттерін басқа адамдарға беру мүмкін емес. Заңды тұлғаның басшысы немесе оны алмастыратын тұлға осы заңды тұлғаның қызметкеріне немесе ол тағайындаған адамға электрондық құжатқа қол қоюға өкілеттік беруге құқылы. Бұл ретте әрбір қызметкер тіркеу куәлігін және өз атына алынған электрондық цифрлық қолтаңбаның тиісті жабық кілтін пайдаланады.
2024 жылдың 03 мамыры мен 15 мамыры аралығында Қарамырза ауылдық округінің әкімі М. в. Агайдарова жыл сайынғы еңбек демалысында болды. Демалысқа шыққан кезде әкімнің ЭЦҚ "Мемлекеттік сатып алу"порталында шарттарды тіркеу (қол қою) үшін бухгалтерге берілді. Әкімнің демалысы кезінде бухгалтер 10.05.2024 жылғы № 050140002994/240025/00 Мемлекеттік сатып алу туралы шартқа қол қойды (электротехникалық материалдарды сатып алу (көшені жарықтандыру үшін ССП -4 2*16 кабелі) "Мемлекеттік сатып алу"порталында әкімнің электрондық цифрлық қолтаңбасымен.
Басшы демалысқа шыққан жағдайда тиісті сенімхат пен бұйрық негізінде құжаттарға қол қоюға, оның ішінде ЭЦҚ пайдалана отырып, өкілеттіктерді басқа тұлғаға беру қажет. Осылайша, басшы демалыста болған кезде жеке-дара атқарушы органның мәртебесін және өзінің лауазымдық өкілеттіктері шеңберінде іс-әрекеттер жасау мүмкіндігін жоғалтпайды. Бұл ретте, еңбек заңнамасының нормаларын сақтау мақсатында құжаттарға қол қоюға өкілеттіктерді басқа тұлғаға беру ұсынылады. ЭЦҚ беру ауыр зардаптарға әкеп соғуы мүмкін - құпия ақпаратты үшінші тұлғаларға алу және беру, қате не дұрыс жасалмаған құжаттарға қол қою.
Ұсынымдар: әкімнің (басқа мамандардың) ЭЦҚ-сын жауапты қызметкерлерге беру кезінде пайдалану процесін нақты регламенттеу қажет-қызметкерлерді ауыстыруға өтінімді уақтылы жолдау қажет.
Қорытынды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау қорытындысы бойынша "Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ-де 2 Сыбайлас жемқорлық тәуекелі анықталды:
1.Мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегі тікелей байланыс.Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2021 жылғы 25 наурыздағы № 84 бұйрығымен бекітілген" Жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау " мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларында өтінішті қабылдау және Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру көрсетілетін қызметті беруші, кент, ауыл, ауылдық округ әкімі, веб-сайт арқылы жүзеге асырылатыны айқындалған.- "электрондық үкімет" порталы.
2024 жылдың сәуір айында "Қарамырзы ауылдық округі әкімінің аппараты" ММ округ тұрғындарынан осы мемлекеттік қызметті көрсетуге қағаз түрінде 59 өтініш қабылданды, бұдан әрі қағидаларға сәйкес өтініш "Қарасу ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі"ММ көрсетілетін қызметті берушіге берілді. Өтініш берушінің құжаттарды "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы беру мүмкіндігі болған кезде, бұл өтініш берушілердің құжаттарды жинауға және дайындауға қатысуын барынша азайтуды және мемлекеттік қызметтер көрсету субъектісімен тікелей байланысын шектеуді көздейді, Мемлекеттік қызмет көрсету кезінде көрсетілетін қызметті алушылармен тікелей байланысқа жол берілді.
2.Демалысқа (ауруханаға) шыққан кезде бухгалтер "Мемлекеттік сатып алу" порталында шарттарды тіркеу (қол қою) үшін әкімнің ЭЦҚ-на қол жеткізе алады
"Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы" Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 7 қаңтардағы № 370-II Заңының 10-бабының 2-тармағына сәйкес электрондық қолтаңбаның жабық кілттері оларды заңды негізде иеленетін тұлғалардың меншігі болып табылады. ЭЦҚ басқа тұлғаларға берілмейді. ЭЦҚ беру ауыр зардаптарға әкеп соғуы мүмкін - құпия ақпаратты үшінші тұлғаларға алу және беру, қате не дұрыс жасалмаған құжаттарға қол қою.
Ұсынымдар:"Қарамырза ауылдық округі әкімінің аппараты"ММ қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау жөніндегі жұмысты жалғастыру.
Мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын электрондық форматта түсіндіру бойынша түсіндіру жұмыстарын, халықпен жиындар өткізу, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтады. Мемлекеттік қызметті электрондық түрде алу үшін электрондық-цифрлық қолтаңбаның болуы қажет. ЭЦҚ кілтін алуды ақпараттандыру бойынша халықты барынша қамтумен ауқымды жұмыстар жүргізу. Округ тұрғындарын "Қазақстан Республикасының Электрондық үкіметі" сайтында, ЕГОВ, еGov mobil және басқа да қосымшаларда мемлекеттік қызметтер көрсету мүмкіндігімен таныстыру. Мемлекеттік қызмет көрсету бойынша E-Qoldau бока қаражаты бойынша өзіне-өзі қызмет көрсету бұрышының жұмысын жандандыру.
Басшы демалысқа шыққан жағдайда тиісті сенімхат пен бұйрық негізінде құжаттарға қол қоюға, оның ішінде ЭЦҚ пайдалана отырып, өкілеттіктерді басқа тұлғаға беру ұсынылады.
Осылайша, басшы демалыста болған кезде жеке-дара атқарушы органның мәртебесін және өзінің лауазымдық өкілеттіктері шеңберінде іс-әрекеттер жасау мүмкіндігін жоғалтпайды. Бұл ретте, еңбек заңнамасының нормаларын сақтау мақсатында құжаттарға қол қоюға өкілеттіктерді басқа тұлғаға беру ұсынылады.