СҰРАҚ - ЖАУАП
|
№ |
СҰРАҚ |
ЖАУАП |
|
1 |
Жеке тұлғаның банкроттығы бойынша бас тарту себебін және (немесе) шешімді қай жерден көруге болады? |
Согласно 1) тармақшаның 1-тармағына Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңына сәйкес уәкілетті орган өзінің интернет-ресурсында және «электрондық үкіметтің» веб-порталында: 1.соттан тыс банкроттық рәсімі қолданылған, тоқтатылған және аяқталған азаматтардың тізімін; 2.заңды күшіне енген тиісті сот ұйғарымдары мен шешімдері шығарылған азаматтардың тізімін орналастырады. Банкроттық туралы өтініштің мәртебесі, банкроттық рәсімін қолдану, аяқтау немесе қолданудан бас тарту туралы шешім, сондай-ақ қабылданған шешімнің негіздері туралы ақпаратты eGov.kz веб-порталындағы жеке кабинеттен, сондай-ақ Tazalau (Qoldau) порталынан алуға болады. Осылайша, банкроттық туралы өтініш бойынша ақпаратпен жоғарыда көрсетілген электрондық жүйелер арқылы танысуға болады. |
|
2 |
Банкрот деп жарияланғаннан кейін оның қарыздары қанша уақыт ішінде есептен шығарылады? |
Борышкердің кредиторлар алдындағы міндеттемелері соттан тыс банкроттық рәсімінің аяқталғаны және борышкердің банкрот деп танылғаны туралы хабарландыру «электрондық үкімет» веб-порталына орналастырылған күннен бастап тоқтатылады. |
|
3 |
Үш жыл бұрын мен банкрот деп танылдым, алайда үш жылдан кейін банкроттық мәртебем тоқтатылды (қайтарып алынды). Бұл шешімнің негіздерін қай жерден көруге болады? |
Банкрот деп танылған тұлғаның қаржылық жағдайын мониторингтеуді уәкілетті орган борышкер банкрот деп танылғаннан кейін үш жыл ішінде жүргізеді. Кредиторлар уәкілетті органнан ақпарат алған кезде Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексіне сәйкес борышкерді банкрот деп тануды жою және банкроттық рәсімін қайта бастау туралы сотқа жүгінуге құқылы. Заңның 47-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес уәкілетті орган өзінің интернет-ресурсында және «цифрлық үкімет» веб-порталында: 1.соттан тыс банкроттық рәсімі қолданылған, тоқтатылған және аяқталған азаматтардың тізімін; 2.тиісті сот ұйғарымдары мен шешімдері заңды күшіне енген азаматтардың тізімін орналастырады. Өтініштің мәртебесі, банкроттық рәсімін қолдану, аяқтау немесе қолданудан бас тарту туралы қабылданған шешім, сондай-ақ қабылданған шешімнің негіздері туралы ақпарат eGov.kz веб-порталындағы жеке кабинетте, сондай-ақ Tazalau (Qoldau) порталында қолжетімді. |
|
4 |
Егер менің ай сайынғы тұрақты табысым 250 000 теңге болса, ал несиелер бойынша ай сайынғы төлемім 220 000 теңгені құраса және жалпы қарызым 4 миллион теңге болса, төлем қабілеттілігін қалпына келтіруге өтініш бере аламын ба? |
Азаматтың тұрақты табысы болған жағдайда, ол төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімін қолдану туралы сотқа өтініш беруге құқылы. Рәсімді қолдану мүмкіндігі және төлем қабілеттілігін қалпына келтіру шарттарын борышкердің қаржылық жағдайын және қаржы басқарушысының қорытындысын ескере отырып, сот айқындайды. |
|
5 |
Банкрот деп танылғаннан кейін өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлға ретінде немесе жеке кәсіпкер (ЖК) ретінде жұмыс істеуге бола ма? |
Банкрот деп танылған адамға соттан тыс банкроттық рәсімінің аяқталғаны туралы хабарландыру орналастырылған күннен бастап бес жыл ішінде қарыз берілмейді, сондай-ақ банктік қарыз және микрокредит беру шарттары бойынша кепіл, кепілдік және кепілгерлік түріндегі қамтамасыз ету қабылданбайды (Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңының 19-бабының 2 және 3-тармақтары). Сонымен қатар, аталған шектеулер азаматтың заңнамада белгіленген тәртіппен еңбек және кәсіпкерлік қызметпен айналысу құқығынан айырмайды. Осылайша, азаматтың банкрот деп танылуы оның жұмысқа орналасуына, өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлға ретінде қызмет атқаруына немесе жеке кәсіпкер ретінде тіркелуіне кедергі келтірмейді және оның кәсіпкерлік қызметпен айналысу құқығынан айырмайды. |
|
6 |
Банкроттық туралы өтініш бергенімізге 6 айдан астам уақыт өтті, бірақ әлі шешім шыққан жоқ. Qoldau порталынан өтінішті немесе шешімді қай жерден табуға болады? 6 ай бұрын өтініштің қаралу үстінде екені туралы SMS хабарлама келген еді, бірақ қазір шешімді таба алмай отырмыз. |
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңының 17-бабының 1-тармағына сәйкес уәкілетті органның соттан тыс банкроттық рәсімін жүргізу мерзімі борышкер туралы мәліметтер «электрондық үкімет» веб-порталына орналастырылған күннен бастап алты айды құрайды. Өтініштің мәртебесі, банкроттық рәсімін қолдану, аяқтау немесе қолданудан бас тарту туралы қабылданған шешім, сондай-ақ қабылданған шешімнің негіздері туралы ақпарат eGov.kz веб-порталындағы жеке кабинетте, сондай-ақ Tazalau (Qoldau) порталында қолжетімді. |
|
7 |
Банкроттық бойынша оң шешім бар, яғни мен банкрот деп танылдым. Жеке сот орындаушысы (ЖСО) өз қызметтері үшін ақы төлеуді талап етіп отыр және ақы төлемесем, тыйымды (арестті) алып тастаудан үзілді-кесілді бас тартып отыр. Бұл дұрыс па? |
Борышкердің кредиторлар алдындағы міндеттемелері соттан тыс банкроттық рәсімінің аяқталғаны және борышкердің банкрот деп танылғаны туралы хабарландыру «электрондық үкімет» веб-порталына орналастырылған күннен бастап тоқтатылады. ЖСО салған тыйымды (арестті) алып тастаудан бас тарту мәселесі бойынша Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне және (немесе) Қазақстан Республикасы Жеке сот орындаушыларының республикалық палатасына жүгінуді ұсынамыз. |
|
8 |
eGov арқылы соттан тыс банкроттық рәсіміне өтініш беріп жатырмын. Қарыздарым тек банктер алдында, ал атқарушылық іс жүргізу ЖСО-ларда. Менің жалақыма арест салына ма? Әлде арестке байланысты алты айлық рәсім аяқталғанға дейін шоттарымды пайдалана алмаймын ба? |
Соттан тыс банкроттық рәсімі қолданылғаннан кейін осы рәсімге жататын кредиторлардың талаптары бойынша атқарушылық іс жүргізу тоқтатыла тұрады. Яғни, ЖСО салған тыйымдар (аресттер) соттан тыс банкроттық рәсімі аяқталып, борышкер банкрот деп танылғаннан кейін ғана алынады. |
|
9 |
Егер борышкер өтініш бергенге дейінгі соңғы 12 ай ішінде берешекті өз еркімен өтемеген болса, алайда банк оның шотынан ақшалай қаражатты өз еркін білдіруінсіз автоматты түрде (мәжбүрлі түрде), оның ішінде нотариустың атқарушылық жазбасы негізінде есептен шығарған жағдайда, мұндай есептен шығару соттан тыс банкроттық рәсімін қолдануға кедергі келтіретін берешекті өтеу болып есептеле ме? |
Заңның 5-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес, міндеттемелер бойынша қатарынан он екі ай ішінде өтеудің болмауы соттан тыс банкроттық рәсімін қолдану негіздерінің бірі болып табылады. Өтеу деп республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және төлем жасалған күнгі қолданыстағы бір айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) асатын мөлшердегі төлем есептеледі. Өтеудің болмау мерзімі әрбір банктік қарыз шарты және (немесе) микрокредит беру шарты бойынша соңғы төлем жасалған күннен бастап есептеледі. Жоғарыда баяндалғандардан төлем дегеніміз – берешекті өтеу есебіне енгізілген ақша сомасы екені туындайды. Бұл ретте Заңда төлемнің немесе берешекті өтеу жөніндегі әрекеттің сипаты (ерікті немесе мәжбүрлі) айқындалмаған. Осыған байланысты соттан тыс банкроттық рәсімі шеңберінде төлем ерікті түрде немесе мәжбүрлі түрде жасалғанына қарамастан, мөлшері бір АЕК-тен асатын төлем берешекті өтеу болып есептеледі. Сонымен қатар, көрсетілген мерзім ішінде міндеттемелер бойынша төлемнің болмағаны туралы ақпаратты уәкілетті органға Қазақстан Республикасының «Кредиттік бюролар және кредиттік тарихтарды қалыптастыру туралы» Заңының 20-бабына сәйкес кредиттік бюролар ұсынады. Ұсынылатын ақпаратта жасалған төлемнің ерікті немесе мәжбүрлі түрде жүзеге асырылғаны туралы мәліметтер көрсетілмейді. |
|
10 |
Жұбайының некеге тұрғанға дейін сатып алған және оның жеке меншігі болып табылатын мүлкінің болуы соттан тыс банкроттық рәсімін қолданудан бас тартуға негіз бола ма? |
Борышкердің соттан тыс банкроттық рәсімін қолдану туралы өтінішін қарау кезінде борышкердің мүлкі туралы мәліметтерді тиісті тіркеуші органдар ұсынады. Егер борышкердің мүлкі болмаса, ал жұбайының Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» кодексінің 35 және 41-баптарына сәйкес өзіне тиесілі жеке меншігі болып табылатын мүлкі болса, соттан тыс банкроттық рәсімі шеңберінде тіркеуші органдар борышкердің, оның ішінде ортақ меншіктегі мүлкінің жоқ екендігі туралы ақпарат ұсынады. Осыған байланысты жұбайының өзіне тиесілі жеке меншіктегі мүлкінің болуы борышкер - жұбайына қатысты соттан тыс банкроттық рәсімін қолдануға кедергі болып табылмайды. |
|
11 |
Соттан тыс банкроттық рәсімі шеңберінде борышкер төлем қабілетсіз, ұзақ уақыт бойы жұмыссыз ретінде тіркелген, жәрдемақы алмайтын және ешқандай табысы жоқ болған жағдайда, коммуналдық төлемдер бойынша берешек есептен шығарылуға жата ма? |
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңының (бұдан әрі – Заң) 1-бабының 11) тармақшасына сәйкес соттан тыс банкроттық рәсімі – борышкерге қатысты соттан тыс тәртіппен жүзеге асырылатын, банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлық агенттіктер (лицензиясынан айырылғанына, таратылғанына, тарату сатысында тұрғанына немесе тізілімнен шығарылғанына қарамастан), сондай-ақ жеке тұлғалардың банктік қарыз шарттары, қарыз (кредит) шарттары және микрокредит беру шарттары бойынша талап ету құқықтары тиесілі өзге де ұйымдар алдындағы міндеттемелерін тоқтатуға бағытталған рәсім. Бұл ретте соттан тыс банкроттық рәсімі шеңберінде көрсетілген тұлғалар алдындағы орындалмаған міндеттемелер туралы ақпаратты уәкілетті орган кредиттік бюролардан алады (Қазақстан Республикасының «Кредиттік бюролар және кредиттік тарихтарды қалыптастыру туралы» Заңының 20-бабы). Заңның 17-бабында соттан тыс банкроттық рәсімін жүргізу мерзімі «электрондық үкімет» веб-порталында борышкер туралы мәліметтер орналастырылған күннен бастап алты айды құрайтыны белгіленген. Осы күннен бастап белгілі бір құқықтық салдарлар туындайды. Олар Заңның 1-бабының 11) тармақшасында көрсетілген және кредиттік бюролардың дерекқорында мәліметтері қамтылған кредиторлар алдындағы міндеттемелерге қолданылады. Атап айтқанда, міндеттемелерді орындау мерзімдері өтеді, кредиторларға борышкерден міндеттемелерін орындауды талап етуге тыйым салынады, сондай-ақ борышкердің кредиторлар алдындағы берешегінің барлық түрлері бойынша тұрақсыздық айыбы (өсімпұл, айыппұл) мен сыйақы есептеу тоқтатылады. Аталған нормалардан соттан тыс банкроттық рәсімі тек борышкердің Заңның 1-бабының 11) тармақшасында көрсетілген кредиторлар алдындағы, мәліметтері кредиттік бюролардың дерекқорында қамтылған міндеттемелеріне қатысты қолданылатыны туындайды. Демек, соттан тыс банкроттық рәсімі аяқталғаннан кейін мұндай міндеттемелер тоқтатылады (Заңның 19-бабының 2-тармағы). Коммуналдық қызметтерді төлеу бойынша берешек соттан тыс банкроттық рәсімі шеңберінде қаралмайды. |
|
12 |
Соттан тыс банкроттық рәсімі шеңберінде азамат банкрот деп танылғаннан кейін оның жұмысқа орналасуына, жеке кәсіпкер ретінде тіркелуіне және жалақы алуына қатысты қандай да бір шектеулер белгіленген бе? |
Соттан тыс банкроттық рәсімі аяқталған кезде Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңының (бұдан әрі – Заң) 19-бабында көзделген салдарлар туындайды. Банкротқа соттан тыс банкроттық рәсімінің аяқталғаны туралы хабарландыру орналастырылған күннен бастап бес жыл ішінде қарыз берілмейді, сондай-ақ одан банктік қарыз және микрокредит беру шарттары бойынша кепіл, кепілдік және кепілгерлік түріндегі қамтамасыз ету қабылданбайды (Заңның 19-бабының 2 және 3-тармақтары). Сонымен қатар, Заңның 48-бабының 2-тармағына сәйкес уәкілетті орган борышкер банкрот деп танылғаннан кейін үш жыл бойы банкроттың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізеді. Уәкілетті орган банкроттың мемлекеттік тіркеуге жататын мүлікті, оның ішінде ортақ бірлескен мүлікті сатып алғанын анықтаған жағдайда, қаржылық жағдай мониторингінің нәтижелерін кредиторларға жібереді. Кредиторлар уәкілетті органнан ақпарат алған жағдайда, Қазақстан Республикасының Азаматтық процестік кодексіне сәйкес борышкерді банкрот деп тану туралы шешімнің күшін жою және банкроттық рәсімін қайта бастау туралы сотқа жүгінуге құқылы. Жоғарыда баяндалғандардан азаматтың банкрот деп танылуы оның кейіннен кәсіпкерлік қызметпен айналысуына, оның ішінде жеке кәсіпкер ретінде тіркелуіне кедергі келтірмейтіні, сондай-ақ мұндай тұлғаның жұмысқа орналасуға және еңбек шартымен айқындалған мөлшерде еңбек ақы алуға құқығына шектеу қойылмайтыны туындайды. |
|
13 |
Егер борышкер әлеуметтік осал санатқа (көпбалалы отбасыға) жататын, мүлкі мен ресми табысы жоқ, сондай-ақ жұмыссыз ретінде тіркелген болса, қаржы басқарушысына сыйақы бюджет қаражаты есебінен төленуге жата ма? |
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңының (бұдан әрі – Заң) 44-бабының 2-тармағына сәйкес қаржы басқарушысына сыйақы бюджет қаражаты есебінен төленеді, егер сот арқылы банкроттық рәсімін жүргізу барысында жиынтығында мынадай мән-жайлар анықталса: 1) борышкер Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңнамасына сәйкес халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын болса; 2) Қазақстан Республикасының атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы заңнамасына сәйкес өндіріп алуға болатын мүлік болмаса. Көрсетілген шарттар болған жағдайда уәкілетті орган сотта қорытынды есепті қарау кезінде тиісті өтінішхат береді. Қаржы басқарушысына уәкілетті органның сыйақы төлеу тәртібі Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 23 қыркүйектегі № 524 бұйрығымен бекітілген. Осылайша, мүлкі жоқ көпбалалы анаға қаржы басқарушысының сыйақысы бюджет қаражаты есебінен төленеді. |