Денис Качев: "Қазақстан Республикасының жаңа конституциясының жобасы мемлекеттік жүйенің іргелі негіздерінің бірі ретінде зайырлылық қағидатын бекітеді"
1-бапта Қазақстан Республикасы демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде айқындалады.
Сонымен қатар, дін мемлекеттен бөлек екендігі бөлек айтылады. Осылайша, мемлекеттің діни салаға қатысты бейтарап ұстанымы конституциялық түрде бекітіледі.
Жобадағы зайырлылық, ең алдымен, мемлекеттің барлық конфессиялар мен дүниетанымдарға тең қатынасы ретінде түсініледі. Мемлекеттік билік діни догмаларға сүйенбеуі керек және кез-келген дінге артықшылық беруге құқылы емес. Сонымен бірге мемлекеттің зайырлы сипаты діннен бас тартуды немесе азаматтардың сенімін шектеуді білдірмейді. Керісінше, бұл кепілдендірілген ар-ождан бостандығын, діни сенім бостандығын және діни негізде кемсітушілікке жол бермеуді қамтиды.
Бұл қағида Қазақстанның полиэтникалық және поликонфессиялық қоғамы жағдайында ерекше маңызға ие. Зайырлылық қоғамдық келісімнің құқықтық негізі болып табылады, өйткені ол діннің саяси күрес құралына немесе әлеуметтік шиеленістің қайнар көзіне айналуына жол бермейді. Мемлекеттің бейтараптығы конфессияаралық бейбітшілікті және олардың сенімдеріне қарамастан барлық азаматтар үшін тең мүмкіндіктерді сақтауға ықпал етеді.
Зайырлылықтың Конституциялық бекітілуі заңнамада және құқық қолдану практикасында дәйекті іске асыруды талап ететін нормативтік негіз екенін ескеру қажет. Бұл қағидаттың тиімділігі мемлекеттік саясаттың дін бостандығы мен қоғамдық мүдделерді қорғау арасындағы тепе-теңдікті қаншалықты қамтамасыз ететініне байланысты болады.
Конституция жобасындағы зайырлылық принципі жүйелі және тұжырымдамалық тұрғыдан тексерілген. Бұл демократиялық дамудың қазіргі стандарттарына сәйкес келетін діни қатынастар саласындағы мемлекеттің құқықтық теңдігін, қоғамдық тұрақтылығын және бейтараптығын қамтамасыз етуге деген ұмтылысты көрсетеді.