Қазақстан Республикасы кодексінің 166-бабының 1-тармағына сәйкес
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі)" Қазақстан Республикасының аумағында ақшалай есеп айырысулар міндетті түрде бақылау-касса машиналарын (бұдан әрі - БКМ) қолдана отырып жүргізіледі.
Ақшалай есеп айырысулар деп қолма-қол ақша және (немесе) Төлем карточкаларын және (немесе) мобильдік төлемдерді пайдалана отырып есеп айырысулар арқылы тауарды сатып алу, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету үшін жүзеге асырылатын есеп айырысулар түсініледі.
Сонымен қатар, "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы "Қазақстан Республикасының кодексіне (Салық Кодексі) және" салық және басқа да міндетті төлемдер туралы "Қазақстан Республикасының Кодексін қолданысқа енгізу туралы "Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 20 желтоқсандағы № 85-VII ҚРЗ Заңымен бюджетке" (салық кодексі) " ақшалай есеп айырысулар ұғымы мобильдік төлемдерді пайдалану арқылы есеп айырысумен толықтырылды.
Өз кезегінде, "төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасының 2016 жылғы 26 шілдедегі № 11-VI ҚРЗ Заңының 1-бабына 35-2) тармақшамен толықтыру енгізілді, оған сәйкес дара кәсіпкер, дара кәсіпкер ретінде тіркеу есебінде тұрған жеке тұлғаның пайдасына электрондық нысанда бастамашылық жасалған қолма-қол ақшасыз төлемдер мобильдік төлемдер деп танылады. жеке практикамен айналысатын заңды тұлғаның ұялы қосымша немесе өзге де жабдық (құрылғы)арқылы алынатын тауарды сатып алғаны, жұмыстарды орындағаны, қызметтерді көрсеткені үшін ақы төлеуіне, штрих-кодты пайдаланып төлемдерді қабылдауға арналған. Бұл ретте көрсетілген толықтыруларды қолданысқа енгізу мерзімі - 2022 жылғы 1 наурыз.
166-баптың 5-тармағының 2) тармақшасына сәйкес БКМ қолданған кезде тауар, жұмыс, қызмет үшін төленген сомаға БКМ чегін немесе тауар чегін беру жүзеге асырылады.
Сондай-ақ, Салық кодексінің 165-бабының 6) тармақшасына сәйкес, БКМ чегі сатушы (тауарды, жұмысты, қызметті жеткізуші) мен сатып алушы (клиент) арасында қағаз немесе электрондық түрде берілген ақшалай есеп айырысуды жүзеге асыру фактісін растайтын БКМ бастапқы есептік құжаты болып табылады.
"Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне бизнес-ортаны дамыту және сауда қызметін реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2019 жылғы 2 сәуірдегі Қазақстан Республикасының Заңымен Салық кодексінің 166-бабының 6-тармағына сәйкес БКМ қолдану тәртібі бойынша Салық кодексіне өзгерістер енгізілді және БКМ чегінде көрсетілуге жататын ақпарат тізбесі кеңейтілді.
Сонымен қатар, Салық кодексінің 166-бабының 6-тармағына сәйкес БКМ чегін қамтуы тиіс ақпарат тізбесі белгіленген.
Сонымен қатар, "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы "Қазақстан Республикасының кодексіне (Салық Кодексі) және" салық және басқа да міндетті төлемдер туралы "Қазақстан Республикасының Кодексін қолданысқа енгізу туралы "Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 24 маусымдағы № 53-VII Заңымен бюджетке" (салық кодексі) " 166-баптың 7-тармағына толықтыру енгізілді, сондай-ақ сатып алушының (клиенттің), тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының талабы бойынша деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар БКМ чегінде сатып алушының (клиенттің)сәйкестендіру нөмірі болуға тиіс, алушының.
Бұл ретте, 2022 жылдан бастап модельдері мемлекеттік тізілімге енгізілген деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар БКМ қолданатын кәсіпкерлерге сатып алушының сәйкестендіру нөмірін енгізу функциясын қоса отырып, БКМ қайта бағдарламалау қажет.
Осылайша, төлем карточкаларын және (немесе) мобильді төлемдерді пайдалана отырып, электрондық сауда алаңы (ЕДБ веб сервистері, Kaspi Pay, Каспи дүкен және т.б.) арқылы төлемді қабылдау кезінде сатушы сатып алған күні тауар, жұмыс және қызмет үшін төленген сомаға чек беруге міндетті.
Төлемді қолма-қол ақшасыз тәсілмен, банктік шотқа аудару жолымен жүзеге асырған жағдайда БКМ қолдану бойынша міндеттеме жоқ екенін қосымша хабарлаймыз.
Бүгінгі таңда БКМ мемлекеттік тізіліміне БКМ 257 моделі енгізілген, оның ішінде онлайн БКМ 103 модель. Онлайн-БКМ орташа құны моделіне байланысты 55-60 мың теңгені құрайды, сондай-ақ нарықта аппараттық-бағдарламалық кешендер түрінде онлайн-БКМ сатып алу бойынша баламалы шешімдер бар, олардың құны 3 мың теңгені құрайды (айына жалға алу).
Бұл ретте БКМ мемлекеттік тізіліміне енгізілген барлық онлайн-БКМ оның түріне қарамастан БКМ чегінің мазмұны бойынша талаптарды іске асыру мүмкіндігі бар екенін атап өтеміз.
Сонымен қатар, БКМ әрбір моделіне БКМ пайдалану бойынша нұсқаулықтар қоса беріледі, оған сәйкес салық төлеушілер БКМ-ге чекті ұстау, оның ішінде тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді және олардың өлшем бірліктерін ауыстыру бойынша талаптарды дербес енгізуге мүмкіндігі бар.
Сонымен қатар, "Әкімшілік құқық бұзушылық туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 284-бабының 7-тармағына сәйкес БКМ бақылау чегінде қажетті деректемелерді көрсетпегені үшін ескерту жасауға әкеп соғады.
POS-терминалды қолдануға қатысты
"Төлемдер және төлем жүйелері туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабы 11-тармағына сәйкес дара кәсіпкерлер және (немесе) заңды тұлғалар, ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желілері жоқ орындардағы тұлғаларды қоспағанда, жекелеген қызмет түрлерін жүзеге асыру кезінде өз қызметін жүзеге асыратын жерлерде төлем жүйелерін пайдалана отырып, төлемдерді қабылдауға арналған жабдықты (құрылғыны) орнатуды және қолдануды қамтамасыз етуге міндетті және (немесе) лездік төлемдер жүйесін пайдалана отырып төлемдерді қабылдау.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысымен
2021 жылғы 1 шілдедегі № 457 салық төлеушілер POS-терминалды қолдануға міндетті қызмет түрлері анықталды.
Бұл ретте, талап өз өндірісінің ауыл шаруашылығы өнімінің, өз өндірісінің акваөсіру (балық аулау) өнімінің көтерме және бөлшек саудасы саласындағы қызметті жүзеге асыратын дара кәсіпкерлерге және (немесе) заңды тұлғаларға; ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желісі жоқ жерлерде орналасқан стационарлық емес сауда объектілері арқылы жүзеге асырылатын қызметке қолданылмайды.
Сонымен қатар, "Әкімшілік құқық бұзушылық туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 194 – бабының 1-тармағына сәйкес дара кәсіпкердің немесе Қазақстан Республикасының аумағында сауда қызметін жүзеге асыру (жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету) кезінде оларды қабылдауға міндетті заңды тұлғаның төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді және (немесе) аударымдарды қабылдаудан бас тартуы-ескерту жасауға әкеп соғады.