531-бап. Салық ставкалары
Үй маңындағы жер учаскелеріне мынадай базалық салық ставкалары бойынша салық салынуға тиіс:
1) Республикалық маңызы бар қалалар, Астана және облыстық маңызы бар қалалар үшін:
1000 шаршы метрге дейінгі аумақты қоса алғанда-1 шаршы метр үшін 0,20 теңге;
1000 шаршы метрден асатын алаңға-1 шаршы метр үшін 6,00 теңге.
Жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша 1000 шаршы метрден асатын жер учаскелеріне салынатын салық ставкалары 1 шаршы метр үшін 6,00-ден 0,20 теңгеге дейін төмендетілуі мүмкін;
2) қалған елді мекендер үшін:
5000 шаршы метрге дейінгі аумақты қоса алғанда-1 шаршы метр үшін 0,20 теңге;
5000 шаршы метрден асатын алаңға - 1 шаршы метр үшін 1,00 теңге.
Жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша 5000 шаршы метрден асатын жер учаскелеріне салынатын салық ставкалары 1 шаршы метр үшін 1,00 теңгеден 0,20 теңгеге дейін төмендетілуі мүмкін.
Тұрғын үйге (Тұрғын ғимаратқа) қызмет көрсетуге арналған және тұрғын үймен (тұрғын ғимаратпен), оның ішінде оның жанындағы құрылыстар мен құрылыстармен қамтылмаған елді мекендердің жерлеріне жататын жер учаскесінің бір бөлігі үй жанындағы жер учаскесі болып саналады.
Салықты есептеу және төлеу тәртібі
Жеке тұлғаларға салық салу объектілері бойынша салықты есептеуді салық органдары салық төлеушінің тұрғылықты жеріне қарамастан, салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 1 шілдесінен кешіктірмей, құқығы болған жеке тұлғалардың салық салу объектілері бойынша меншік құқығындағы нақты иелену мерзімін ескере отырып, салық базасына тиісті салық мөлшерлемесін қолдану жолымен жүргізеді есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 1 қаңтарына дейін тіркелген.
1-1. Жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық осы Кодекстің 528-бабында көрсетілген әрбір салық салу объектісі бойынша салық кезеңі үшін жеке есептелген салық сомаларын қамтиды.
Егер салық кезеңі ішінде салық салу объектісі меншік құқығында он екі айдан кем болса, мұндай объектілер бойынша төленуге жататын мүлікке салынатын салық осы баптың 1-тармағына сәйкес айқындалған салық сомасын он екіге бөлу және салық салу объектісінің меншік құқығында болуының нақты кезеңі айларының санына көбейту жолымен есептеледі.
Бұл ретте объектінің меншік құқығында болуының нақты кезеңі салық кезеңінің басынан (егер объект осындай күнге меншік құқығында болған жағдайда) немесе объектіге меншік құқығы туындаған айдың 1 күнінен бастап, осындай объектіге меншік құқығы берілген айдың 1 күніне дейін немесе салық кезеңінің соңына дейін айқындалады (егер объект осындай күнге меншік құқығында болған жағдайда).
Бірнеше жеке тұлғалардың ортақ үлестік меншігіндегі салық салу объектісі үшін салық олардың осы мүліктегі үлесіне пропорционалды түрде есептеледі.
Салық салу объектісі жойылған, жойылған, бұзылған кезде салық сомасын қайта есептеу уәкілетті мемлекеттік орган беретін, жою, жою, бұзу фактісін растайтын құжаттар болған кезде жүргізіледі.
Салық кезеңі ішінде осы Кодекстің 526-бабы 2-тармағының 1) – 5) тармақшаларының ережелерін қолдану құқығы туындаған немесе тоқтатылған жағдайда мұндай ережелер:
құқық туындаған кезде-мұндай құқық пайда болған айдың 1-күнінен бастап салық кезеңі аяқталғанға дейін немесе мұндай құқық тоқтатылатын айдың 1-күніне дейін қолданылады;
құқық тоқтатылған кезде-мұндай құқық тоқтатылатын айдың 1-күнінен бастап қолданылмайды.
Егер осы баптың 7-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық төлеу есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 1 қазанынан кешіктірілмей салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша бюджетке жүргізіледі.
Меншік құқығын беретін тұлғаның салық салу объектісін иеленуінің нақты кезеңі үшін төленуге жататын салық сомасы бюджетке меншік құқығы мемлекеттік тіркелген күннен кешіктірілмей енгізілуге тиіс.
Бұл ретте осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген жағдайда жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салықты есептеу мақсатында салық салу объектісіне меншік құқығын беру жүргізілген жылдың алдындағы салық кезеңі үшін айқындалған салық базасы пайдаланылады.
Әкімшілік-аумақтық бірліктің шекаралары өзгерген кезде шекаралардың осындай өзгеруі нәтижесінде басқа әкімшілік-аумақтық бірліктің шекараларына ауыстырылған аумақтағы елді мекенде орналасқан жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық, осындай өзгеріс жүргізілген салық кезеңі үшін шекараларында орналасқан елді мекеннің санаты үшін белгіленген базалық құн негізге алына отырып есептеледі аталған елді мекен осындай өзгеріс күніне дейін болған.
Елді мекенді салық жылы ішінде елді мекендердің бір санатынан екінші санатына ауыстыру кезінде осындай аударым жүргізілген салық кезеңі үшін мүлік салығы осындай аударымға дейін осы елді мекен жататын елді мекен санаты үшін белгіленген ставкалар бойынша есептеледі.
Ескерту. 532-бапқа өзгеріс енгізілді-ҚР 2020.12.10 № 382-VI (2020.01.01 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.
533-бап. Салық кезеңі
Жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салықты есептеу үшін салық кезеңі күнтізбелік жыл 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін болып табылады.
Жеке тұлғалардың салық салу объектілерін жою, жою, бұзу кезінде салық кезеңінің есебіне салық салу объектілерін жою, жою, бұзу фактісі болған ай қосылады.