«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңның 22-бабына сәйкес, барлық мемлекеттік органдар, ұйымдар, квазимемлекеттік сектор субъектілері мен лауазымды тұлғалар өз құзыреті шегінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүргізуге міндетті.
Сыбайлас жемқорлық – жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, оларға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың өздерінің қызметтік (лауазымды) өкілеттіктерін және соған байланысты мүмкіндіктерді жеке басына не пайда алу мақсатында заңсыз пайдалануы немесе өзіне не үшінші тұлғаларға мүліктік (мүліктік емес) игіліктер мен артықшылықтар беруге делдалдар, сондай-ақ жеңілдіктер мен артықшылықтар беру арқылы осы тұлғаларға пара беру.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық – бұл үшін заңмен әкімшілік немесе қылмыстық жауаптылық белгіленген, сыбайлас жемқорлық белгілері бар заңсыз кінәлі әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік).
Егер сізге пара ұсынса немесе сізден пара талап етілсе!
Парақорлық сыбайлас жемқорлықтың ең сипатты, қауіпті және кең таралған көрінісі болып табылады.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде пара алуға байланысты қылмыстардың үш түрі қарастырылған: пара алу, пара беру, пара алуға делдалдық.
Пара туралы айтатын болсақ, бұл пара алатын (пара алушы) және оны беретін (пара беруші) бар дегенді білдіреді. Пара беруге делдалдық жасау деген де бар.
Пара алу аса қауіпті қызметтік қылмыстардың бірі болып табылады, әсіресе егер ол адамдар тобымен жасалса немесе бопсалаумен қатар жүрсе, ол лауазымды тұлғаның жеке басы немесе делдал арқылы заңды немесе заңсыз әрекеттер (әрекетсіздік) мүддесі үшін материалдық құндылықтарды, мүліктік артықшылықтарды алуынан тұрады.
Пара беру – лауазымды тұлғаны заңды немесе заңсыз әрекеттерге (әрекетсіздікке) итермелеуге немесе берушінің пайдасына қандай да бір артықшылықтар беруге немесе алуға, оның ішінде қызметте жалпы қамқорлық немесе келісімге келуге бағытталған қылмыс.
Пара берудегі делдалдық – пара алушы мен пара берушінің арасында пара алу және беру туралы келісімге келуге немесе жүзеге асыруға көмектесу.