«Қостанай облысы әкімдігінің білім басқармасы» мемлекеттік мекемесінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша
ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА
Қостанай қаласы « 30» маусым 2026 жыл
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» 2015 жылғы 18 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес, «Қостанай облысы әкімдігінің білім басқармасы» (бұдан әрі-Білім басқармасы) мемлекеттік мекемесінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.
Білім басқармасының қызметі – сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау (бұдан әрі – Талдау) объектісі.
Мемлекеттік органның қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу мақсатында «Қостанай облысы әкімдігінің білім басқармасы» ММ-де сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы» Білім басқармасы басшысының 2025 жылғы 31 наурыздағы № 340 бұйрығы шығарылды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдаумен қамтылған кезең: 2025 жылдың екінші жартыжылдығы – 2026 жылдың бірінші жартыжылдығы.
Талдау жүргізудің мақсаттары мен міндеттері:
Талдаудың мақсаты Білім басқармасындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және оны жою.
Талдау міндеті сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың Білім басқармасының қызметіндегі салдарын жою.
Талдау барысында пайдаланылған ақпарат көздері:
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу қағидаларының 15-тармағына сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін ақпарат көздері:
1) талдау объектісінің қызметін реттейтін құқықтық актілер, ішкі құжаттар;
2) талдау объектісінің қызметі туралы ведомстволық статистикалық есептілік;
3) мемлекеттік және құқық қорғау органдарының ақпараттық жүйелерінің талдау объектісінің қызметі туралы деректері;
4) талдау объектісіне қатысты мемлекеттік органдар бұрын жүргізген тексерулердің нәтижелері;
5) ішкі аудит қызметтерінің бақылау іс-шараларының нәтижелері;
6) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг нәтижелері;
7) бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар;
8) талдау объектісіне қатысты жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
9) талдау объектісінің қызметкерлерін сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін анықтау және жауапқа тарту туралы мәліметтер;
10) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген ішкі талдау нәтижелері;
11) талдау объектісінің қызметшілерін, жұмыскерлерін сұрастыру (сұхбат) нәтижелері;
12) Қазақстан Республикасының заңнамасында ұсынуға тыйым салынбаған өзге де мәліметтер болып табылады.
Ⅰ. Нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері:
1.1.Негізгі функцияларды іске асыру:
Басқарманың, бөлімдердің және ведомстволық бағынысты білім беру ұйымдарының, білім бөлімдерінің қызметі мынадай нормативтік құқықтық актілермен реттеледі:
Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 жылғы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданды.
Бала құқықтары туралы «Конвенцияны ратификациялау туралы» 1994 жылғы 8 маусымдағы Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Қаулысы.
«Білім туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі № 319-III Заңы.
«Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы № 416-V ҚРЗ Заңы.
«Мемлекеттік мүлік туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 1 наурыздағы № 413-IV Заңы.
«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» 2001 жылғы 23 қаңтардағы № 148 Қазақстан Республикасының Заңы.
«Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы Қазақстан Республикасының 2024 жылғы 1 шілдедегі № 106-VIII ҚРЗ Заңы.
«Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 8 тамыздағы N 345 Заңы.
«Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының 2016 жылғы 6 сәуірдегі № 480-V ҚРЗ Заңы.
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы № 410-V ҚРЗ Заңы.
2019 жылғы 27 желтоқсандағы № 293-VІ ҚРЗ «Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.
Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі.
Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 15 наурыздағы № 171-VIII Бюджет кодексі.
Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы № 268-XIII Азаматтық кодексі.
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі (Салық Кодексі) 2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 120-VI ҚРЗ.
«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 26 желтоқсандағы № 518-IV Кодексі.
Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі 2015 жылғы 23 қарашадағы № 414-V ҚРЗ.
«Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп нормалары мен мінез-құлық қағидаларын одан әрі жетілдіру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 153 Жарлығы.
«Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдардың қызметкерлеріне, қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 1193 қаулысы.
«Мемлекеттік органдар мен олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін ұйымдастырудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 1 қыркүйектегі № 590 қаулысы.
«Мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда электрондық құжат айналымы жүйелерін құжаттандыру, құжаттаманы басқару және пайдалану қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2023 жылғы 25 тамыздағы № 236 бұйрығы.
ҚР Үкіметінің «Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптарды бекіту туралы» 2016 жылғы 20 желтоқсандағы №832 қаулысы.
«Білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы № 50 бұйрығы.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің «Педагогикалық этиканың кейбір мәселелері туралы» 2020 жылғы 11 мамырдағы № 190 Бұйрығы.
«Педагог лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2009 жылғы 13 шілдедегі № 338 бұйрығы.
«Педагогтар лауазымдарының тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 15 сәуірдегі № 145 бұйрығы.
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің «Педагогтерді аттестаттауды өткізу қағидалары мен шарттарын бекіту туралы» 2016 жылғы 27 қаңтардағы № 83 бұйрығы.
«Мемлекеттік білім беру ұйымдарының бірінші басшылары мен педагогтерін қызметке тағайындау, қызметтен босату қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім Министрінің 2025 жылғы 31 наурыздағы № 57 және Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2025 жылғы 31 наурыздағы № 96 бірлескен бұйрығы.
«Әкімшілік - аумақтық басқару схемаларын қалыптастыру кезінде қолданылатын білім беруді басқару органдары (облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың білім басқармасы, сондай-ақ оларға есеп беретін және олардың бақылауындағы, аудандарда, қалаларда немесе облыстық және республикалық маңызы бар қалалардағы, астанадағы аудандарда орналасатын білім бөлімдері) арасында функцияларды бөлу туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің бұйрығы 2020 жылғы 29 желтоқсандағы № 553.
«Патронаттық тәрбие туралы ережені бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 16 қаңтардағы № 14 бұйрығы.
«Бюджеттік бағдарламаларды (кіші бағдарламаларды) әзірлеу және бекіту (қайта бекіту) қағидаларын және олардың мазмұнына қойылатын талаптарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 195 бұйрығы.
«2025 қаржы жылына арналған бюджеттік өтінімді жасау және ұсыну қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 21 сәуірдегі № 184 бұйрығы.
«Орта білім беретін үздік ұйым» грантының мөлшерін және оны беру тәртібін белгілей отырып, оны беруге арналған конкурсты өткізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2014 жылғы 26 желтоқсандағы № 544 бұйрығы.
«Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін үздік ұйым» грантының мөлшерін және оны беру тәртібін белгілей отырып, оны беруге арналған конкурсты өткізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 21 қыркүйектегі
№ 484 бұйрығы.
«Отбасы үлгісіндегі балалар ауылдары және жасөспірімдер үйлері туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 13 желтоқсандағы № 113-II Заңы.
«Нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу, келісу және мемлекеттік тіркеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Әділет министрінің м.а. 2023 жылғы 5 шілдедегі № 464 бұйрығы және басқалар.
Нормативтік құқықтық актілерді талдау арқылы дискрециялық өкілеттіктер, қайшылықтар және нормативтік құқықтық актілердегі құқықтық олқылықтар анықталды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: Құқықтық олқылық.
Негіздеме:
Орта білім, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымы таратылған жағдайда жеке тұлғалар білім беру ұйымы орналасқан жердегі архивке жүгінеді. Мемлекеттік архивтер мен олардың филиалдары, ведомстволық және жеке архивтер берген көшірмелер мен үзінді көшірмелер түпнұсқа құжаттардың заңды күші бар ресми құжаттар болып табылады.
Қолданыстағы заңнама білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттардың телнұсқаларын беруін көздейді. Алайда мектеп таратылған жағдайда телнұсқаны рәсімдеуге жауапты уәкілетті органды айқындамайды. Іс жүзінде архив мекемелері архивтік анықтамалар мен үзінді көшірмелер арқылы оқығанын және аттестат берілгенін растай алады, бірақ білім туралы құжаттардың телнұсқаларын беруге өкілеттігі жоқ.
Нәтижесінде аттестатын жоғалтқан азаматтар білім алғанын растайтын архивтік мәліметтер болғанына қарамастан, телнұсқаны алу іс жүзінде мүмкін болмайтын жағдайға тап болады. Нормативтік тұрғыдан бекітілген тетіктің болмауы мемлекеттік органдар тарапынан бас тартуларға әкеліп, азаматтардың жоғалған білім туралы құжаттарын қалпына келтіру құқығын бұзады.
Жою жөніндегі ұсынымдар:
Құқықтық олқылықты жою үшін құқық мирасқоры жоқ таратылған мектептердің білім туралы құжаттарының телнұсқаларын беруге уәкілетті мемлекеттік органды немесе ұйымды айқындау, сондай-ақ аталған мемлекеттік қызметті көрсету тәртібін нормативтік тұрғыдан бекіту қажет. Осыған байланысты Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігіне тиісті ұсыным хат жолдау ұсынылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: Нормативтік құқықтық актілердегі коллизия.
Негіздеме:
«Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының 2019 жылғы 27 желтоқсандағы № 293-VІ ҚРЗ Заңының (бұдан әрі – Заң) 8-бабының 5-тармағына сәйкес мемлекеттік орта білім беру ұйымында, сондай-ақ әдістемелік кабинетте (орталықта) кәсіби қызметін жүзеге асыратын педагогке негізгі жұмыс орны бойынша ғылыми-педагогикалық бағыттағы магистр дәрежесі үшін тиісті қаржы жылының 1 қаңтарындағы жағдай бойынша республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 10 еселенген мөлшерінде қосымша ақы белгіленеді.
Сонымен қатар, Заңның 8-бабының 1-тармағына сәйкес мемлекеттік ұйымдарда кәсіби қызметін жүзеге асыратын педагогтердің еңбегіне ақы төлеу жүйесі, лауазымдық айлықақылары, қосымша ақылары, үстемеақылары және ынталандыру сипатындағы өзге де төлемдері Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен айқындалады.
Осыған байланысты білім беру саласындағы еңбекақы төлеу жүйесі Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 1193 қаулысымен бекітілген «Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдардың жұмыскерлеріне, қазыналық кәсіпорындардың жұмыскерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы» қаулысымен (бұдан әрі – Еңбекақы төлеу жүйесі) реттеледі.
Еңбекақы төлеу жүйесіне сәйкес ғылыми-педагогикалық бағыттағы магистр дәрежесі үшін қосымша ақы тиісті дипломы болған жағдайда бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру ұйымдарының мұғалімдеріне, сондай-ақ әдістемелік кабинеттердің (орталықтардың) педагогтеріне белгіленеді және нақты педагогикалық жүктемесіне қарамастан негізгі жұмыс орны бойынша төленеді.
Осылайша, Заң мен Еңбекақы төлеу жүйесінде бір қосымша ақыға қатысты әртүрлі тұжырымдардың болуы құқықтық коллизияға және азаматтар тарапынан түсінбеушілікке алып келеді.
Осыған байланысты қосымша ақыны алушылар санатын нақтылау бөлігінде Заңға тиісті өзгерістер енгізу қажет.
Жою жөніндегі ұсынымдар:
Құқықтық коллизияны болдырмау үшін аталған мәселені құқықтық реттеуді біріздендіру мақсатында тиісті нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажет.
Осы мәселені қарау және қажетті шаралар қабылдау үшін Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігіне ұсыным хат жолдау ұсынылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: міндеттің орнына құқық белгілеу.
Негіздеме: қызметкерлерді тәртіптік жауапкершілікке тарту мәселелерінде.
Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 64-бабының 1-тармағына сәйкес қызметкердің тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін жұмыс беруші Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда осы бапта белгіленген тәртіптік жаза түрлерін қолдануға құқылы.
Бұл дискрециялық өкілеттіктер лауазымды тұлғаның сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға әкеп соғуы мүмкін мінез-құлық және/немесе Басқару шешімін таңдау мүмкіндігін айқындайтын жағдайлар жасайды.
Жою жөніндегі ұсынымдар: Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіндегі дискрециялық норманы жою туралы мәселені қарастыру ұсынысымен уәкілетті органға (ҚР Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі) хат жолдасын.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 18 маусымдағы № 608 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы жергілікті мемлекеттік басқарудың базалық құрылымына сәйкес білім басқармасы, сондай-ақ Алтынсарин, Амангелді, Әулиекөл, Денисов, Жангелдин, Жітіқара, Қарабалық, Қамысты, Қарасу, Қостанай, Меңдіқара, Науырзым, Сарыкөл аудан, Бейімбет Майлин ауданы, Ұзынкөл, Федоров аудандары, Арқалық, Қостанай қалалары, Лисаков және Рудный Қостанай облысы әкімдігінің құрамына кіреді.
Қостанай облысының білім беру ұйымдарының желісі:
Білім беру желісіне 732 ұйым (654 мемлекеттік, 79 жекеменшік), 172 балабақша (113 мемлекеттік,59 жекеменшік), 432 жалпы білім беретін мектеп, 4 кешкі мектеп, 1 – түзеу мекемесі жанындағы мектеп, 9 жекеменшік жалпы білім беретін мектеп, 33 техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін ұйым (24 мемлекеттік білім басқармасы, 2 денсаулық сақтау басқармасы және 7 жекеменшік), 26 арнаулы білім беру ұйымы (5 арнайы мектеп және мектеп-интернат, 17 психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеті, 4 психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация), жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған 7 білім беру ұйымы, , 49 қосымша білім беру ұйымы (46 мемлекеттік, оның ішінде 3 жекеменшік - Балалар инклюзивті академиясы, «Болашақ» қ/л, «Строительы» қ/л)
Мектепке дейінгі тәрбие
2026 жылдың мамыр айына облыста 172 балабақша бар, оның ішінде жекеменшік – 59, 293 шағын орталық, оның ішінде 7 жекеменшік.
Мектепке дейінгі ұйымдарға кезекте 2 жастан 6 жасқа дейін – 1 428 бала тұр. Кезекте тұрған 2 жастан 6 жасқа дейінгі балалардың ең көп саны мынадай өңірлерде сақталады: Рудный қаласы – 695, Қостанай ауданы – 273, Арқалық қаласы – 219, Әулиекөл – 125, Жітіқара - 105.
2 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды қамту - 96,5%. 2025 жылы 940 орындық 6 жаңа балабақша пайдалануға берілді (мемлекеттік – 3, жеке – 3).
Жалпы орта білім
Жалпы орта білім беру ұйымдарының желісі 452 мектептен тұрады, оның ішінде 432 – күндізгі мемлекеттік жалпы білім беретін мектеп, 6 – мемлекеттік арнайы білім беру ұйымдары (ҚОӘББ «Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларға арналған «балабақша-мектеп-интернат» Қостанай арнайы кешені» КММ, ҚОӘББ «№2 Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларға арналған «балабақша-мектеп-интернат» Қостанай арнайы кешені» КММ, ҚОӘББ «Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларға арналған Арқалық арнайы мектеп-интернаты» КММ, ҚОӘББ «Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларға арналған Лисаков арнайы мектеп-интернаты» КММ, ҚОӘББ «Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларға арналған Рудный арнайы мектебі» КММ, ҚОӘББ «Рудный қаласының ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығы» КММ), 4 – кешкі мектеп, 1 – түзеу мекемесі жанындағы мектеп, 9 – жекеменшік мектептер.
Күндізгі мемлекеттік жалпы білім беретін мектептердің жалпы санынан 112 мектепте оқыту мемлекеттік тілде жүргізіледі, 105 мектеп аралас тілде білім береді.
Өңірде шағын жинақты мектептердің басым болуын ескере отырып, олардың саны 277 мектепті немесе жалпы мектептердің 64,1%-ын құрайды. Оқу бағдарламаларын сапалы меңгеруді қамтамасыз ету мақсатында қазіргі уақытта 21 ресурстық орталық және оларға бекітілген 63 мектеп жұмыс істейді.
Техникалық және кәсіптік білім беру
Облыста техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының желісі 33 колледжден тұрады (оның ішінде 24 білім басқармасына бағынысты, 2- денсаулық сақтау басқармасына қарайды және 7-уі жекеменшік). Аталған колледждерде шамамен 22 мың студент (21 995 адам) білім алуда.
2025–2026 оқу жылына мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша 6 721 адам қабылданды (оның ішінде кәсіпорындардың мақсатты тапсырысы бойынша – 1 582 адам). Салыстырмалы түрде, 2024–2025 оқу жылында мемлекеттік білім беру тапсырысының көлемі 6 489 адамды құраған болатын (оның ішінде кәсіпорындардың мақсатты тапсырысы бойынша – 1 237 адам).
Қосымша білім
2026 жылғы мамыр айындағы жағдай бойынша Қостанай облысында балаларды қосымша біліммен қамту деңгейі 95,3%-ды немесе 107 932 баланы құрайды.
Облыста 49 қосымша білім беру ұйымы жұмыс істейді, оның ішінде 46 мемлекеттік ұйым (21 балалар мен жасөспірімдер шығармашылығы сарайы, үйі және орталығы, 6 музыка мектебі, 3 көркемсурет мектебі, 10 өнер мектебі, 1 хореография мектебі, 1 техникалық шығармашылық мектебі, 1 аула клубы, 1 оқу-әдістемелік орталық, 2 қала сыртындағы лагерь) және 3 жекеменшік ұйым («Балалар инклюзивті академиясы», «Болашақ» сауықтыру лагері, «Строитель» сауықтыру лагері). Аталған ұйымдарда 33 мыңнан астам бала (33 721) қамтылған.
Мектептердегі 3 848 үйірмеде (2 290) және спорттық секцияларда (1 558) балалардың қызығушылықтары мен бейімділіктеріне сәйкес 50 мыңнан астам бала (50 752) айналысады (қайталанусыз есептегенде). Сонымен қатар облыста 30 балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі жұмыс істейді, онда 18 мыңнан астам бала спортпен шұғылданады.
2026 жылы балаларға қосымша білім беру бойынша мемлекеттік спорттық және шығармашылық тапсырысты орналастыруға 2,4 млрд теңге бөлінді («Damubala» платформасы арқылы), нәтижесінде шамамен 11 мың бала (10 500) қамтылды.
2025 жылдың қорытындысы бойынша білім басқармасы 5 қосымша білім беру ұйымының материалдық-техникалық базасын нығайтуға 210 млн теңгеден астам қаражат бөлді. Атап айтқанда, Қостанай ауданының Музыка мектебі мен Балалар шығармашылығы үйі, Әулиекөл ауданының «Достық» балалар сауықтыру-мәдени кешені, Арқалық қаласының «Жас-Ұлан» балалар мен жасөспірімдер орталығы, Лисаков қаласының Балалар мен жасөспірімдер шығармашылығы орталығы.
2026 жылы Жангелдин ауданында Шығармашылық үйін ашу жоспарланып отыр.
Қорғаншылық пен қамқоршылық және арнайы білім беру ұйымдары
Облыс аумағында ерекше білім беру қажеттіліктері бар 9 509 бала тұрады (2023 жылы – 9 793, 2024 жылы – 9 432), оның ішінде 9 081 бала оқытылады.
Арнайы білім беру ұйымдарының желісі 27 ұйымнан тұрады: 6 арнайы мектеп пен мектеп-интернат, 17 психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеті және 4 психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация.
1–11 сыныптардағы 489 бала жеке оқу бағдарламалары бойынша үйде білім алады.
350 жалпы білім беретін мектепте 3 666 бала инклюзивті біліммен қамтылған (2023–2024 оқу жылында – 3 912, 2024–2025 оқу жылында – 3 743, 2025–2026 оқу жылында – 3 666).
30 жалпы білім беретін мектеп пен 1 балабақша жанында 31 инклюзияны қолдау кабинеті жұмыс істейді, оларға ерекше білім беру қажеттіліктері бар 392 бала барады.
Облыстың 6 арнайы білім беру ұйымында (Қазақстан Республикасы бойынша – 99) 962 тәрбиеленуші білім алуда. Сонымен қатар жалпы білім беретін мектептердегі 95 арнайы сыныпта 682 оқушы арнайы бағдарламалар бойынша оқиды, оның ішінде: психикалық дамуы тежелген балалар – 602; зияткерлік бұзылыстары бар балалар – 32; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар – 42; көру қабілеті бұзылған балалар – 6.
Қазіргі уақытта инклюзивті білім беру үшін 432 мектептің 417-сінде (96,5%), 113 балабақшаның 100-інде (88,5%) және 26 колледждің барлығында (100%) жағдай жасалған. Бұл кедергісіз орта қалыптастыруды, мамандармен қамтамасыз етуді және қажетті материалдық-техникалық базаны нығайтуды қамтиды.
17 психологиялық-педагогикалық түзету кабинетінде (Қазақстан Республикасы бойынша – 227) 680 балаға түзету-педагогикалық қолдау көрсетіледі (2021–2022 оқу жылында – 622 бала).
Соңғы төрт жыл бойы жалпы білім беретін мектептерде оқитын (оның ішінде үйде оқытылатын) 6 жастан 18 жасқа дейінгі ерекше балалар мен олармен ілесіп жүретін адамдар үшін жазғы демалыс және сауықтыру шаралары ұйымдастырылып келеді.
Аталған жоба қалалар мен аудандардың білім бөлімдері тарапынан мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс шеңберінде «Хатико» жеке қала сыртындағы оңалту орталығының базасында жүзеге асырылуда.
2026 жылы жазғы кезеңде облыстың 14 өңірінен ерекше білім беру қажеттіліктері бар 379 баланың (оның ішінде 75 бала демалып үлгерді) және оларды алып жүретін адамдардың демалысын ұйымдастыру жоспарланған. Бұл мақсатқа жалпы сомасы 62,5 млн теңге қарастырылған.
Салыстыру үшін: 2022 жылы – 12 млн теңгеге 100 бала және 100 алып жүруші; 2023 жылы – 29 млн теңгеден астам сомаға 292 бала; 2024 жылы – облыстың 12 өңірінен 391 балаға 53,4 млн теңге; 2025 жылы – облыстың 13 өңірінен 359 балаға 54,1 млн теңге бөлінді.
Соңғы төрт жылда мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс шеңберінде жалпы сомасы 148,5 млн теңгеге ерекше білім беру қажеттіліктері бар 1 142 бала жазғы демалыспен қамтылды.
Облыста 1 562 жетім бала және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала тұрады (2021 жылы – 1 870, 2022 жылы – 1 764, 2023 жылы – 1 699, 2024 жылы – 1 659, 2025 жылы – 1 587).
Олардың ішінде: 997 бала қорғаншылықта және қамқоршылықта тәрбиеленуде (2021 жылы – 1 240, 2022 жылы – 1 198, 2023 жылы – 1 193, 2024 жылы – 1 034); 184 бала Қазақстан Республикасы азаматтарының отбасыларында патронаттық тәрбиеде (2021 жылы – 192, 2022 жылы – 185, 2023 жылы – 181, 2024 жылы – 185, 2025 жылы – 186); 7 бала қабылдаушы отбасыларда тәрбиеленуде (2021 жылы – 19, 2022 жылы – 18, 2023 жылы – 17, 2024 жылы – 17, 2025 жылы – 9); жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған 7 білім беру ұйымында – 321 кәмелетке толмаған бала; 2 денсаулық сақтау ұйымында – 19 бала; әлеуметтік қорғау ұйымдарында – 34 бала тәрбиеленуде.
2.1. Мемлекеттік қызмет көрсету.
Мемлекет басшысының мемлекеттік органдардың алдына қойған негізгі міндеттерінің бірі жоғары сапалы мемлекеттік қызметтерге ашық және барлығына тең қолжетімділік болып табылады.
Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне сәйкес талданатын кезеңнің соңындағы жағдай бойынша білім беру саласындағы жергілікті атқарушы органдар 45 мемлекеттік қызмет көрсетеді.
Мемлекеттік қызметтер электрондық, қағаз және балама нысандарда көрсетіледі.
3 мемлекеттік қызметтер толық автоматтандырылған, электрондық қызмет көрсету нысаны (1.Қорғаншылық және қамқоршылық жөнінде анықтамалар беру; 2. Кәмелетке толмағандардың мүлкіне билік ету үшін анықтамалар беру; 3. Негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдарында экстернат нысанында оқуға рұқсат беру).
28 мемлекеттік қызмет ішінара автоматтандырылған, оның ішінде 5 электрондық (ішінара автоматтандырылған) қызмет көрсету нысаны (1.Білім туралы құжаттар туралы мәліметтерді өзектендіру (түзету); 2.Педагогтерді аттестаттаудан өту үшін құжаттарды қабылдау 3.Баланы (балаларды) патронаттық тәрбиелеуге беру, патронат тәрбиешілерге берілген баланы (балаларды) күтіп-бағуға ақшалай қаражатты тағайындау және төлеу мөлшері; 4.Бала асырап алғысы келетін адамдарды есепке қою; 5. Жетім баланы және (немесе) ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы асырап алуға байланысты біржолғы ақшалай төлемнің тағайындалуы, қайтарылуы және мөлшері); 3 нысанда «бір өтініш» қағидаты бойынша көрсетілетін электрондық (ішінара автоматтандырылған/қағаз түрінде) (1.Жетім балаға (жетім балаларға) және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаға (балаларға) қорғаншылық немесе қамқоршылық белгілеу; 2. Жетім баланы (жетім балаларды) және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланы (балаларды) күтіп-бағуға қамқоршыларға немесе қамқоршыларға жәрдемақы тағайындау және төлеу мөлшері; 3.Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында білім алушыларға жатақхана беру); 13 мемлекеттік қызметте электрондық (ішінара автоматтандырылған)/қағаз түрінде көрсету нысаны (1.Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін бағдарламалары бойынша оқыту үшін ведомстволық бағыныстылығына қарамастан білім беру ұйымдарына құжаттарды қабылдау және оқуға қабылдау; 2. Балаларға қосымша білім беру бойынша қосымша білім беру ұйымдарына құжаттарды қабылдау және оқуға қабылдау; 3.Шалғайдағы ауылдық пункттерде тұратын балаларға жалпы білім беру ұйымдарына және үйлеріне тегін тасымалдауды ұсыну; 4. Мемлекеттік білім беру мекемелерінің білім алушылары мен тәрбиеленушілерінің жекелеген санаттарына қала сыртындағы және мектеп жанындағы лагерьлерде демалыс беруге құжаттар қабылдау және жолдамалар беру; 5.Орта білімнен кейін техникалық және кәсіптік, кадрларды даярлауға мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру бойынша конкурсқа құжаттарды қабылдау; 6.Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдары арасында балаларды ауыстыру үшін құжаттарды қабылдау; 7. Баланы (балаларды) асырап алушы отбасына тәрбиелеуге беру және оларды күтіп-бағуға ақшалай қаражат төлеуді тағайындау; 8.Мемлекеттік білім беру ұйымдарының бірінші басшыларын тағайындау конкурсына қатысу үшін құжаттарды қабылдау; 9. Білім беру ұйымдарының үлгілері бойынша білім алушыларды ауыстыру және қайта қабылдау; 10. Мектепке дейінгі ұйымдарға құжаттарды қабылдау және балаларды қабылдау; 11.Негізгі орта, жалпы орта білім туралы құжаттардың телнұсқаларын беру; 12.Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім туралы құжаттардың телнұсқаларын беру; 13.Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарына құжаттарды қабылдау).
7 мемлекеттік қызметте электрондық (ішінара автоматтандырылған)қағаз/проактивті (1.Мүмкіндігі шектеулі балаларға психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялық көмек көрсету және тексеру; 2. Дамуында проблемалары бар балалар мен жасөспірімдерді оңалту және әлеуметтік бейімдеу; 3.Денсаулық жағдайы бойынша ұзақ уақыт бойы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру ұйымдарына бара алмайтын балаларды үйде жеке тегін оқытуды ұйымдастыру үшін құжаттарды қабылдау; 4.Арнайы жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша оқыту үшін мүмкіндігі шектеулі балаларға білім берудің арнаулы ұйымдарына (арнаулы топтарына/сыныптарына) құжаттарды қабылдау және оқуға қабылдау; 5.Азаматтардың жекелеген санаттарына, сондай-ақ қорғаншылықтағы (қамқоршылықтағы) және патронаттағы адамдарға, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне тегін тамақ беру; 6.Мектепке дейінгі ұйымдарға жіберу үшін мектепке дейінгі жастағы (6 жасқа дейінгі) балаларды кезекке қою; 7.Жалпы білім беретін мектептердегі білім алушылар мен тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарына тегін және жеңілдікпен тамақтандыруды ұсыну).
8 мемлекеттік қызмет көрсету нысаны - қағаз түрінде (1.Балаға теріс әсер етпейтін ата-ана құқықтарынан айырылған ата-аналарға баламен кездесуге рұқсат беру; 2.Он жасқа толған баланың пікірін есепке алу туралы қорғаншылық және қамқоршылық органының шешімін беру; 3.Білім беру ұйымдарының білім алушылары мен тәрбиеленушілеріне қаржылық және материалдық көмек көрсету; 4.Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында білім алушыларға академиялық демалыс беру; 5.Баланы (балаларды) қонақтар отбасына беру; 6.Жетім балаларды, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды өз отбасына тәрбиелеуге қабылдағысы келетін Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын Қазақстан Республикасының азаматтарын психологиялық даярлауға құжаттарды қабылдау; 7.Құжаттарды қабылдау және Жасөспірімдер үйіне қабылдау; 8.Техникалық-кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімін аяқтамаған адамдарға анықтама беру).
Мемлекеттік қызметтер тізіліміне енгізілген 6 мемлекеттік қызмет үшін (Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м.а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығымен бекітілген) мемлекеттік қызметтерді көрсету үшін қажетті талаптар тізбесі бекітілмеген (1.Мүмкіндігі шектеулі балаларды арнайы психологиялық-педагогикалық қолдауға мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру; 2.Құжаттарды қабылдау және жалпы білім беретін мектептердің, лицейлер мен гимназиялардың мектеп алдындағы сыныбына қабылдау; 3. ҚР-да тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беру бағдарламалары бойынша оқыту үшін ведомстволық бағыныстылығына қарамастан білім беру ұйымдарына құжаттарды қабылдау және оқуға қабылдау; 4.Мемлекеттік білім беру ұйымдарының бос немесе уақытша бос лауазымына орналасуға арналған конкурсқа қатысу үшін педагогтердің құжаттарын қабылдау; 5.Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуға білім беру қызметтерін алушылар бойынша дербестендірілген қаржыландыруды ұсыну; 6. Мектепке дейінгі ұйымдарда тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарына тегін және жеңілдікпен тамақтандыруды ұсыну).
2025 жылдың екінші жартыжылдығында және 2026 жылдың 5 айында облыстың білім басқармасымен, аудандар мен қалалардың білім бөлімдерімен, ведомстволық бағынысты ұйымдармен 94 837 мемлекеттік қызмет көрсетілді, оның ішінде:
- 7 468 қызмет тікелей ЖАО арқылы (7,8%);
- 1 570 қызмет «Мемлекеттік корпорация» арқылы (1,7%);
- 85 799 қызмет қызмет берушінің ақпараттық жүйелері арқылы (SAKURA, INDIGO, MINDAL, MALAHIT, АЖО) (90,5%).
Біліктілікті арттырудан 36 қызметкер өтті.
Өткен кезеңде білім беру саласында мемлекеттік қызмет көрсетуге шағымдар түскен жоқ.
Мемлекеттік қызметтер туралы Заңға сәйкес көрсетілетін қызметті берушілер мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін айқындайтын заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерге сәйкес, сондай-ақ оларда белгіленген мерзімдерге сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсетуге міндетті.
Сонымен қатар, техникалық ақаулар, ХҚКО жүйесінің дұрыс жұмыс істемеуі, карьерлік қызметтердің, пошта қызметтерінің құжаттар топтамасын уақтылы жеткізбеуі және т.б. себептер бойынша жіберілген мерзімдердің бұзылуы бар.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі:
Құқықтық алшақтық
Негіздеме:
Мемлекеттік қызметтер тізіліміне енгізілген 6 мемлекеттік қызметтің (Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м.а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығымен бекітілген) мемлекеттік қызметтерді көрсету үшін қажетті талаптар тізбесі бекітілмеген (1.Мүмкіндігі шектеулі балаларды арнайы психологиялық-педагогикалық қолдауға мемлекеттік білім беру тапсырысын орналастыру; 2.Құжаттарды қабылдау және жалпы білім беретін мектептердің, лицейлер мен гимназиялардың мектеп алдындағы сыныбына қабылдау; 3. ҚР-да тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беру бағдарламалары бойынша оқыту үшін ведомстволық бағыныстылығына қарамастан білім беру ұйымдарына құжаттарды қабылдау және оқуға қабылдау; 4.Мемлекеттік білім беру ұйымдарының бос немесе уақытша бос лауазымына орналасуға арналған конкурсқа қатысу үшін педагогтердің құжаттарын қабылдау; 5.Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуға білім беру қызметтерін алушылар бойынша дербестендірілген қаржыландыруды ұсыну; 6. Мектепке дейінгі ұйымдарда тәрбиеленушілердің жекелеген санаттарына тегін және жеңілдікпен тамақтандыруды ұсыну).
Жою бойынша ұсыныстар:
Құқықтық олқылықты жою, НҚА-ны Мемлекеттік қызметтер көрсетуге қойылатын талаптар тізбесімен толықтыру туралы ұсыныспен уәкілетті органға хат жолдансын.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі:
Соқтығысу
Негіздеме: оқуға қабылдау мерзімі
Қызмет ерекшелігіне байланысты балаларды санаторий-интернаттарға оқуға қабылдау кезінде бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидалары арасында қайшылықтар бар... (бұдан әрі - қабылдау қағидалары), ҚР БҒМ 12.10.2018 жылғы №564 бұйрығымен және интернаттық білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларымен (бұдан әрі-қызмет Қағидалары) бекітілген, ҚР ОАМ 31.08.2022 жылғы №385 бұйрығымен бекітілген.
Қабылдау қағидалары (10-т., 17-т., 27-т.): балаларды 1-сыныпқа оқуға қабылдау 1 сәуір мен 31 тамыз аралығында, 10-сыныпқа негізгі орта білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжатты алғаннан кейінгі келесі жұмыс күнінен бастап жүргізіледі және 31 тамызға дейін жалғасады. Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру ұйымдары арасында балаларды ауыстыру үшін құжаттарды қабылдау демалыс кезеңінде жүзеге асырылады.
Қызмет қағидалары (289-тармақ): санаторий мектеп-интернаты оқу жылы немесе жартыжылдық басынан бастап алты жастан асқан балаларды қабылдауды жүзеге асырады. Бос орындар болған кезде білім алушыларды оқу жылы басталғаннан кейін оқуға қабылдауға жол беріледі. Балалар санаторий мектебінде оқу жартысынан кем емес толық сауығып кеткенге дейін оқуда болады. Болу мерзімі медициналық көрсетілімдер бойынша 5-10 айға ұзартылады.
Қабылдау ережелері: қызмет көрсету үшін қажетті құжаттардың нақты тізімі белгіленді.
Қызмет қағидалары: санаторий мектеп-интернаты облыстық, қалалық туберкулезге қарсы диспансер жанындағы жергілікті денсаулық сақтау органдарының комиссиясы облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың білім және денсаулық сақтау басқармаларының бағыттары бойынша оқу жылы немесе жартыжылдық басынан бастап алты жастан асқан балаларды қабылдауды жүзеге асырады.
Қабылдау қағидаларына сәйкес мемлекеттік қызметті алу үшін құжаттарды қағаз жүзінде көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы, сондай-ақ электрондық үкімет порталы арқылы беруге болады. Алайда, санаторий-интернатқа қабылдау туралы өтінішті жіберу мүмкін емес, өйткені өтініш берудің электрондық нысаны қабылдау ережелерінде көзделмеген басқа құжаттарды жіберуді көздемейді. Бұл жағдай шалғай елді мекендерде тұратын адамдар үшін ерекше қиындық тудыруы мүмкін.
Қорытынды: көрсетілген жағдайлар оқушыларды қабылдаудың, шығарудың немесе ауыстырудың басқа механизмін қажет етеді. Балаларды санаторлық мектеп-интернаттарға жеке Мемлекеттік қызметке қабылдау рәсімін бөлу жалпы қабылдау ережелері мен санаторлық мектеп-интернаттар қызметінің медициналық ерекшелігі арасындағы қайшылықтарды жоюға мүмкіндік береді.
Жою бойынша ұсыныстар:
Уәкілетті органға «бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беру бағдарламалары бойынша оқыту үшін ведомстволық бағыныстылығына қарамастан білім беру ұйымдарына құжаттарды қабылдау және оқуға қабылдау» жалпы мемлекеттік көрсетілетін қызметінен балаларды санаторлық мектеп-интернаттарға қабылдау рәсімін дербес мемлекеттік көрсетілетін қызметке бөлу ұсынысымен хат жолдансын.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі:
Көрсетілетін қызметті берушінің көрсетілетін қызметті алушымен тікелей байланысы
Негіздеме:
«Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін бағдарламалары бойынша оқыту үшін ведомстволық бағыныстылығына қарамастан білім беру ұйымдарына құжаттарды қабылдау және оқуға қабылдау» мемлекеттік көрсетілетін қызметтің кіші түрлерінің бірі «құжаттарды қабылдау және балаларды «10» сыныпқа қабылдау» болып табылады. Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидаларына сәйкес (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 12 қазандағы № 564 бұйрығымен бекітілген) Мемлекеттік қызмет көрсету нысаны электрондық (ішінара автоматтандырылған)/қағаз түрінде. Осы мемлекеттік қызметті көрсету тәсілдері: 1) «электрондық үкіметтің» веб-порталы www.egov.kz (бұдан әрі-портал); 2) көрсетілетін қызметті беруші. Алайда, порталда осы мемлекеттік қызметті портал арқылы алуға мүмкіндік беретін қойынды жоқ. Бұл қызметті тек көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы алуға болады.
Жою бойынша ұсыныстар:
Порталдың функционалын «құжаттарды қабылдау және балаларды «10» сыныпқа қабылдау» мемлекеттік қызмет көрсету қойындысымен толықтыру ұсынысымен уәкілетті органға хат жолдау.
2.2. Кадр саясаты
Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы:
Білім басқармасының кадрлармен жасақталуы
Қостанай облысы әкімдігі білім басқармасының (бұдан әрі – білім басқармасы) штат санында – 39 бірлік мемлекеттік әкімшілік қызметші (нақты саны - 31 адам, 8 бос орын).
2025 жылғы 1 шілдеден 2026 жылғы маусымға дейін 9 мемлекеттік қызметші қабылданды, білім басқармасының жұмыстан босатылған мемлекеттік қызметшілерінің жалпы саны басқа мемлекеттік лауазымға ауысуына және көшуіне байланысты 8 адамды құрайды.
Азаматтық қызметшілердің штат саны 85 бірлікті құрайды, өткен кезеңде 2025 жылғы 1 шілдеден 2026 жылғы маусымға дейін 14 қызметкер қабылданды, 13 қызметкер жұмыстан шығарылды.
Білім басқармасы «Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымына орналасуға конкурс өткізу қағидаларына сәйкес Қостанай облысының қалалары мен аудандарының білім бөлімдерінің «Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік лауазымдарына орналасу бойынша 18 конкурстық рәсімдер өткізді.
Мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін арттыру «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» 2015 жылғы 23 қарашадағы №416-V Қазақстан Республикасының Заңына және 2025 жылғы шілдеден бастап 2026 жылғы маусымға дейінгі кезеңде Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 15 наурыздағы №125 қаулысымен бекітілген мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады жыл сайын қайта даярлау курстарынан 1 мемлекеттік қызметші, біліктілікті арттыру семинарларынан - 11 қызметші өтті.
Сондай-ақ, білім басқармасы мемлекеттік білім беру ұйымдарының бірінші басшылары мен педагогтерін қызметке тағайындау, қызметтен босату қағидаларына сәйкес ведомстволық бағынысты білім беру ұйымдарының директорларын тағайындау бойынша 9 конкурстық рәсім өткізді.
Бос жұмыс орындары туралы ақпарат электрондық еңбек биржасының сайтында орналастырылады enbek.kz білім басқармасының ресми интернет ресурсында Бос орындар бөлімінде (https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-bilim?lang=ru).
Сондай-ақ білім басқармасының ресми интернет-ресурсында бос лауазымдарға орналасуға конкурстар өткізу туралы ақпарат жарияланады.
Жалпы білім беретін мектептерде 14 894 педагог жұмыс істейді, оның ішінде жоғары білімі бар 13 384, бұл 90%, арнаулы орта білімі бар – 1510 немесе 10,1%. Магистр академиялық дәрежесі 1264 (8,5%) педагог.
Қолданыстағы формат бойынша біліктілік санаттарында 14 845 (99%) педагог «педагог-шебер»- 97 (0,65%), «педагог-зерттеуші» - 2 185 (14,7%), «педагог-сарапшы» - 3 660 (22,6,%), «педагог-модератор» - 5 516 (37,1%), «педагог» - 3 387 (22,8%).
Мектепке дейінгі балалар ұйымдарында 3405 педагог жұмыс істейді, оның ішінде жоғары білімі бар – 1 845 (53,5%), арнаулы орта білімі бар – 1560 (46,4%), оның ішінде мектепке дейінгі арнаулы білімі бар -1375(46%). Магистр академиялық дәрежесін 46 (15,1%) педагог алады.
Қолданыстағы формат бойынша біліктілік санаттарында 3 334 (97%) педагог бар, оның ішінде «педагог-шебер» - 1 (0,2%), «педагог-зерттеуші»-128 (3,8%), «педагог – сарапшы»-360 (11%), «педагог – модератор» - 1 689 (50,6%). "педагог" -1156 (35 %).
Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған арнаулы ұйымдарда және білім беру ұйымдарында 734 педагог жұмыс істейді, оның ішінде жоғары білімі бар - 694, бұл 94,5%, арнаулы орта – 40 немесе 5,4% құрайды. Магистр академиялық дәрежесі 115 (15.6%) педагог.
Қолданыстағы формат бойынша біліктілік санаттарында 715 (97,4 %) педагог бар, оның ішінде «педагог-шебер»-6 (0,83%) «педагог-зерттеуші» - 113 (15,8 %), «педагог-сарапшы» - 98 (13,7%), «педагог-модератор» - 320 (45 %), «педагог» -178 (24,8%).
Талдаумен облыс мектептерінде кадрлар тапшылығы анықталды. Келесі мамандықтар сұранысқа ие: ағылшын тілі; математика; бастауыш сыныптар; информатика, орыс тілі және әдебиет.
Мұғалімдердің бос орындары бар барлық мектептерде сабақтарды белгіленген нормативті жүктеме мұғалімдері, кейбір жағдайларда басқа пәндердің мұғалімдері жүргізеді.
Тәртіптік практика:
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау тәртіптік жазаларды мерзімінен бұрын алып тастау фактілерінің бар екендігін көрсетті, алайда тәртіптік жазаларды қызметкерлерден мерзімінен бұрын алып тастауға олардың тәртіптік ықпал ету шараларын қолданғаннан кейін Еңбек міндеттерін орындауға адал көзқарасы негіз болып табылады.
Білім басқармасының мемлекеттік қызметшілері сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер қабылдады, құмар ойындар мен ставкаларға қатысуға шектеулер қабылдады.
2026 жылғы 10 наурызда техникалық және кәсіптік білім беру бөлімінің бас маманы сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңдарды сақтамағаны үшін тәртіптік теріс қылық жасағаны үшін қызметінен босатылды.
Білім басқармасының қызметкерлері еңбек тәртібін бұзған жоқ.
Бұқаралық ақпарат құралдарында білім басқармасының қызметкерлеріне жағымсыз ақпарат орналастырылды (2.11 бөлімін қараңыз).
Мүдделер қақтығысы:
Білім беруді басқаруда жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар, оларға теңестірілген адамдар арасындағы мүдделер қақтығысы анықталған жоқ.
Қаржы-шаруашылық қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау:
Бюджет және қаржы қаражатын бөлу бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.
ҚР Бюджет кодексіне сәйкес облыстық бюджеттерді жыл сайын жоспарлы кезеңге облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың әлеуметтік-экономикалық даму болжамын ескере отырып, мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органдар (экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасы) әзірлейді.
Жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің шығыстар лимиттерін мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті органдар айқындайды. Шығыстар лимиттері бюджеттік бағдарламалардың әрбір әкімшісі үшін айқындалады. Бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің шығыстарының лимиттері тиісті бюджеттік комиссияның ұсынысы ескеріле отырып айқындалады.
Тиісті бюджеттік комиссияның ұсынысы ескеріле отырып айқындалған шығыстар бойынша лимиттер бюджеттік бағдарламалар әкімшілеріне жергілікті бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің қолданыстағы шығыстар лимиттерінің қолданылуы аяқталған жылдың 7 маусымына дейін жеткізіледі.
Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган облыстық бюджеттің жобасын жасайды және оны облыстың бюджеттік комиссиясының қарауына енгізеді.
Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган ағымдағы қаржы жылының 15 қыркүйегінен кешіктірмей Қазақстан Республикасының мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы заңнамасына сәйкес жергілікті бюджет жобасы шығыстарының негізгі бағыттары бойынша алдын ала бағалау жүргізу үшін облыстық бюджет жобасын Облыстың тексеру комиссиясына қарауға ұсынады.
Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган ағымдағы қаржы жылының 1 қазанынан кешіктірмей облыстық бюджеттің жобасын облыстың жергілікті атқарушы органдарының қарауына ұсынады.
Облыстық бюджеттің жобасын облыстың жергілікті атқарушы органы тиісті мәслихатқа ағымдағы қаржы жылының 15 қазанынан кешіктірмей енгізеді.
Облыстық бюджеттерді тиісті мәслихат Қазақстан Республикасының Президенті республикалық бюджет туралы Заңға қол қойғаннан кейін күнтізбелік он күн ішінде бекітеді.
Бюджет қаражатын бөлу бюджеттік сұрау салулар негізінде жүзеге асырылады.
Бюджеттік сұрау салу мемлекеттік органның функцияларды, өкілеттіктер мен құзыреттерді іске асыруды, мемлекеттік органның даму жоспарының немесе даму жоспарының жобасының, облыстың даму жоспарының тиісті мақсатына қол жеткізуді және нәтижелер көрсеткіштерін немесе кезекті жоспарлы кезеңге бюджеттік бағдарламалар әкімшісі жасайтын Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарының нысаналы индикаторларын іске асыруды қамтамасыз ету жөніндегі қызметін ашатын бюджеттік бағдарламалар әкімшісінің бюджеттік құжаттамасын білдіреді шығыстар көлемін негіздеу үшін.
Бюджеттік сұрау мыналардан тұрады:
1) бюджеттік бағдарламалар әкімшісі қызметінің паспорты;
2) Бюджеттік бағдарламалардың паспорттары туралы жиынтық ақпарат;
3) Бюджеттік бағдарламалардың паспорттары;
4) есептеулер.
Мемлекеттік мекемелер бюджеттік бағдарламалардың әкімшісіне шығыстардың экономикалық сыныптамасының әрбір ерекшелігі бойынша шығыстардың есептеулерін ұсынады.
Сонымен қатар, бюджеттік сұраныстарды беру «Парус-Каз» КҚ арқылы автоматтандырылған.
Жоспарлау қорлардың немесе негізгі құралдардың әрбір түрі бойынша отандық маркетплейстерден баға туралы кемінде 3 (үш) ұсыныстың ең аз құны бойынша жүзеге асырылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: Мемлекеттік сатып алу рәсімдерінің ашықтығын қамтамасыз ету.
Негіздеме: бюджет қаражатын пайдаланудың тиімділігін арттыру және заңдылық, ашықтық және адал бәсекелестік қағидаттарының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік сатып алу саласындағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізілді.
Сатып алуды жоспарлау кезеңінде Тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге деген қажеттілікті арттыру, сатып алу жоспарына негізсіз шығындарды қосу, сондай-ақ бәсекелестік процедураларды айналып өту мақсатында сатып алуды бөлу қаупі бар.
Конкурстық құжаттаманы дайындау кезінде тәуекелдер бәсекелестікті шектейтін және жекелеген өнім берушілерге артықшылықтар туғызатын талаптарды белгілеумен байланысты. Сатып алу барысында қызметтік ақпараттың таралуы, лауазымды адамдар мен жеткізушілер арасында сөз байласу, сондай-ақ әлеуетті қатысушылардың өтінімдерінен негізсіз бас тарту жағдайлары болуы мүмкін.
Өнім берушіні бағалау және таңдау кезеңінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері бағалау критерийлерін субъективті қолдануға, өтінімдерді қарау нәтижелерін манипуляциялауға және конкурстық комиссия мүшелерінде мүдделер қақтығысының болуына байланысты.
Шарттарды орындау кезінде тәуекелдер сапасыз тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді қабылдауда, нақты орындалмаған міндеттемелерді төлеуде, сондай-ақ қосымша келісімдер жасасу жолымен шарттар құнының негізсіз ұлғаюында көрінеді.
Көрсетілген мән-жайлар мемлекеттік қаражатты тиімсіз пайдалануға, бәсекелестікті шектеуге, сатып алынатын тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасын төмендетуге, сондай-ақ мемлекеттік органның беделіне нұқсан келтіруге әкеп соғуы мүмкін.
Сақтау бойынша ұсынымдар: сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайту мақсатында сатып алуды тиісті жоспарлауды қамтамасыз ету, конкурстық құжаттаманың дайындалуына бақылауды күшейту, бәсекелестікті шектейтін талаптарды болдырмау, сатып алу рәсімінің ашықтығын қамтамасыз ету, мүдделер қақтығысының бар-жоғына тексеру жүргізу, шарттардың орындалуын бақылауды күшейту және дербес жауапкершілікке тарту қажет қабылданған шешімдер үшін лауазымды тұлғалар.
2.3. Құжат айналымы процестерін цифрландыру.
«Қостанай облысы әкімдігінің білім басқармасы» ММ (бұдан әрі - ББ) 1 кіру нүктесі Интернетке қол жеткізудің бірыңғай шлюзіне (бұдан әрі - ИҚБШ) қосылған.
Анықтама: «Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы бірыңғай талаптарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 жылғы 20 желтоқсандағы №832 қаулысына сәйкес 6-тармақ 17-тармақша «сыртқы контурдың жергілікті желісі (бұдан әрі – сыртқы контурдың ДЗ) – ақпараттандыру субъектілері үшін қол жеткізуді байланыс операторлары Интернетке қол жеткізудің бірыңғай шлюзі арқылы ғана беретін интернетпен байланысы бар ақпараттандыру субъектілерінің телекоммуникациялық желісінің сыртқы контурына жатқызылған, уәкілетті орган айқындаған ақпараттандыру субъектілерінің жергілікті желісі».
Басқарма мектептерді «Starlink» геостационарлық емес байланыс жүйесінде Интернет желісіне кең жолақты қолжетімділікпен қамтамасыз ету үшін шарт жасасты.
Құжаттаманы есепке алу
Басқармада, білім бөлімдерінде және ведомстволық бағынысты ұйымдарда құжат айналымы бекітілген істер номенклатурасына сәйкес жүргізіледі.
Білім басқармасында және білім беру бөлімдерінің көпшілігінде «электрондық құжат айналымы жүйесі», персоналды басқару жүйесі (мемлекеттік қызметшілер) «e-kyzmet» болып табылады.
Білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасы Білім Министрінің 2022 жылғы 9 тамыздағы № 354 бұйрығымен бекітілген «Ұлттық білім беру дерекқоры» ақпараттық жүйесін қалыптастыру, сүйемелдеу, жүйелік-техникалық қызмет көрсету, интеграциялау және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидаларының негізінде мемлекеттік және мемлекеттік емес ақпараттандыру объектілерімен интеграциялау арқылы өзекті деректерді енгізеді. ҰБДБ-да әрбір педагог туралы ақпарат (тағайындау туралы бұйрықтар, білім беру мекемелері бойынша жүріп-тұру туралы мәліметтер, алынған сертификаттар, санаттар) көрсетіледі.
Білім беру бөлімдерінде мемлекеттік қызметтер көрсету үшін ақпараттық жүйе «ҚР БҒМ Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру» болып табылады.
Білім беру бөлімдерінің жанындағы қорғаншылық және қамқоршылық органдары жетім балалар мен ата – анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың электрондық деректер банкінде (КОПД РБД) жұмыс жүргізеді, оған анықталған балалар туралы және олардың отбасылық құрылғының баламалы нысандарына орналастырылуы туралы мәліметтер енгізіледі.
Білім беру ұйымдары келесі электрондық ақпараттық жүйелер арқылы жұмыс жүргізеді: «INDIGO» АЖ, «SAKURA» АЖ, «malahit» АЖ, «Mindal» АЖ, «bilimclass» электрондық жүйесі бар.
2.4. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау:
01.07.2025 жылдан бастап 31.12.2025 жылға дейінгі кезеңде «Қостанай облысы әкімдігінің білім басқармасы» ММ «Е-өтініш» АЖ (бұдан әрі-білім басқармасы) 956 өтініш түсті, оның ішінде (оның ішінде-607 қаралды, қайта жіберілді - 30): өтініштер-736, шағымдар-45, ұсыныстар-71, басқалары (хабарлама, сұрау, үн қосу) - 104.
Қаралған өтініштердің ішінен білім басқармасына (607) әкімшілік актілер – 332, оның ішінде қолайлы акт – 313, ауыртпалық салатын акт – 19 қабылданды.
Мерзімі ұзартыла отырып қаралды – 2, мерзімі бұзыла отырып – 0, әкімшілік актілерге шағым жасалды-4.
Бұл өтініштер білім беру ұйымдары басшыларының лауазымдық міндеттерін теріс пайдалану, жалақы төлеу педагогикалық ұжымдағы қарым-қатынас, білім беру ұйымдарына түсу, білім беру процесін ұйымдастыру, кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау, балаларды әлеуметтік қорғау мәселелері, қорқыту, білім беру платформалары бойынша ұсыныстар және т.б.
2026 жылғы 1 қаңтардан 2026 жылғы 17 маусымға дейін Білім басқармасының «Е-өтініш» АЖ 781 өтініш түсті, оның ішінде (оның ішінде – 450 қаралды, қайта жіберілді - 31): өтініштер-537, шағымдар-63, ұсыныстар-44, басқалары (хабарлама, сұрау, үн қосу) - 137.
Қаралған өтініштердің ішінен білім басқармасына (450) әкімшілік актілер қабылданды – 218 оның ішінде қолайлы акт – 198, ауырпалық салатын акт – 20.
Мерзімі ұзартыла отырып қаралды – 0, мерзімі бұзыла отырып-1, әкімшілік актілерге шағым жасалды-4.
Бұл өтініштерде білім беру ұйымдары басшыларының лауазымдық міндеттерін теріс пайдалану, педагогикалық ұжымдағы қарым-қатынас, білім беру ұйымдарына түсу, білім беру процесін ұйымдастыру, кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау, балаларды әлеуметтік қорғау мәселелері, қорқыту, білім беру платформалары бойынша ұсыныстар және т.б. мәселелер көтеріледі.
Ведомстволық бағынысты білім беру ұйымдарымен тұрақты негізде «Е-өтініш» АЖ жеке және заңды тұлғалардың өтініштерімен жұмыс бойынша оқыту семинарлары өткізіледі (20.01.2026, 30.01.2026 ж. хаттамалар).
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.5. Ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету:
ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 4-бабының 3) тармақшасына сәйкес, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың негізгі қағидаттарының бірі жариялылық пен ашықтық қағидаты болып табылады.
Білім басқармасында ресми интернет-ресурс бар. https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-bilim/about?lang=ru) (бұдан әрі-сайт)
Сайтта облыстың қалалары мен аудандарының білім бөлімдерінің тізбесі, олардың басшылары туралы мәліметтер, білім беру ұйымдарының тізбесі бар; мемлекеттік қызметтер бойынша есеп, мемлекеттік сатып алу жоспары, бюджеттің атқарылуы бойынша ақпарат, НҚА мен іс-шаралар бойынша баспасөз релиздері, комиссия отырыстарының бұйрықтары, хаттамалары, Облыстың білім беру саласын дамыту қорытындылары орналастырылған; сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат бөлімі бар; жаңалықтар лентасы, сондай-ақ мемлекеттік және орыс тілдеріндегі басқа да ақпарат. Ақпаратты жүктеуге болады.
Сондай ақ Білім басқармасының әлеуметтік желілер мен месенджерлерде парақшалары бар :
Facebook (https://www.facebook.com/uokost?mibextid=ZbWKwL);
Telegram (https://t.me/bbko_2021);
Instagram (https://www.instagram.com/kost__bilim/?img_index=1).
Сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністеріне төзбеушілік ахуалын қалыптастыру және қызметкерлердің де, халықтың да құқықтық санасы мен мәдениетін қалыптастыру мақсатында бөлімде Instagram әлеуметтік желісінде ресми бет жұмыс істейді https://www.instagram.com/oszd_kst_2023 онда сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпта плакаттар мен бейнероликтер жарияланады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мазмұндағы материал білім басқармасының ресми интернет-ресурсында да жарияланады.
2.6. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг нәтижелері
Қостанай облысы бойынша Экономикалық тергеу департаменті мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде бағаның көтерілуіне мониторинг жүргізеді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі:
Тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді жоғары бағамен сатып алу.
Негіздеме:
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг барысында Қостанай облысы бойынша Экономикалық тергеу департаменті облыстың білім беру ұйымдарының мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыруы кезінде бағаны көтеру фактілерін анықтады.
Белгілеу бойынша ұсынымдар: мемлекеттік сатып алу бойынша техникалық оқу жүргізу (оның ішінде сатып алынатын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің бағаларын жоспарлау мәселесі бойынша).
2.7. Бақылау және рұқсат беру функцияларын іске асыру
Білім басқармасы, білім бөлімдері және ведомстволық бағынысты білім беру ұйымдары бақылау және рұқсат беру функцияларына ие емес.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.8. Сот практикасын талдау:
Талданған кезеңде білім басқармасының қатысуымен 9 сот ісі қаралды, оның ішінде:
Білім басқармасы талапкер ретінде – 5 іс (қанағаттандырылған талап – арыздар – 4; қанағаттандырылмаған - 0; қараусыз қалдырылған-0; талапкер ретінде сот даулары жалғасатын сот дело-1).
Білім басқармасы жауапкер ретінде 4-іс (қанағаттандырылған талап – арыздар -1, қанағаттандырылмаған талап - арыздар - 1, талап-арыз қайтарып алынды-1, медиативтік келісім-1).
Білім басқармасы мүдделі тұлға ретінде (үшінші тұлға – 8 сот дел.
Медиация тәртібімен реттелген даулардың саны-1.
Білім басқармасынан сотқа сенімхат бойынша өкілдер (құқықтық қамтамасыз ету бөлімінің мамандары, заңгерлер және салалық бөлімдердің мамандары) қатысады.
Сонымен қатар, талап арыздарды негізсіз қайтарып алу жүргізілген жоқ.
Қостанай облысы әкімдігі білім басқармасының мемлекеттік мекемелері азаматтық тәртіппен беретін талап-арыздардың негізгі санаты мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру саласындағы талап-арыздар (өнім берушіні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану, тұрақсыздық айыбын өндіріп алу, шартты бұзу) болып табылады.
2.9. Қадағалау органдарын тексеру нәтижелері туралы мәліметтер:
Талданған кезеңде Меңдіқара, Қарабалық, Сарыкөл аудандарының, Арқалық, Лисаков қалаларының білім бөлімдерінде, білім беру ұйымдарында прокуратура тексерісі жүргізілді.
Тексеру нәтижесінде ҚР заңнамасының бұзу фактілері анықталды. Барлық бұзушылықтар жойылды. Бұзушылықтар жасаған қызметкерлер жауапқа тартылды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі:
Қызметкерлер үшін түсіндіру және оқыту іс-шараларын өткізбеу немесе жеткіліксіз өткізу, ҚР заңнамасының нормаларын білмеу.
Негіздеме:
Тексеру барысында еңбек заңнамасын, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнаманы бұзу, өрт қауіпсіздігі саласындағы бұзушылықтар сияқты көптеген заң бұзушылықтар анықталды.
Мәселен, Меңдіқара ауданының білім бөлімін тексеру нәтижелері бойынша жөндеуді жүзеге асыру кезінде сметалық құнның негізсіз жоғарылату, сондай-ақ еңбек заңнамасының талаптарын және білім беру саласының 23 қызметкерінің конституциялық құқықтарына нұқсан келтіру бойынша қолданыстағы заңнаманы бұзу анықталды.
Жою бойынша ұсыныстар:
Жалпыға бірдей құқықтық оқыту жоспарын әзірлеу. Жоспарға тексеру жүргізу кезінде анықталған бұзушылықтарға жол берілген негізгі мәселелер бойынша техникалық оқуды қосу қажет.
2.10. Фискалдық органдарды тексеру нәтижелері туралы мәліметтер:
Білім басқармасында фискалдық органдарды тексеру жүргізілген жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: анықталған жоқ.
2.11. Құқық қорғау органдарының, үкіметтік емес ұйымдардың және азаматтардың мәліметтері:
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2.11. БАҚ және өзге де ақпарат көздерінің мониторингі:
Білім басқармасы, білім бөлімдері және ведомстволық бағынысты ұйымдар тұрақты негізде БАҚ мониторингін жүргізеді.
2025 жылдың екінші жартыжылдығында және 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында білім басқармасының қызметі республикалық және өңірлік БАҚ-тың 182 басылымында қозғалды («24.kz», «31 арна», «Астана», «Qostanai» ОТРК, «Алау» ТРК, «уақыт», «Liter.kz», «Оrda.kz», «ҚазАқпарат», «Костанайские новости», «Қостанай таңы», «Тоболинфо», «Наша газета» және т.б.).
Осы жарияланымдардың ішінен 96 басылымда білім басқармасы қызметінің оң сипаттамасы, 53 – те – бейтарап, 33-те-теріс.
2025 жылдың екінші жартыжылдығында БАҚ-тағы 7 жағымсыз жарияланым Новонежин мектебін күрделі жөндеуге және жекелеген ұйымдар мен білім бөлімдерінде бюджет қаражатын мақсатсыз жұмсауға байланысты болды. Сондай-ақ, Қарабалық ауданының мұғалімдерінен педагогтарға жалақыны уақтылы төлемеу туралы шағым түсті (факт расталмаған).
БАҚ - тың барлық фактілері бойынша жауаптар берілді.
https://orda.kz/boimsja-puskat-detej-roditeli-vozmuscheny-peredelkoj-selskoj-shkoly-v-kostanajskoj-oblasti-405060/
https://www.nur.kz/society/2272116-kostanaycy-boyatsya-vesti-detey-v-shkolu-ee-posle-obrusheniya-otkazalsya-remontirovat-dazhe-podryadchik/
https://www.inform.kz/ru/roditeli-bespokoyatsya-za-bezopasnost-detey-v-odnoy-iz-shkol-kostanayskoy-oblasti-f3575e
https://tobolinfo.kz/roditeli-uchashhihsja-novonezhinskoj-shkoly-vozmushheny-hodom-provedenija-remontnyh-rabot/
https://tobolinfo.kz/v-otdele-obrazovanija-kostanajskogo-rajona-vyjavili-neobosnovannoe-ispolzovanie-bjudzhetnyh-sredstv/
https://tobolinfo.kz/uchitelja-iz-karabalykskogo-rajona-zhalujutsja-na-zaderzhku-zarabotnoj-platy/
https://tobolinfo.kz/kapremont-na-bumage-pochti-250-millionov-tenge-ushli-a-shkola-ostalas-bez-remonta/
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында БАҚ – тағы 26 теріс жарияланым Қостанай қаласының білім бөлімінің басшысы Г.А. Оразбаеваның ведомстволық бағынысты мекемелерге бөлінген бюджет қаражатын ұрлады деген күдік бойынша ұсталуына байланысты, оның ішінде 14-і республикалық БАҚ-та. Ірі ақпараттық агенттіктердің басылымдары арасында:
https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/arestovana-rukovoditel-otdela-obrazovaniya-kostanaya-600734/
https://liter.kz/zaderzhana-glava-otdela-obrazovaniia-kostanaia-1780463638/amp/
https://kaztag.kz/ru/news/glavu-otdela-obrazovaniya-kostanaya-zaderzhali-po-delu-o-khishchenii-byudzhetnykh-sredstv
https://news.mail.ru/incident/71137749/?frommail=1&md=1&utm_partner_id=112
https://vlast.kz/amp/novosti/69626-arestovana-glava-otdela-obrazovania-kostanaa.html
https://www.zakon.kz/obshestvo/6520357-zaderzhanie-chinovnitsy-ot-obrazovaniya-prokommentirovali-v-prokurature-kostanayskoy-oblasti.html және басқа басылымдар.
Қорытынды:
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау қорытындысы бойынша мынадай сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды:
Тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді жоғары бағамен сатып алу.
Қызметкерлер үшін түсіндіру және оқыту іс-шараларын өткізбеу немесе жеткіліксіз өткізу, ҚР заңнамасының нормаларын білмеу.
«Қостанай облысы әкімдігінің
білім басқармасы» ММ басшысы А. Бегатаров
Жұмыс тобының мүшелері:
Бюджеттік жоспарлау
бөлімінің басшысы Р.И. Балкин
Балалық шақты әлеуметтік қорғау
бөлімнің басшысы С.Б. Алхамбаева
Техникалық
және кәсіптік білім беру бөлімінің басшысы Ж. С. Жумина
Мектепке дейінгі және жалпы орта
білім беруді дамыту бөлімінің басшысы Б.Н. Ибрагимова
Тәрбие жұмысы және қосымша
білім беру бөлімінің басшысы К.А. Мурзажанова
Құқықтық қамтамасыз ету
бөлімінің басшысы Ю.Ю. Сас
Ақпараттық-талдау жұмысы
бөлімінің басшысы Р.А. Жакатова
Кадр жұмысы жөніндегі
бөлімнің басшысы С. К. Ниязбаева
Қаржыландыру және қаржылық есептілік
бөлімінің басшысы Н.Г. Мукушева
Құқықтық қамтамасыз ету
бөлімінің бас маманы Д.О.Темиргалиева
Білім басқармасы жанындағы
Ардагерлер кеңесінің төрағасы
(келісім бойынша) Т. Н. Искандирова
Қостанай облысы әкімдігі білім
басқармасының «Ақпараттандыру
және білім сапасын бағалаудың әдістемелік
орталығы» КММ директорының орынбасары
(келісім бойынша) Ж. Ж. Уақбаев