Әлеуметтік жұмыс орнын Жұмыс беруші еңбек ұтқырлығы орталығымен шарт негізінде жұмыссыздарды жұмысқа орналастыру үшін олардың жалақысын субсидиялай отырып құрады.
Әлеуметтік жұмыс орындарына жұмысқа орналастырылған жұмыссыздардың жалақысына берілетін ай сайынғы субсидия мөлшері салықтарды, міндетті әлеуметтік аударымдарды және пайдаланылмаған еңбек демалысына өтемақыны ескере отырып, экологиялық үстемеақылар бойынша төлемдерді есепке алмағанда, белгіленген жалақы мөлшерінің 35% - ын құрайды, бірақ 24 (жиырма) АЕК-тен аспайды (2025 жылы=94368 теңге). Субсидиялау мерзімі 12 айға дейін.
«Күміс жас» жобасы 50 жастан асқан адамдар үшін жұмыс орындары ұйымдастырылады.
Қатысушылар:50 жастан асқан жұмыссыз тұлғалар.
Субсидиялау кезеңі 12 айдан аспайды.
субсидиялардың ай сайынғы мөлшері салықтарды, міндетті әлеуметтік аударымдарды, пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін өтемақыларды және банк қызметтерін ескере отырып, экологиялық үстемеақылар бойынша төлемдерді есепке алмағанда, субсидиялардың ай сайынғы мөлшері:
1) қатысудың алғашқы 12 (он екі) айы – жалақы мөлшерінің 70%, бірақ 30 (отыз) АЕК-тен аспайды (2025 жылы=3932 теңге);
2) қатысудың 13 (он үшінші) айдан 24 (жиырма төртінші) айына дейін-жалақы мөлшерінің -65%, бірақ 30 (отыз) АЕК-тен аспайды;
3) қатысудың 25 (жиырма бесінші) айдан 36 (отыз алтыншы) айына дейін – жалақы мөлшерінің - 60%, бірақ 30 (отыз) АЕК-тен аспайды.
Қатысу мерзімі аяқталғаннан кейін жұмыс беруші 50 жастан асқан жұмыссыздарды кемінде 1 жыл мерзімге тұрақты жұмыс орнына, сондай – ақ зейнеткерлікке шыққанға дейін зейнеткерлік жасқа дейінгі адамды жұмысқа орналастыруға міндеттенеді.
Жастар практикасы білім беру ұйымдарының түлектері үшін алған кәсібі (мамандығы) бойынша бастапқы жұмыс тәжірибесін алу мақсатында ұйымдастырылады.
Қатысушылар: өткен 5 жыл ішінде оқуын аяқтаған және 35 жастан аспаған алған кәсібі (мамандығы) бойынша білім беру ұйымдары түлектерінің қатарындағы жұмыссыздар
Осы бағдарлама бойынша жұмысқа орналасқан адамдардың еңбекақысы 30 АЕК құрайды (салықтарды, міндетті әлеуметтік аударымдарды, пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін өтемақыларды және банк қызметтерін ескере отырып) (2025 жылы - 117960 теңге). Ұзақтығы 12 айдан аспайды.
Қоғамдық жұмыстар- мансап орталықтары ұйымдастыратын, қызметкерлердің алдын ала кәсіптік даярлаудан өтуін талап етпейтін, олардың уақытша жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету үшін әлеуметтік пайдалы бағыттағы еңбек қызметінің түрлері;
Қоғамдық жұмыстардың ұзақтығы 12 (он екі) айдан аспайды.
Қоғамдық жұмыстарға қатысады:
1) жұмыссыздар;
2) оқудан бос уақытта, денсаулығына зиян келтірмейтін және оқу процесін бұзбайтын жұмыстарда студенттер мен жалпы білім беретін мектептердің жоғары сынып оқушылары;
3) тоқтап тұруға байланысты жұмыспен қамтамасыз етілмеген адамдар.
Қоғамдық жұмыстарға қатысуды дәлелсіз себептермен өз еркімен тоқтатқан жұмыссыздар жұмыссыздар ретінде есептен шығарылады және жұмыссыздар ретінде қайта тіркелген күннен бастап үш ай өткен соң ғана қоғамдық жұмыстарға қайта жіберіледі.
Қоғамдық жұмыстарға қатысатын адамдардың жалақы мөлшері экологиялық үстемеақылар бойынша төлемдерді есепке алмағанда, салықтарды, міндетті әлеуметтік аударымдарды және пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін өтемақыны ескере отырып, 20 (жиырма) айлық есептік көрсеткіштен төмен болмайды.
Жоғарыда аталған барлық шаралар бойынша жалақы бойынша мерзімі өткен берешегі жоқ және бір жылдан астам қолданыста болған салықтық және басқа да әлеуметтік аударымдарды тұрақты жүргізетін жұмыс берушілер қатысуға жіберіледі.
Кәсіптік оқыту
Кәсіптік оқыту – Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіна көзделген жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шаралары шеңберінде жаңа мамандықтар (кәсіптер) алу мақсатында кәсіптік даярлауды, қайта даярлауды және біліктілігін арттыруды қамтитын білім беру қызметіне құқығы бар білім беру ұйымдарында не жұмыс берушілер ұйымдарының жанындағы оқу орталықтарында оқыту;
Оқу ұзақтығы 6 айдан аспайды.
Жұмыс берушілердің сұрауы бойынша оқу ұйымдарында жұмыссыздарды кәсіптік оқыту
Жұмыс берушілердің сұрауы бойынша оқу ұйымдарында жұмыссыздарды кәсіптік оқыту жұмыс берушілердің өтінімдері бойынша ұйымдастырылады, бұл ретте салық және басқа да әлеуметтік аударымдарды тұрақты жүргізетін, жалақысы бойынша мерзімі өткен берешегі жоқ және бір жылдан астам жұмыс істейтін жұмыс берушілер қатысуға жіберіледі.
Кәсіптік оқытуға қатысушылар оқу ақысын төлеу бойынша мемлекеттік қолдаумен, стипендиямен, жол жүруге, тұруға және медициналық тексеруден өтуге материалдық көмекпен қамтамасыз етіледі.
Стипендия. Бағдарламаға қатысушылар стипендиясының мөлшері техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқитын студенттер үшін заңнамада белгіленген стипендия мөлшеріне тең (2025 жылы стипендия мөлшері = 43574теңге).
Материалдық көмек:
- оқу орнына дейін және кері қарай жол жүруге 4 АЕК мөлшерінде (2025 жылы - 15728 теңге)
оқудың барлық кезеңінде;
- тұруға ай сайын 10 АЕК мөлшерінде(2025 жылы - 39320 теңге);
- медициналық тексеруден өтуге 2 АЕК мөлшерінде(2025 жылы –7864 теңге).
Оқу аяқталғаннан кейін жұмыс беруші жұмыссызды алған мамандығы (кәсібі) бойынша кемінде 12 ай мерзімге тұрақты жұмыс орнына жұмысқа орналастыруға міндеттенеді
Жұмыс берушінің жұмыс орнында жұмыссыздарды кәсіптік оқыту
Жұмыссыздарды жұмыс орнында жұмыс берушілерде Кәсіптік оқыту (бұдан әрі – оқыту) кәсіпорындар мен ұйымдарда олар мынадай талаптарға сәйкес келген жағдайда ұйымдастырылады:
1) Қазақстан Республикасының аумағында тіркелген жұмыс істеп тұрған заңды
тұлға немесе дара кәсіпкер мәртебесінің болуы;
2) қызметті бір жылдан астам жүзеге асыру;
3) салықтар, жарналар мен аударымдар бойынша мерзімі өткен берешектің болмауы;
4) материалдық-техникалық базасының болуы;
5) өндірісте кемінде бір жыл кәсіби практикалық жұмыс тәжірибесі бар білікті қызметкерлердің болуы;
6) жұмысшы біліктіліктері бойынша кадрлар даярлаудың жеке бағдарламасының болуы;
7) оқудан өткен адамдардың жұмысқа орналасу деңгейі (өтінім беру сәтінде) кемінде 60% құрайды;
Жұмыс беруші оқытуды ұйымдастыру үшін еңбек ұтқырлығы орталығына өтінім береді.
Оқу аяқталғаннан кейін жұмыс беруші кәсіптік даярлықты бағалау бойынша жұмыссыздардың біліктілік емтиханын өткізеді.
Оқуды аяқтаған жұмыссыздарға жұмыс беруші кәсіптік дағдыларды игергені туралы сертификат береді және жұмыс орнына жұмысқа орналасу ұсынылады. Жұмыс беруші Жұмыссыз оқуды табысты аяқтаған күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде шарт негізінде оны кемінде 12 (он екі) ай мерзімге тұрақты жұмысқа орналастырады.
Еңбек мобильділігі орталығы орталығы ай сайын есепті айдан кейінгі айдың 10 (оныншы) күніне жұмыс беруші ұсынған есептердің негізінде жұмыссыздардың ағымдағы (карточкалық) шоттарына жалақы аударады.
Оқу кезеңінде жұмыссыздардың жалақысынеңбек мобильділігі орталығы төлейді. Айлық жалақы мөлшері салықтарды, міндетті әлеуметтік аударымдарды, пайдаланылмаған еңбек демалысы үшін өтемақыларды және банк қызметтерін ескере отырып, экологиялық үстемеақылар бойынша төлемдерді есепке алмағанда 20 АЕК – ті құрайды (2025 жылы-78640 теңге).
Еңбек ресурстарын қайта даярлауға арналған Онлайн оқыту
Ақпараттық технологияларды дамыту, мамандардың жетіспейтін және сұранысқа ие дағдыларын қалыптастыру аясында азаматтардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру және адами капиталдың сапасын жақсарту үшін Электрондық еңбек биржасы базасында онлайн оқыту іске қосылды.
«Бастау Бизнес» Жобасы
Оқытуға қатысушылар – жұмыссыздар; Әлеуметтік кодекстің 207-бабының 1-тармағында белгіленген зейнеткерлік жасқа жетпеген қысқартылатын жұмыскерлер; дара кәсіпкерлер ретінде тіркелмей кіріс алу мақсатында тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді өндіру (өткізу) жөніндегі қызметті дербес жүзеге асыратын адамдар және (немесе) әрекетсіз дара кәсіпкерлер;отбасылық кәсiпкерлiкте еңбекақы төленбейтін қызметті дербес жүзеге асыратын адамдар; жеке қосалқы шаруашылықта сату (айырбастау) үшін өнім өндіру жөніндегі қызметті дербес жүзеге асыратын, табысы ең төменгі күнкөріс деңгейiнен аз адамдар; табысы ең төменгі күнкөріс деңгейiнен аз өндірістік кооператив мүшелері; ісін жаңадан бастаған және/немесе жұмыс істеп жүрген дара кәсіпкерлер болып табылатын адамдар кәсіпкерлік негіздеріне оқудан өтеді.
Кәсіпкерлік негіздеріне оқыту үшін оқытуға қатысушылар порталда тіркеледі business.enbek.kz. Осы порталда санаттарға сәйкестігін тексергеннен кейін оқытуға қатысушы тұлғаларға автоматты режимде skills.enbek.kz.платформада «Бастау Бизнес» жобасы шеңберінде кәсіпкерлік негіздерін оқыту» онлайн курсына қолжетімділік беріледі
Онлайн оқыту процесінің жалпы ұзақтығы оқу курсы басталған сәттен бастап күнтізбелік 14 (он төрт) күннен аспайды.
Мемлекеттік гранттар
Гранттар атаулы әлеуметтік көмек, көп балалы жәрдемақы және (немесе) оның жұбайы (зайыбы), асыраушысынан айрылу жағдайы бойынша әлеуметтік жәрдемақы алушылар, қоныс аударушылар, қандастар, еңбекке қарсы көрсетілімдері жоқ мүгедектігі бар адамдар, мүгедектігі бар баланы (балаларды) тәрбиелеп отырған адамдар жататын халықтың әлеуметтік осал топтарына беріледі және (немесе) оның жұбайы (зайыбы).
Гранттар жұмыссыз немесе дара кәсіпкер ретінде грант беруге өтініш берілгенге дейін тіркелген, дара кәсіпкер ретінде мемлекеттік тіркеу мерзімі үш жылдан кем болған жағдайда халықтың әлеуметтік осал топтарына беріледі.
Гранттар бастапқы бизнесті іске асыруды жоспарлап отырған ұлттық жобаға қатысушыларға өтеусіз және қайтарымсыз негізде айлық есептік көрсеткіштің 400 еселенген мөлшеріне дейін(2025 жылы -1 млн.572,8 мың теңге) беріледі.
Грант қаражаты қажетті мүкәммалды, еңбек құралдарын, технологиялық жабдықты, жануарларды, малды, құсты, көшеттерді, бұталарды, тұқымдарды, көшеттерді сатып алу, Коммерциялық жылжымайтын мүлік объектілерінің, сондай-ақ сауда объектілерінің, оның ішінде құқығындағы объектілердің аумағында ұлттық жобаға қатысушының бастапқы бизнесін іске асыруға үй-жайларды жалға алу үшін ақы төлеу үшін нысаналы мақсаты бойынша пайдалануға беріледі жалдау, пайдалану, сенімгерлік басқару.
Бұл ретте, мүкәммал, еңбек құралдары, Технологиялық жабдықтар, Жануарлар, мал, құстар, көшеттер, бұталар, тұқымдар, көшеттер сатып алынбайды, сондай-ақ бастапқы бизнесті іске асыруға арналған үй-жайлар жұбайынан (зайыбынан), жақын туыстарынан жалға алынбайды.
Гранттар тұтыну мақсаттарына, кредиттік қарыздарды өтеуге, тұрғын үй жылжымайтын мүлігін сатып алуға және салуға, жер учаскелерін сатып алуға, акцизделетін өнім өндіруге берілмейді.
Грант алушы грант алған күннен бастап 12 ай ішінде бизнесті кеңейтуге бағытталған шараларды қоспағанда, жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатыспайды. Гранттар бір рет беріледі.
Шағын несиелеу
Жастар қатарындағы үміткерлерге микрокредиттер мерзімділік, ақылылық, қайтарымдылық, қамтамасыз ету, нысаналы пайдалану қағидаттарын сақтай отырып мынадай шарттарда беріледі:
1) микрокредит мерзімі-5 (бес) жылға дейін, саладағы жобалар үшін микрокредит мерзімі
мал шаруашылығы-7 (жеті) жылға дейін;
2) микрокредиттің ең жоғары сомасы - 5 (бес) миллион теңгеге дейін;
3) номиналды сыйақы мөлшерлемесі-жылдық 2,5 (екі жарым) пайыздан аспайды;
4) кепілмен қамтамасыз етудің болуы;
5) негізгі борыш пен сыйақыны өтеу бойынша жеңілдікті кезең артық емес
Микрокредиттеу мерзімі ұзақтығының 1/3 (үштен бір бөлігі);
6) микрокредит алу үшін сенім білдірілген өкілге (агентке) жүгінген кезде дара кәсіпкер ретінде тіркеудің болуы Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес салық органдарында бес жылдан кем уақытты құрайды.
Микрокредит беру үшін үміткердің жасы құжаттарды тапсыру сәтінде ескеріледі.
Микрокредит беруге үміткерлер ұсынған Бизнес жобалар бизнес-жобаларды іріктеу жөніндегі конкурстық комиссияның қарауына шығарылады
Бизнес-жобаларды іріктеу критерийі бизнес-жобаның өзектілігі, негізділігі, экономикалық негізділігі, қоғамдық маңызы, іс-қимыл жоспары және өміршеңдігі болып табылады.
Бизнес-жобаларды іріктеу жөніндегі конкурстық комиссияның отырысы бюджет қаражаты болған кезде айына кемінде бір рет өткізіледі.
Еңбек ресурстарының
ұтқырлығын арттыру:
Алматы, Жамбыл, Жетісу, Маңғыстау, Түркістан, Қызылорда облыстары мен Астана, Шымкент және Алматы қалалары шығу өңірлері болып айқындалған.
Өңіраралық ерікті түрде қоныс аударуға қатысушылар Қазақстан Республикасыныңзаңнамасына сәйкес бекітілген қоныс аударушылар мен оралмандарды қабылдаудың өңірлік квоталарына қосылған адамдар және олардың отбасы мүшелері, сондай-ақ қоныс аударуға жәрдемдесетін жұмыс берушілер болып табылады.
Бағдарламаға қатысушыға және оның отбасы мүшелеріне материалдық көмек беріледі.
Экономикалық ұтқырлық сертификатын қандастар қоныс аударушыларға тұрғын үй сатып алу немесе салу үшін не келу өңірінде тұрақты тұратын елді мекенде тұрғын үй сатып алу кезінде ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша бастапқы жарна үшін береді.
Экономикалық мобильділік сертификаты тұрғын үй құнының 50% мөлшерінде, бірақ 1 160 АЕК-тен асырмай отбасына (2025 жылы 4 561 120 теңге) сомасына беріледі.
Көшуге - бір мезгілде 70 АЕК (2025 жылы-275240 теңге) мөлшерінде отағасы мен әрбір мүшесіне.
Тұрғын үйді жалдау (жалға алу) және коммуналдық қызметтерді төлеу бойынша шығыстарды өтеуге-ай сайын, он екі ай ішінде мынадай мөлшерде:
- бір адам үшін 15 АЕК (2025 жылы -58980теңге) мөлшерінде;
- отбасы мүшелерінің саны екіден төртке дейін болған кезде 18 АЕК (2025 жылы-70776 теңге) мөлшерінде;
- отбасы мүшелерінің саны бес және одан көп болған кезде 21 АЕК (2025 жылы -82572 теңге) мөлшерінде.