Еуразиялық экономикалық одақта ветеринариялық-санитариялық шараларды қолдану туралы Еуразиялық экономикалық одақ Комиссиясының 2010 жылғы 18 маусымдағы № 317 шешіміне сәйкес: Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына бақылаудағы тауарларды әкелу аумағына бақылаудағы тауар әкелінетін мүше мемлекеттің уәкілетті органы берген рұқсат болған кезде жүзеге асырылады, егерде егер осы талаптар өзгеше қарастырылмаған жағдайда.Бақыланатын тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың ортақ кедендік аумағы арқылы өткізу кезінде мүше мемлекеттердің уәкілетті органдарынан рұқсат алу талап етілмейді.
Сонымен қатар, Вице-министр Г.С. Исаеваның төрағалығымен өткен 2020 жылғы 26 тамыздағы Қазақстан Республикасына мал әкелу мәселелері жөніндегі кеңес хаттамасының 2-тармағының 2.1-тармақшасына сәйкес Комитетке асыл тұқымды ірі қара малдың импортына рұқсат беру кезінде оның үлгісін растау үшін асыл тұқымдық куәліктердің немесе оған балама құжаттың көшірмелерін республикалық палаталарға жіберу тапсырылды.
Осыған байланысты, асыл тұқымды ірі қара малды импорттауға рұқсат беруге өтінім берген кезде оның үлгісін растау үшін инспекцияға асыл тұқымдық куәліктердің немесе оған балама құжаттың көшірмелерін жіберу қажет.
Жануарларды әкелу (орнын ауыстыру) жүзеге асырылатын елдің әкімшілік аумағындағы (шаруашылықтағы) жануарлар аурулары бойынша эпизоотиялық жағдайға байланысты үшінші елдерден жануарларды әкелу және (немесе) мүше мемлекеттер арасында орнын ауыстыру кезінде әкелінетін (орнын ауыстыратын) жануарлар осы талаптарда көрсетілген жануарлар ауруларына қарсы вакцинациялануы немесе вакцинацияланбауы мүмкін. Егер осы Талаптарда өзгеше көзделмесе, жануарларға вакцинация жүргізу қажеттілігін аумағына жануарларды әкелу, орнын ауыстыру жүзеге асырылатын мүше мемлекеттің уәкілетті органы айқындайды.
Егер жануарлардың нақты түрі бойынша ветеринариялық талаптарда өзгеше көзделмесе, үшінші елдерден әкелінетін немесе мүше мемлекеттер арасында орны ауыстырылатын Жануарлар жөнелтуші елде және алушы елде кемінде 21 күн карантинделеді. Карантиндеу қажеттілігін, ұзақтығын және шарттарын аумағына жануарларды әкелуді жүзеге асыру жоспарланып отырған мүше мемлекеттің уәкілетті органы айқындайды.
Егер аумағына жануарларды әкелуді жүзеге асыру жоспарланып отырған мүше мемлекеттің уәкілетті органы өзгеше белгілемесе, үшінші елдердің аумағында жануарларды карантиндеуді жүргізу кезінде диагностикалық зерттеулер ХЭБ ұсынған әдістермен және тәсілдермен жүргізіледі. Егер карантиндеу кезеңінде диагностикалық зерттеулердің нәтижелері бойынша жануарларда оң (серологиялық, аллергиялық және т.б.) реакциялар пайда болса, мүше мемлекеттің уәкілетті органы карантинделетін жануарлардың немесе осындай реакциялар табылған карантинделетін жануарлардың барлық партиясын әкелуден бас тартуға құқылы.
Жануарларды мүше мемлекеттер арасында өткізу кезінде оларды карантиндеуді жүргізу кезінде диагностикалық зерттеулер мүше мемлекеттердің заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Егер жөнелтуші елдің аумағындағы зерттеулер барысында диагностикалық зерттеулердің оң немесе күмәнді нәтижелері алынса, бұл туралы алушы елдің уәкілетті органына дереу хабарланады. Егер алынған елдің аумағындағы зерттеулер барысында диагностикалық зерттеулердің оң немесе күмәнді нәтижелері алынса, бұл туралы жөнелтуші елдің құзыретті органына дереу хабарланады.
Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелуге және (немесе) мүше мемлекеттер арасында тасымалдауға бруцеллезге, аусылға қарсы вакцинацияланбаған және жануарлардың жұқпалы ауруларынан бос аумақтардан шыққан сау асыл тұқымды және пайдаланылатын ірі қара малға жол беріледі:
– ХЭБ Кодексінің ұсынымдарына сәйкес ірі қара малдың кеміктәріздес энцефалопатиясы-көрсетілген ауру бойынша елеусіз немесе бақыланатын қатері бар өңірлендіруге сәйкес елдің аумағында немесе әкімшілік аумақта;
- аусыл-соңғы 12 ай ішінде ел аумағында немесе өңірлендіруге сәйкес әкімшілік аумақта;
– контагиозды плевропневмония, везикулярлы стоматит, блутанг, ірі қара мал обасы-соңғы 24 ай ішінде ел аумағында немесе өңірлендіруге сәйкес әкімшілік аумақта;
– жұқпалы түйінді дерматит-соңғы 3 жыл ішінде ел аумағында немесе өңірлендіруге сәйкес әкімшілік аумақта;
- энзоотиялық лейкоз-шаруашылық аумағында соңғы 12 ай ішінде;
- бруцеллез, туберкулез және паратуберкулез-шаруашылық аумағында соңғы 6 ай ішінде;
- лептоспироз-шаруашылық аумағында соңғы 3 ай ішінде;
- сібір жарасы-шаруашылық аумағында соңғы 20 күн ішінде.
ХЭБ кодексінде ұсынылған заттарды қоспағанда, жануарлар құрамында күйіс қайыратын жануарлардың ақуыздары бар азық алмауы тиіс.
Карантин кезінде жануарларды бруцеллезге, туберкулезге, паратуберкулезге, энзоотический лейкозға, трихомонозға (T. fetus), бұқаларға арналған кампилобактериозға (Campylobacterfetusvenerealis), хламидиозға, лептоспирозға (егер егілмеген болса немесе экспорттаушы елде тіркелген дегидрострептомицинмен немесе затпен, баламалы әсер беретін алдын алу мақсатында өңделмеген болса) диагностикалық зерттеулер, сондай-ақ олардың күнделікті сыртқы тексерулері жүргізіледі.
Жануарлар белгілері бар аурулардың болуы тиіс клиникалық тексеруден өткен, қоса алғанда, күнделікті термометрию.
ХЭБ-тің басқа тізімдік ауруларына зерттеуді, егер Сұрау салушы мүше мемлекеттің аумағында осы аурулардың алдын алу және/немесе жою жөніндегі бағдарламалар жүргізілген жағдайда ғана мүше мемлекеттің уәкілетті органы сұратуы мүмкін.
Асыл тұқымды малдарға қатысты ірі қара малдың инфекциялық ринотрахеитіне және вирустық диареяға (егер жануарлар алдын ала егілмеген болса) қосымша зерттеулер жүргізіледі.
Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелуге және (немесе) мүше мемлекеттер арасында тасымалдауға бруцеллезге қарсы вакцинацияланбаған және жануарлардың жұқпалы ауруларынан бос аумақтардан шыққан сау асыл тұқымды қойлар мен ешкілерді жіберуге жол беріледі:
- ХЭБ Кодексінің ұсынымдарына сәйкес қойларды қыстырғыш;
– ұсақ күйіс қайыратын обалар-соңғы 36 ай ішінде ел аумағында немесе өңірлендіруге сәйкес әкімшілік аумақта;
- аусыл-соңғы 12 ай ішінде осындай елдің аумағында немесе өңірлендіруге сәйкес әкімшілік аумақта;
– ірі қара мал обасы, блутанга-соңғы 24 ай ішінде ел аумағында немесе өңірлендіруге сәйкес әкімшілік аумақта;
– қой мен ешкі шешектері-соңғы 6 ай ішінде ел аумағында немесе өңірлендіруге сәйкес әкімшілік аумақта;
- туберкулез, бруцеллез, инфекциялық агалактия-шаруашылық аумағында соңғы 6 ай ішінде;
- листериоз, инфекциялық мастит, кампилобактериоз, қойдың эпидидимиті (Brucella ovis) – шаруашылық аумағында соңғы 12 ай ішінде;
– лептоспироз, инфекциялық плевропневмония-шаруашылық аумағында соңғы 3 ай ішінде;
- күйдіргі - шаруашылық аумағында соңғы 20 күн ішінде;
-мыс - висна, артрит-энцефалит-жіберілген күні клиникалық белгілер болған жоқ, Соңғы 36 ай ішінде шығу тегі табындарында клиникалық немесе серологиялық диагноз қойылмаған, осы аурулар бойынша қолайсыз табындардағы қойлар мен ешкілер көрсетілген кезең ішінде енгізілмеген;
- паратуберкулез-соңғы 36 айда шаруашылық аумағында тіркелген жағдайлар болмаған кезде.
ХЭБ кодексінде ұсынылған заттарды қоспағанда, жануарлар құрамында күйіс қайыратын жануарлардың ақуыздары бар азық алмауы тиіс.
Карантин кезінде жануарларды көрсеткіштер бойынша термометриямен клиникалық тексеру, сондай-ақ бруцеллезге, қойдың эпидидимитіне, туберкулезге, блютангқа, паратуберкулезге, хламидиозға, мыс-виснаға, артрит-энцефалитке, листериозға, лептоспирозға диагностикалық зерттеулер жүргізіледі (егер егілмеген болса немесе экспорттаушы елде тіркелген дегидрострептомицинмен немесе затпен, баламалы әсер беретін алдын алу мақсатында өңделмеген болса).
Егер Сұрау салушы тараптың аумағында осы аурулардың профилактикасы және (немесе) оларды жою жөніндегі бағдарламалар жүргізілген жағдайда ғана Тараптың уәкілетті органы ХЭБ хабардар етуге жататын басқа да ауруларға зерттеуді сұратуы мүмкін.
Профилактикалық және емдік шараларды қоспағанда, жануарлар табиғи немесе синтетикалық эстрогендік, гормоналды заттар мен тиреостатикалық препараттардың әсеріне ұшырамауы керек.