Аналитикалық анықтама
сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша
«Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ қызметінде бастап.
Айдарлы а. 13 мамыр 2024 ж
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" 2015 жылғы 18 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы №12 бұйрығымен бекітілген Үлгілік қағидаларға сәйкес "Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты"ММ-де сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүзеге асырылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау объектісі (бұдан әрі - талдау) «Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ (бұдан әрі - әкім аппараты) қызметі болып табылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдаудың типтік ережелеріне, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Қазақстан Республикасының Агенттігі Төрағасының бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу бойынша әдістемелік ұсынымдарға сәйкес жүргізілді Айдарлы ауылдық округі әкімінің 2023 жылғы 10 мамырдан 2024 жылғы 10 мамырға дейінгі кезең үшін 2024 жылғы 10 сәуірдағы № 17-Ө.
Талдаудың мақсаты - әкім аппаратындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру және жою.
Талдаудың міндеті - әкім аппаратында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың салдарын жою.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу ережелерінің 15-тармағына сәйкес, сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін ақпарат көздері:
1) талдау объектісінің қызметін реттейтін құқықтық актілер мен ішкі құжаттар;
2) талдау объектісінің қызметі туралы статистикалық есептілік;
3) мемлекеттік және құқық қорғау органдарының ақпараттық жүйелердің талдау объектісінің қызметі туралы, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен алынған мәліметтері;
4) талдау объектісіне қатысты мемлекеттік органдар бұрын жүргізген тексерулердің нәтижелері;
2
5) ішкі бақылау қызметтерінің бақылау шараларының нәтижелері;
6) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің нәтижелері;
7) бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар;
8) жеке және заңды тұлғалардың талдау объектісіне қатысты өтініштері;
9) талдау объектісінің лауазымды адамдарын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін жауапкершілікке тарту, оның ішінде қылмыстық құқық бұзушылық жасауға және басқа да заң бұзушылықтарға ықпал еткен мән-жайларды жою туралы ұсыныстар енгізу туралы мәліметтер;
10) әділет органдарының талдау объектісі, қылмыстық істер учаскесі қызметкерлерінің іс-әрекеттеріне қатысты шешімдері;
11) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген сыртқы талдаудың нәтижелері;
12) қызметкерлерге, талдау объектісінің қызметкерлеріне сауалнама нәтижелері;
13) ұсынуға Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге ақпарат
1.1. Негізгі функцияларды жүзеге асыру
Нормативтік база:
1) "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін - өзі басқару туралы" ҚР Заңы, талдау объектісінің ережесі (Қарасу ауданы әкімдігінің 2019 жылғы 25 қарашадағы №195 қаулысымен бекітілген, бұдан әрі-ереже);
2) Өзге де салалық құқықтық актілер.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: талдау арқылы сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.1. Мемлекеттік қызметтер көрсету
Әкім аппараты келесі қызметтерді ұсынады
тікелей қызмет көрсетуші болып табылады:
1) «Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп телеуге сату»;
2) «Кент, ауыл жерлерінен жер учаскесін беру»;
3) «Сауда-саттықты ( аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекеттік меншікгіндегі жер учаскелеріне құқықтарды алу»;
4) «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру»;
5) «Жер учаскесін алу үшін кезекке қою».
өтініштерді қабылдайды және нәтижесін береді:
3
2) «Жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау»;
3) «Аты, әкесінің аты, тегінің өзгеруін тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу»;
4) «Некенің (ерлі-зайыптылықтың) бұзылуын тіркеу, оның ішінде түзетулер енгізу»;
5) «Неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) тіркеу, оның ішінде түзетулер енгізу»;
6) «Азаматтық хал актілері жазбаларын қалпына келтіру»;
7) «Баланың тууын тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу»;
8) «Қайтыс болуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар, түзетулер енгізу»;
9) «АХАЖ жазбаларының күшін жою».
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегі тікелей байланыс.
Негіздеме: «Жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі қағидаларды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы № 301 бұйрығына сәйкес «жер учаскесін жеке меншікке сату» мемлекеттік көрсетілетін қызметі біржолғы не бөліп-бөліп «көрсетілетін қызмет» электрондық үкіметтің» веб-порталы және көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы көрсетіледі.
«Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ 2024 жылғы 29 қаңтарда «ПСК Капитал» ЖШС-нің бұл мемлекеттік қызметі көрсетілетін қызметті берушіге тікелей жүгінген кезде қағаз түрінде көрсетілді, сол арқылы мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде көрсетілетін қызметті берушінің көрсетілетін қызметті алушымен тікелей байланысына жол берілді.
Ұсыныстар: «Электрондық үкіметтің» веб-порталы арқылы электрондық түрде мемлекеттік қызметтер көрсету бойынша халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу.
2.2. Кадр саясаты
Жеке құрам менеджменті. Рамалық қозғалыс
Мемлекеттік қызмет:
Қызметкерлер саны - 5. Нақты сан - 5. Бос орындар - 0.
Жұмысқа қабылданған: 2023-1; 2024 жыл- 1
Жұмыстан шығарылды: 2023 – 0; 2024 жыл -1
Теріс себептермен жұмыстан шығарылғандар - 0.
Тәжірибе: 2023 – 2024 жыл -1.
Кадрларды қайта даярлау / қайта даярлау (өту орны: Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Қостанай облысы бойынша филиалы): 2023 – 3; 2024 жыл -0
4
Тәртіптік практика
2023 -2024 жыл - 0
Қызметкерлерге 2023 жылдың мамырынан 2024 жылдың мамырына дейін тәртіптік жаза қолданылған жоқ.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі
(Мемлекеттік қызметшілердің қызмет этикасы ережелері) қызметкерлер бұзған жоқ.
2023 жылы мемлекеттік қызметшілердің қызметіне бағалау жүргізілді, ауылдық округ әкімінің нәтижесі-тиімді.
Қызметкерлер сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер қабылдады.
Еңбек тәртібін бұзған жоқ.
Бұқаралық ақпарат құралдарында қызметкерлерге теріс ақпарат орналастырылған жоқ.
Мүдделер қақтығысы
Берілген ақпаратты талдау кез-келген мүдделер қақтығысын анықтаған жоқ.
2.3.Процестерді цифрландыру. Құжат айналымы
Құжаттамалық есеп
Салалық-нормативтік құқықтық актілер: «Мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттандыру, құжаттаманы басқару және электрондық құжат айналымы жүйелерін пайдалану қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2023 жылғы 25 тамыздағы № 236 бұйрығы (бұдан әрі – құжаттандыру қағидалары). Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: талдау кез-келген сыбайлас жемқорлық тәуекелін анықтаған жоқ.
Ақпараттық жүйелер
Ауылдық округ әкімінің аппаратында ақпараттық жүйелердің келесі түрлері қолданылады: ЭҚАБЖ, «Е-Халық» АЖ, «Е-лицензиялау» АЖ, "»-өтініш» АЖ, «Е-қызмет»АЖ.
Ақпараттық жүйелердің жұмысын талдау қорытындысы бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.4. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Ауылдық округ әкімінің аппаратына келіп түскен өтініштер уақтылы тіркеліп, «Е-Отыніш»базасына енгізіледі.
Өтініштерді қарау мерзімі қатаң сақталады.
Ауылдық округ әкімінің аппараты ай сайын аудан әкімі аппаратының құжаттамалық қамтамасыз ету бөліміне азаматтардың өтініштері бойынша салыстыру актісін ұсынады. Сондай-ақ ай сайынғы және тоқсандық есептер.
5
Ауылдық округ әкімі азаматтарды жеке қабылдауды жүргізеді. Азаматтарды қабылдау кестесі аудандық «Қарасу өнері» газетінде, Айдарлы ауылдық округі әкімдігінің сайтында жарияланады.
2023 жылы 9 өтініш келіп түсті, оның 6-ы жеке қабылдауда. 2024 жылдың өткен кезеңінде әкім аппаратына 2 өтініш түсті, оның 1-і жеке қабылдауда.
Өтініштер уақтылы қаралады, жауаптар белгіленген мерзімде беріледі.
Өткен кезеңде келіп түскен өтініштерді талдаумен 2023-2024 жыл анықталды:
Жеке тұлғалар өтініштерінің негізгі ерекшелігі:
- арнайы әлеуметтік қызметтер;
- Еңбек және халықты жұмыспен қамту мәселелері;
- әлеуметтік қамсыздандыру
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: талдау сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтаған жоқ.
2.5. Ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету
Ақпарат Қарасу ауданы әкімінің, Айдарлы ауылдық округі әкімдігінің интернет-ресурсында, Instagram парақшасында орналастырылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: қоғамдық мүддені білдіретін объектінің қызметі туралы ақпаратты уақтылы жарияламау.
Негіздеме: «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» 2015 жылғы 16 қарашадағы Қазақстан Республикасының Заңына, «Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарын ақпараттық толықтыру қағидаларын және олардың мазмұнына қойылатын талаптарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2021 жылғы 2 сәуірдегі бұйрығына сәйкес интернет-ресурста мынадай ақпарат орналастырылады: мемлекеттік органның қызметіне қатынасы.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында «Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ интернет-ресурсында 2024 жылдың 1 және 2 тоқсанына жеке және заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау кестесі және жылдық жұмыс жоспары бойынша ақпарат орналастырылмағаны анықталды.
Ұсынымдар: ауылдық округ әкімдігінің сайтында жылдық жұмыс жоспары, жеке және заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау кестесі орналастырылсын.
2.6. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг нәтижелері
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг жүргізілген жоқ.
2.7. Өзге де функцияларды іске асыру
6
Өзге функцияларды іске асыруды талдау қорытындысы бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.8. Бақылау және қадағалау функцияларын жүзеге асыру
Ережеге сәйкес лицензиялау және бақылау функцияларын жүзеге асыру жоқ.
2.9. Сот практикасын талдау
Ақпаратқа сәйкес, іс жүргізу тәжірибесі жоқ.
2.10. Бақылаушы органдардың тексеру нәтижелері туралы ақпарат
Талданып отырған кезеңде жоғары тұрған органдар қызметке қатысты жоспарлы және жоспардан тыс тексерулер жүргізген жоқ. Актілер прокурорлық қадағалау түскен жоқ.
2.11. Құқық қорғау органдарының, үкіметтік емес ұйымдардың және азаматтардың мәліметтері
Талдау барысында талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан, құқық қорғау органдарынан, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдар өкілдерінен және азаматтардан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы ақпарат берілмеген.
2.12. БАҚ және өзге де ақпарат көздерінің мониторингі
Бұқаралық ақпарат құралдары мониторингінің деректеріне сәйкес, талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы 2023-2024 жылдардағы жарияланымдар анықталған жоқ.
Әлеуметтік желілерді, блог-платформаларды, сондай-ақ басқа да интернет-ресурстарды ақпараттық талдаумен жоғарыда көрсетілген хабарламалар да анықталған жоқ.
2.13 Қаржы-шаруашылық қызмет саласын талдау, оның ішінде мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру
Мемлекеттік сатып алуды өткізу рәсімі ашық және барлық әлеуетті өнім берушілерге мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы қолжетімді және мемлекеттік сатып алу электрондық түрде өтеді, бұл өнім берушілер мен тапсырыс берушілер арасындағы сөз байласуды барынша азайтады,бюджет қаражатын мақсатсыз пайдалану деңгейін төмендетуге ықпал етеді қаражат. Жоспарлы және жоспардан тыс тексерулердің талданатын кезеңі үшін. Мемлекеттік сатып алу жөніндегі қызметке қатысты органдар жүргізген жоқ. Прокурорлық қадағалау актілері түскен жоқ.
Ауылдық округ үшін жұмыстарды, тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу рәсімдерін жүргізу бойынша бөлінген
7
бюджет қаражатын жұмсаудың ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында заңнамаға сәйкес мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспары бекітілді, ол электрондық веб-порталда жарияланады. Осыған байланысты, барлық мемлекеттік сатып алулар бекітілген жылдық жоспарға сәйкес жүзеге асырылады.
Бір көзден тікелей шарт жасасу арқылы 100 АЕК-ке дейінгі тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді, монополистердің қызметтерін, авторлық құқықты сатып алу бойынша мемлекеттік сатып алулар жасалды.
Мемлекеттік сатып алу саласындағы талдау қорытындылары бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекел факторы бір көзден ең көп мемлекеттік сатып алу болып табылады.
Ішкі талдау нәтижесінде мемлекеттік орган басшысының жақын туыстарының, жұбайларының немесе жекжаттарының әлеуетті өнім берушілерін өткізілетін мемлекеттік сатып алуға қатысу фактілері анықталған жоқ. Мемлекеттік сатып алу мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны тиімді және оңтайлы жұмсау, мемлекеттік сатып алу процесінің жариялылығы мен ашықтығы қағидаты бойынша жүзеге асырылады. Тоқсан сайын бас маман бухгалтер аудандық экономика және қаржы бөліміне бюджет қаражатының жұмсалуы туралы есеп береді.
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Қостанай облысы бойынша департаменті жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік әкімшілік қызметшілеріне 2023 жылға еңбек демалысын беру кезіндегі мемлекеттік органдардың жұмыс жағдайына талдау жасады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: демалыс төлемдерін төлеу кезінде заңнаманы сақтамау.
Негіздеме: «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңның 54-бабына сәйкес мемлекеттік қызметшілерге екі лауазымдық айлықақы мөлшерінде сауықтыру үшін жәрдемақы төлей отырып, ұзақтығы күнтізбелік 30 күн жыл сайынғы еңбек демалысы беріледі. Жыл сайынғы еңбек демалысына ақы төлеу ол басталғанға дейін күнтізбелік үш күннен кешіктірілмей, ал еңбек демалысы кестеден тыс берілген жағдайда – ол берілген күннен бастап күнтізбелік үш күннен кешіктірілмей жүргізіледі. Алайда, Заңның осы нормасын бұза отырып, сауықтыру жәрдемақысын төлеу мемлекеттік мекеменің жекелеген қызметкерлеріне заңмен белгіленген мерзімнен кейін жүзеге асырылады. Бас маман Томилова С. Л. кесте бойынша демалыс 2023 жылғы 17-21 шілде аралығында берілді, жәрдемақы төлеу 2023 жылғы 17 шілдеде 2 күнге кешіктіріле отырып жүргізілді, бас маман Л. В. Гринцевичке, кесте бойынша демалыс 2023 жылғы 24 шілдеден 7 тамызға дейін берілді, жәрдемақы төлеу 2023 жылғы 24 шілдеде 2 күнге кешіктіріле отырып жүргізілді, жетекші маман Иванова Л. А., кесте бойынша демалыс 2023 жылғы 14-28 тамыз аралығында берілді, жәрдемақы 2023 жылғы 14 тамызда 2 күнге кешіктіріліп төленді.
8
Ұсыныстар: демалыстарды беру және төлеу тәртібін реттейтін қолданыстағы заңнаманың нормаларын зерделеуді жүргізу (Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 92-бабы, "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы"Қазақстан Республикасы Заңының 54-бабы). Емдеу жәрдемақысын төлеуді кешіктіргені үшін өсімпұл 2024 жылғы 2 ақпандағы төлем шоттары негізінде төленді№1240696/24-28, №1240696/24-30, №1240696/24-31.
III. Тұжырымдар
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша келесі жағымсыз факторлар анықталды (сыбайлас жемқорлық тәуекелдері, ұйымдастырушылық олқылықтар):
көрсетілетін қызметті берушінің көрсетілетін қызметті алушымен тікелей байланысы;
қоғамдық мүддені білдіретін объектінің қызметі туралы ақпаратты уақтылы жарияламау;
демалыс төлемдерін төлеу кезінде қолданыстағы заңнаманы сақтамау.
Анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою үшін 3 ұсыным берілді.
«электрондық үкімет» веб-порталы арқылы электрондық түрде мемлекеттік қызметтер көрсету бойынша халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу;
ауылдық округ әкімдігінің сайтында жылдық жұмыс жоспары, жеке және заңды тұлғалардың өкілдерін қабылдау кестесі орналастырылсын;
демалыстарды беру және төлеу тәртібін реттейтін қолданыстағы заңнаманың нормаларын зерделеуді жүргізу.
Ұсыныстардың жалпы тізімі:
Айдарлы ауылдық
округінің әкімі Т.К.Карамурзин