3.1. Осы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарда көзделген салаларда жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін жүзеге асыру кезінде:
3.1.1. Қазақстан халқының бірлігін және елдегі ұлтаралық келісімді нығайтуға үлес қосу, мемлекеттік және басқа тілдерді, Қазақстан халқының салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарын құрметтеуге;
3.1.2. адал, әділ, қарапайым болуға, жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларды сақтауға, азаматтармен және әріптестермен қарым-қатынаста сыпайылық пен дұрыстық танытуға;
3.1.3. өз шешімдерінің заңдылығы мен әділдігін қамтамасыз ету;
3.1.4. жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін қозғайтын шешімдер қабылдаудың ашықтығын қамтамасыз ету;
3.1.5. мемлекет мүдделеріне зиян келтіретін, мемлекеттік органдардың жұмыс істеуіне кедергі келтіретін немесе тиімділігін төмендететін әрекеттерге қарсы тұруға;
3.1.6. қызметтік міндеттерін тиімді атқару үшін кәсіби деңгейін және біліктілігін арттыруға, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген шектеулер мен тыйымдарды сақтауға;
3.1.7. өз іс-әрекетімен және мінез-құлқымен қоғам тарапынан сын тудырмау, сын үшін қудалауға жол бермеу, сындарлы сынды кемшіліктерді жою және қызметіңді жақсарту үшін пайдалану;
3.1.8. жеке мәселелерді шешу кезінде Қоғам мен оның қызметкерлерінің, басқа да тұлғалардың қызметіне ықпал ету үшін қызметтік жағдайын пайдаланбау;
3.1.9. шындыққа жанаспайтын ақпаратты таратпау;
3.1.10. мүліктің сақталуын қамтамасыз етуге, сеніп тапсырылған мүлікті, оның ішінде көлік құралдарын ұтымды, тиімді және тек қызметтік мақсатта пайдалануға;
3.1.11. қызметтік тәртіпті қатаң сақтауға, қызметтік міндеттерін адал, бейтарап және тиімді орындауға, жұмыс уақытын ұтымды және тиімді пайдалануға;
3.1.12. толығымен қызмет тұтынушының қажеттіліктеріне назар аудара отырып, көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру бойынша тұрақты негізде шаралар қабылдау;
3.1.13. заңда тәртіптік, әкімшілік немесе қылмыстық жауапкершілік көзделген теріс қылықтарды және басқа да құқық бұзушылықтарды жасауға жол бермеу.
3.1.14. іскерлік этикет пен қызметтік мінез-құлық ережелерін сақтау.
3.1.15. Қоғам қызметкерлерінің қызметтік міндеттерін орындау кезіндегі сыртқы келбеті мемлекеттік ұйымдардың беделін нығайтуға және формальдылықпен, ұстамдылықпен және ұқыптылықпен ерекшеленетін жалпы қабылданған іскерлік стильге сәйкес келуге көмектесуі тиіс.
3.1.16. Кәсіпорын қызметкерлері өздерінің қызметтік жағдайын және соған байланысты мүмкіндіктерді қоғамдық және діни бірлестіктердің, басқа да коммерциялық емес ұйымдардың мүдделеріне, оның ішінде оларға деген көзқарасын насихаттау үшін пайдаланбауға;
3.1.17. Кәсіпорын қызметкерлері, оның ішінде басшылық лауазымдарды атқаратындар ұжымда өздерінің діни сенімдерін ашық көрсете алмайды, бағынысты қызметкерлерді қоғамдық және діни бірлестіктердің, басқа да коммерциялық емес ұйымдардың қызметіне қатысуға мәжбүрлей алмайды;
3.1.18. қарапайымдылық таныту және тиісті қызметтерді алу кезінде өзіңіздің қызметтік жағдайыңызды баса көрсетпеңіз және пайдаланбаңыз;
3.1.19. өз тарапынан қоғамдық имандылыққа, тәртіп пен қауіпсіздікке қол сұғумен байланысты заң талаптарын бұзуға жол бермеу, басқа азаматтарды заңсыз, қоғамға жат әрекеттер жасауға тартпау.
3.1.20. басшылардың бұйрықтары мен тапсырмаларын, жоғары тұрған органдардың және лауазымды адамдардың өздерінің лауазымдық өкілеттіктері шегінде шығарылатын шешімдері мен нұсқауларын орындауға;
3.1.21. Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, қызметтiк өкiлеттiктердi жүзеге асыру кезiнде алынған азаматтардың жеке өмiрiне, ар-намысы мен қадiр-қасиетiне нұқсан келтiретiн мәлiметтердi жария етпеуге және олардан мұндай мәлiметтердi берудi талап етпеуге;
3.1.22. Кәсіпорын қызметкерінің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы ақпараты болған жағдайда, ол мұндай құқық бұзушылықтың алдын алу және тоқтату бойынша қажетті шараларды қабылдауға, оның ішінде жоғары тұрған басшыға, Кәсіпорын басшылығына, уәкілетті мемлекеттік органдарға дереу жазбаша хабарлауға міндетті. Кәсіпорын қызметкері басқа тұлғалардың сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға итермелеу жағдайлары туралы да көрсетілген тұлғалар мен органдарды жазбаша түрде дереу хабардар етуге міндетті;
3.1.24. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік органның ақпараттық ресурстарымен жұмыс істеу процесінде ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге;
3.1.25. Кәсіпорынның қызметкеріне сыбайлас жемқорлық туралы негізсіз жария айып тағылған жағдайда, ол мұндай айыптау анықталған күннен бастап бір ай ішінде оны теріске шығару жөнінде шаралар қабылдауға міндетті.
3.2. өз құзыреті шегінде басқарушылық және басқа да шешімдерді дайындау және қабылдау кезінде:
3.2.1. Қазақстан Республикасының қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерін, Кәсіпорынның ішкі ережелері мен нормативтік құқықтық актілерін, Кәсіпорынның жарғысын, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасы Заңының нормаларын, осы сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды басшылыққа алуға;
3.2.2. сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға қолайлы жағдай жасамауға;
3.2.3. осы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттармен реттелетін қоғамдық қатынастар саласында қызметін жүзеге асыратын жеке және (немесе) заңды тұлғалардың мүдделері үшін шешімдер қабылдауға жол бермеу.
3.3. Кәсіпкерлік субъектілерімен шарттық қатынастарды жүзеге асыру кезінде:
3.3.1. Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру мынадай принциптерге негізделеді:
- мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау;
- Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында көзделген жағдайларды қоспағанда, әлеуетті өнім берушілерге мемлекеттік сатып алу рәсіміне қатысу үшін тең мүмкіндіктер беру;
- әлеуетті жеткізушілер арасындағы адал бәсекелестік;
- мемлекеттік сатып алу процесінің ашықтығы мен айқындылығы;
- Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға қайшы келмейтін көлемде отандық тауар өндірушілерге, сондай-ақ жұмыстарды және қызметтерді отандық жеткізушілерге қолдау көрсету;
- мемлекеттік сатып алуға қатысушылардың жауапкершілігі;
- сыбайлас жемқорлықтың алдын алу;
- инновациялық және жоғары технологиялық тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді сатып алу;
- сатып алынатын тауарларда қамтылған зияткерлік меншік құқықтарының сақталуы.
3.3.2. мемлекеттик сатып алуды жоспарлау кезинде болады жузеге асыру кажеттилиги мен орындылыгынан шыгу
3.3.3. Тауарлар, жұмысшылар, көрсетіледің қызметтерді сан, сапас жане жеткізу виле бойынша қабылдап жасасқан мемлекетті сатып алу туралы шарттардың талаптарына сайкеш қатан жүзеге асыладас.
3.4. Үшінші тарап ұйымдары мен жеке тұлғаларға қызмет көрсету кезінде:
3.4.1. Кәсіпорынның үшінші тұлғаларға және жеке тұлғаларға қызмет көрсетуді ұйымдастыруға және көрсетуге қатысатын қызметкерлері қоғамдық қатынастардың тиісті салаларында белгіленген талаптарға сәйкес сапалы қызмет көрсетуге міндетті;
3.4.2. мемлекеттік реттелетін қызметтерді көрсетуге шарттар жасасу кезінде артықшылық бермеуге;
3.4.3. қызметтерді алудың тең мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді
3.4.4. сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасау үшін алғышарттардың туындау мүмкіндігін болдырмайды;
3.5. Құрылымдық бөлімшелердің басшыларына бағыныштылармен қарым-қатынаста:
3.5.1. мінез-құлқыңызбен бейтараптық, әділдік, жанқиярлық, жеке тұлғаның ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеу үлгісі болып табылады;
3.5.2. меритократия қағидаттарының сақталуын қамтамасыз ету, кадрлық мәселелерді шешу кезінде туыстық, туыстық және жеке адалдық негізінде артықшылық бермеу;
3.5.3. өз қызметiнiң нәтижелерiн бағалау, сондай-ақ көтермелеу мен жазалау шараларын қолдану кезiнде әдiлдiк пен объективтiлiк көрсетуге;
3.5.4. еңбекті, денсаулықты қорғауға, тиімді еңбек ету үшін қауіпсіз және қажетті жағдайлар жасауға, сондай-ақ қызметкерлердің ар-намысы мен қадір-қасиетіне қол сұғудың және кемсітудің кез келген нысандарын болдырмайтын қолайлы моральдық-психологиялық ахуал жасауға бағытталған шараларды қабылдауға;
3.5.5. қызметтік емес сипаттағы мәселелерді шешу кезінде олардың қызметіне ықпал ету үшін өзінің қызметтік жағдайын пайдаланбауға;
3.5.6. ешкімді заңсыз әрекеттерге, сондай-ақ жалпы қабылданған моральдық-этикалық нормаларға сәйкес келмейтін әрекеттерге мәжбүрлемеуге;
3.5.7. оларға қатысты негізсіз айыптауларға, дөрекілікке, қорлауға, әдепсіздікке және дұрыс емес мінез-құлыққа жол бермеу;
3.5.8. Кәсіпорын басшылығы ақпарат алған күннен бастап бір ай мерзімде қызметкерлердің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы өтініштері, осы бұзушылықтарды жасауға итермелеу жағдайлары бойынша, оның ішінде тексерулер ұйымдастыру және уәкілетті органдарға өтініштер жіберу арқылы шаралар қабылдауға міндетті;
3.5.9. Кәсіпорын басшылығы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хабарлаған, оны осы бұзушылықтарды жасауға итермелейтін қызметкерді оның құқықтарына, бостандықтары мен заңды мүдделеріне нұқсан келтіретін жауапкершілікке тартудан қорғау шараларын қолдануға міндетті;
3.5.10. Кәсіпорын басшысы қарамағындағы қызметкерлердің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауының алдын алу жөніндегі қызметтік міндеттерін орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тәртіптік жауапкершілікке тартылады.
4.6. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды сақтау:
4.6.1. осы сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар Кәсіпорынның барлық қызметкерлері үшін міндетті болып табылады;
4.6.2. осы сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды сақтамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін тәртіптік немесе қаржылық жауапкершілік Кәсіпорын директорының бұйрығымен белгіленеді;
4.6.3. осы сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарға сәйкестік (сәйкессіздік) туралы ақпарат Қоғам қызметкерлерінің жұмысын аттестациялау және бағалау кезінде пайдаланылады.