"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 343-бабы 1-тармағының 7) және 8) тармақшаларына сәйкес жазбаша нысанда кедендік декларациялауға жатады:
егер мұндай қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) жол чектерінің жалпы сомасы оларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына біржолғы әкелу немесе одақтың кедендік аумағынан біржолғы әкету кезінде кеден органына жолаушылар кедендік декларациясын берген күні қолданыста болған валюта бағамы бойынша 10 мың АҚШ долларына баламалы сомадан асатын болса, қолма-қол ақша қаражаты және (немесе) жол чектері;
жол чектерін қоспағанда, ақша құралдары.
Кодекстің 3 – бабы 1 – тармағының 35) тармақшасына сәйкес қолма-қол ақша қаражаты-айналыстан алынған не алынатын, бірақ айналыстағы ақша белгілеріне айырбастауға жататын, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттерде немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше болып табылмайтын мемлекеттерде (мемлекеттер тобында) айналыста болатын және заңды төлем құралы болып табылатын банкноттар және қазынашылық билеттері, бағалы металдардан жасалған монеталарды қоспағанда, монеталар түріндегі ақша белгілері.
10000 АҚШ долларынан астам сомаға қолма-қол ақша қаражатын және (немесе) жол чектерін және (немесе) ақша құралдарын өткізу кезінде жеке тұлға жолаушылар кедендік декларациясының негізгі және қосымша формулярларының 2 данасын толтырады.
Жол чектерін қоспағанда, ақша құралдарын кедендік декларациялау кезінде жолаушылар кедендік декларациясында номиналды құны не алу құқығын ақша құралы куәландыратын мүше мемлекеттің валютасындағы немесе шетел валютасындағы тиісті сома көрсетіледі. Егер номиналды құны болмаған және алу құқығын ақша құралы куәландыратын мүше мемлекеттің валютасында немесе шетел валютасында соманы айқындау мүмкін болмаған жағдайда, жолаушылар кедендік декларациясында Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізілетін ақша құралдарының саны көрсетіледі.
Жеке тұлғалардың Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы кедендік декларациялауға жататын қолма-қол ақша қаражатын және (немесе) ақша құралдарын өткізуі кезінде Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимылды қамтамасыз ету мақсатында Жолаушылар кедендік декларациясында мынадай мәліметтер көрсетілуге тиіс:
1) шетелдік азаматтың немесе азаматтығы жоқ адамның мүше мемлекеттің аумағында болу (тұру) құқығын растайтын құжаттың деректемелері, мүше мемлекеттің аумағында тұрғылықты (тіркелген) жерінің немесе болу орнының мекенжайы;
2) жол чектерін қоспағанда, ақша құралдары туралы мәліметтер (ақша құралының түрі, эмитенттің атауы, шығарылған күні және сәйкестендіру нөмірі (бар болса));
3) Егер өткізілетін қолма-қол ақша қаражаты және (немесе) ақша құралдары декларанттың меншігі болып табылмаса, қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығу көзі туралы, олардың иелері туралы мәліметтер, сондай-ақ осындай қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының болжамды пайдаланылуы туралы мәліметтер;
4) қолма-қол ақша қаражатын және (немесе) ақша құралдарын тасымалдау бағыты мен тәсілі (тасымалдау жүзеге асырылатын көлік түрі) туралы мәліметтер.
Әкелінетін (әкетілетін) қолма-қол ақша қаражатын және (немесе) жол чектерін жалпы сомасы 10 мың АҚШ доллары баламасына тең немесе одан аспайтын кедендік декларациялау жеке тұлғаның қалауы бойынша жүзеге асырылуы мүмкін.
Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2019 жылғы 6 тамыздағы "қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығарылған жерін растау үшін құжаттар ұсыну туралы" № 130 шешімінің күшіне енуіне байланысты 2020 жылғы 4 ақпаннан бастап назарларыңызға ұсынамыз. егер мұндай қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының жалпы сомасы оларды одақтың кедендік аумағына біржолғы әкелу немесе одақтың кедендік аумағынан біржолғы әкету кезінде кеден органына осындай декларацияны берген күні қолданыста болған валюта бағамы бойынша 100 мың АҚШ долларына баламалы сомадан асып кетсе, жолаушылар кедендік декларациясы қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығуын растау үшін құжаттарды ұсынумен қоса жүреді.
Қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығарылуын растайтын құжаттардың тізбесі "қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығарылуын растайтын құжаттардың тізбесін қалыптастыру туралы"Кеден одағына мүше мемлекеттер кеден қызметтері біріккен алқасының 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 35/6 шешімімен бекітілген:
- жеке тұлғалардың кірістері және жеке тұлғалардың кірістеріне салық сомалары туралы анықтама;
- бухгалтериядан анықтама (еңбек кітапшасынан үзінді және жұмысқа қабылдау туралы бұйрықтың көшірмесін бір мезгілде ұсынған жағдайда);
- конверсиялық операцияларды жасау кезінде кредиттік ұйымдар ресімдейтін құжаттар;
- жеке тұлғаға Өткізілетін ақша қаражатының төленгенін растайтын актілер, орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) үшін шарттар;
- кредиттік ұйымдар ресімдейтін банктік қарыз шарты, азаматтардың жылжымалы мүлкі мен заттарды сақтау кепілімен қысқа мерзімді қарыздар беретін мамандандырылған коммерциялық ұйыммен шарт;
- жеке тұлғаны кәсіпкер ретінде тіркеу туралы құжат, сондай-ақ салық органына берілетін қаржылық есептің көшірмесі;
- несие шарты;
-сатып алу-сату шарты;
- сыйға тарту шарты;
– қабылдау-тапсыру актісі;
- жылжымайтын мүлікке меншік құқығын беру туралы тиісті уәкілетті органның тізілімінен үзінді көшірме;
- лотерея, конкурс, спорттық немесе мәдени іс-шараны ұйымдастырушы, ойын мекемесі және т. б. берген, жеке тұлғаға ұтыс (жүлде) төленгенін растайтын кассалық чек (өзге құжат) ;
- кәсіпорынның күнтізбелік кезеңнің қорытындылары бойынша дивидендтер төлеу туралы шешімі не акционерлердің немесе бірлескен меншікке қатысушылардың тізілімінен үзінді көшірме;
- несие ұйымының шотынан қолма-қол ақша қаражатын алу туралы анықтама;
- жылжымайтын мүлікті жалға беру шарты;
- алимент төлеу туралы келісім, алимент өндіріп алу туралы сот қаулысы;
- мұраны қабылдау туралы куәлік не уәкілетті орган, оның ішінде шет мемлекет берген, мұраға қолма-қол ақша қаражатын және (немесе) ақша құралдарын алғаны туралы куәландыратын өзге де құжат;
- қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығу тегін растайтын өзге де, оның ішінде нотариат куәландырған құжаттар қоса беріледі