Меню

Страницы

Статья

Үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтерді ұсыну бойынша 40 ТОП сұрақ-жауап (493.00-нысан)

  1. Сұрақ: Үшінші тұлғаларға қызмет көрсету дегеніміз не?

Жауап: Азаматтық заңнаманың нормаларына сәйкес міндеттемелердің тараптары болып табылмайтын тұлғалар үшінші тұлғалар болып танылады. Қазақстан Республикасының Заңында («Электр энергетикасы туралы», «Табиғи монополиялар туралы» және Қазақстан Республикасының Су кодексі, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі, сондай-ақ «Қазақстан Республикасындағы көлік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы және т.б.) осындай шарттардың тараптары болып табылатын тұтынушылармен тікелей жасалатын шарттар негізінде.

Жазылғанды ескере отырып, ұйым шарттың тараптары болып табылатын тұлғаларға қандай да бір қызметтер көрсеткен кезде Салық кодексінің 56-бабының 6-тармағында көзделген мәліметтерді ұсыну бойынша міндет туындамайды, себебі мұндай тұлғалар үшінші тұлғаларға жатады.

Аталған мәлiметтердi ұсыну мiндетi түпкi тұтынушыларға тiкелей тиiстi қызметтер көрсететiн және осындай тұлғалар бойынша тұтынуды, төлемнiң есептелуiн және өзге де есептiк ақпаратты есепке алуды жүргiзетiн ұйымдарда туындайды.

Осылайша, Салық кодексінің 56-бабының 6-тармағында көзделген мәліметтерді ұсыну бойынша міндеттеме ұйымда үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер бөлігінде туындайды.

  1. Сұрақ: Тасымалдаушылар егер жүктерді тасымалдау туралы шарт жасамай жеке тұлғаларға ғана жүктерді тасымалдау жүзеге асырса, көрсетілген мәліметтерді ұсынуға міндетті ме?

Жауап: 493.00 есептілігі нысанын жасау қағидаларына сәйкес нысандағы мәліметтер қажетті сәйкестендіру деректері бар бастапқы тасымалдау құжаттарының негізінде көрсетіледі. Жеке тұлғаларға тиісті бастапқы құжаттарды (оның ішінде 493.00 нысанында көрсетілуге жататын мәліметтерді қамтитын тауар-көлік жүкқұжаттары мен өзге де құжаттарды) ресімдеусіз тасымалдау қызметтерін көрсеткен жағдайда, көрсетілген мәліметтерді ұсыну бойынша міндет туындамайды.

  1. Сұрақ: Есеп беру мерзімі өзгерді ме?

Жауап: Жобалық офис ұсыну мерзімін ұлғайту бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізуді қолдады.

  1. Сұрақ: Тасымалданатын тауарлар туралы мәліметтер МКО-да ТД және ТІЖ-де бар болғандықтан, жүктерді халықаралық тасымалдауды жүзеге асыратын тұлғалардың тасымалдау туралы мәліметтерді ұсыну жөніндегі міндетті алып тастауды сұраймыз.

Жауап: Жобалық офис тасымалдау саласында қызмет көрсететін тұлғалар тобын нақтылауға қатысты өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдап, қандай тұлғалар және қандай операциялар бойынша тасымалдау туралы мәліметтерді ұсынуға міндетті екенін көрсетті.

  1. Сұрақ: Осы талап тек заңды тұлғаларға ғана қолданыла ма немесе ұқсас қызметтер көрсететін дара кәсіпкерлер (ДК) де нысанды ұсынуға міндетті. ДК азаматтық заңнамаға сәйкес ұйым болып табылмайды.

Жауап: Жобалық офис норманы дара кәсіпкерлерге қолдану және іс жүзінде тиісті қызметтер көрсететін барлық кәсіпкерлік субъектілерін тең қамтуды қамтамасыз етуге қатысты өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады.

  1. Сұрақ: Егер бір тасымал бірнеше жүйелі тасымалдаушыларды (қайта тиеу, қосалқы мердігерлерді пайдалану) тарта отырып жүзеге асырылса, осы операция есепте қалай көрсетілуі тиіс? Әрбір процеске қатысушыға жаңа жол қосу, ал тапсырыс беруші мен жүк жөнелтуші бойынша деректерді қайталау қажет пе? Немесе бұл декларацияны көлік-экспедиторлық компанияға тапсыру қажет пе? (493.02, 493.03, 493.04-нысандар) немесе егер жүк тасымалдаушылар жүкті сызба бойынша: жүк иесі-экспедитор-тасымалдаушы? Сызба бойынша: жүк иесі - тасымалдаушы? Сызба бойынша: жүк иесі-экспедитор-экспедитор-тасымалдаушы тасымалдайтын болса (сызбада ҚҚС-мен және ҚҚС-сыз ДК және ЖШС қатыса алады)?

Жауап: Бірнеше тасымалдаушыларды тарта отырып қызмет көрсету кезінде 493.00 нысанын түпкілікті тұтынушыға қызмет көрсететін ұйым қалыптастырады. егер тасымалдау процесіне бірнеше тасымалдаушы қатысса, бұл ретте жүк алушы мен жүк жөнелтуші өзгеріссіз қалса, онда бұл жағдайда мәліметтерді ұсыну жөніндегі міндет тауарды алушыға іс жүзінде жеткізуді жүзеге асырған тасымалдаушыда туындайды.

Бұдан басқа, егер қызметтерді дара кәсіпкер болып табылатын тасымалдаушы көрсетсе, онда мұндай салық төлеушіде мәліметтерді ұсыну бойынша міндет туындамайды.

  1. Сұрақ: Кейбір жағдайларда жүк жөнелтуші жүктің құны туралы ақпаратты толтырмайды. Бұл ретте 493.00 нысанында тасымалдау құны туралы жол толтыру үшін міндетті болып табылады. Осыған байланысты барлық тасымалдаушыларда құн туралы ақпараттың бола бермейтінін ескеруді сұраймыз.

Жауап: Жобалық офис тасымалдау саласында қызмет көрсететін тұлғаларға қатысты өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады, тек тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтердің құнын ғана көрсететін болады.

  1. Сұрақ: Кейбір компаниялар ірі жүк тасымалдаушылар болып табылады және миллиондаған тауар атауын тасымалдауды жүзеге асырады және әрбір тауар бөлінісінде мәліметтерді толтырудың физикалық мүмкіндігі жоқ. Осыған байланысты тасымалданатын жүк туралы ақпаратты тауарды сипаттайтын бір жолмен толтыру мүмкіндігі бар ма деген сұрақ туындайды.

Жауап: Жобалық офис өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады, оларға сәйкес тасымалдау саласында қызметтер көрсететін тұлғалар тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтердің құнын ғана көрсететін болады.

Сондай-ақ 493.00 нысаны салық төлеуші «Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 546 бұйрығының 16-тармағына және 1956 жылғы 19 мамырдағы Жүктерді халықаралық жол тасымалы шарты туралы конвенцияның (CMR) 6-бабына сәйкес ресімделген бастапқы есепке алу құжаттарының мәліметтерін пайдалануға міндетті. «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы кодексінің 179-бабы тауарлар, олардың құны, саны, жіктелуі және декларациялау кезінде заңнама талаптарының сақталуы туралы деректерді қоса алғанда, кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарды белгілейді. Мысалы, бірнеше тауар-көлік жүкқұжаттары (бұдан әрі - ТКЖ) бойынша әрбір ТКЖ жеке жолмен көрсетіледі, өйткені ол жеке деректемелері бар дербес құжат болып табылады. 493.00 нысанын ұсыну кезінде рәсімді оңайлату және жеделдету мақсатында json форматында жүктеу мүмкіндігі бар.

  1. Сұрақ: Ақпарат нақты уақыт режимінде тіркелетін міндетті электрондық тауар-көлік жүкқұжаттарын (э-ТКЖ) енгізуді жоспарлауды назарға ала отырып, қайталанатын мәліметтерді 493 нысаны арқылы қағаз/электрондық түрде ұсыну қажеттігін түсіндіруді сұраймыз.

Жауап: «Сумен жабдықтау, су бұру, кәріз, газбен жабдықтау, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, қалдықтарды жинау (қоқыс шығару), лифтілерге қызмет көрсету және (немесе) тасымалдаулар саласындағы қызметтерді көрсететін ұйымдар үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтер нысанын және Мемлекеттік кірістер органына оларды ұсыну қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 30 қыркүйектегі № 554 бұйрығына тиісті өзгерістер Қазақстан Республикасының салық заңнамасына қабылданған түзетулер ескеріле отырып енгізілетін болады.

  1. Сұрақ: Аталған декларацияны көлік-экспедиторлық компанияға тапсыру қажет пе? (493.02, 493.03, 493.04-нысандар).

Жауап: Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 689 және 708-баптарына сәйкес жүктерді тасымалдау ол бойынша тасымалдаушы жөнелтуші өзіне сеніп тапсырған жүкті межелі пунктке жеткізуге және оны уәкілетті тұлғаға беруге міндеттенетін, ал көлік экспедициясының шарты бойынша экспедитор сыйақы үшін және клиенттің есебінен жүк тасымалдауға, оның ішінде нақты тасымалдаушыларды тартуға байланысты қызметтер көрсетуді орындайтын не олардың орындалуын ұйымдастыратын тасымалдау шарты негізінде жүзеге асырылады.

«Автомобиль көлігі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабына сәйкес автомобиль көлігімен жолаушыларды, багажды немесе жүктерді тасымалдауды жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға тасымалдаушы болып танылады.

Жазылғанды ескере отырып, көлік экспедициясының қызметтерін көрсететін және жүк тасымалдауды жүзеге асырмайтын тұлғаларда Салық кодексінің 56-бабының 6-тармағында көзделген "Сумен жабдықтау, су бұру, кәріз, газбен жабдықтау, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, қалдықтарды жинау (қоқыс шығару), лифтілерге қызмет көрсету және (немесе) тасымалдаулар саласындағы қызметтерді көрсететін ұйымдар үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтер нысанын" (бұдан әрі -493.00 нысаны) ұсыну  бойынша міндет туындамайды.

 

  1. Сұрақ: «Тасымалдау саласындағы қызметтер» деген ұғымды нақтылауды сұраймыз, өйткені тасымалдау саласында алдын ала тасымалдаудың өзінен басқа (жүктерді экспедиторлау, тиеу-түсіру және т.б.) басқа да қосалқы қызметтер бар.

Жауап: 493.00 салық есептілігі нысанын жасау қағидаларына сәйкес «тасымалдау саласындағы қызметтер» деп жолаушыларды немесе жүктерді көлік құралдарымен тасымалдауды жүзеге асырумен тікелей байланысты қызметтер түсініледі. Бұл ретте, жүктерді жөнелту, тиеу-түсіру жұмыстары және өзге де ұқсас қызметтер, егер олар тікелей жолаушыларды немесе жүктерді тасымалдау жөніндегі қызметтер болып табылмаса, тасымалдау қызметтеріне жатпайды.

 

  1. Сұрақ: 493.00 СЕ сұраныс бойынша немесе міндетті түрде тапсырылады ма?

Жауап: ҚР СК 56-бабының 6-тармағына және Тәртіпке сәйкес осындай қызметтерді көрсететін ұйымдар өзінің орналасқан жері бойынша салық органдарына үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтерді есепті тоқсаннан кейінгі айдың 10-нан кешіктірмей электрондық нысанда ұсынуға міндетті. Сондай-ақ Мемлекеттік кірістер органдары көрсетілген қызметтер туралы мәліметтерді үшінші тұлғаларға беру туралы сұрау салуды алған күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күн ішінде ұйымдардың атына жіберген кезде ұсынады. Жобалық офис ұсыну мерзімдерін ұлғайту бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізуді қолдады, бұл өз кезегінде ҚР ҚМ 30.09.2025 жылғы № 554 бұйрығына тиісті өзгерістер Қазақстан Республикасының салық заңнамасына қабылданған түзетулерді ескере отырып енгізілетін болады.

  1. Сұрақ: 493.05 қосымшаны толтыру бойынша: Есептің қай бөлімінде қызметкерлерді тасымалдау бойынша деректерді көрсету қажет?

Саны бағанында қандай көрсеткіш көрсетіледі: айлар, нақты жұмыс істеген күндер саны немесе тасымалданған қызметкерлердің жалпы саны?

Сатудың қандай сомасы көрсетіледі: бір айдағы, бір күнгі жалпы құны немесе бір адамға шаққанда?

Ал егер билеттер болмаса, «Билет түрі» деген жолда не көрсету керек немесе бұл жол толтыру үшін міндетті болып табылмайды ма?

Жауап: 493.00 нысанының 5-қосымшасы қызметкерлерді тасымалдау кезінде ұсынылмайды, бұл нысанды көлік арқылы жолаушыларды тұрақты тасымалдау бойынша қызмет көрсететін тұлғалар ұсынады.

 

  1. Сұрақ: Бухгалтер 493.03 қалай толтыруы тиіс: бір жолда бірнеше ТКЖ бар бір өтінімді толтыруға болады ма немесе әрбір ТКЖ бойынша жаңа жол толтырылады ма? Сондай-ақ, егер бір айдан басқа айға ауыспалы ТКЖ болса. Мысал: Машина 31.03 ТКЖ-дағы күнімен жүкпен шықты, ал машинаның межелі пунктке келуі - 02.04, осыған байланысты ожа және эшф 2-тоқсанның айналым күнімен болады, яғни 02.04 жазып беріледі, бұл ТКЖ күні есепті кезеңмен сәйкес келмеуінен камералдық бақылау бойынша одан әрі алшақтықта жазылады ма?

Жауап: «Сумен жабдықтау, су бұру, кәріз, газбен жабдықтау, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, қалдықтарды жинау (қоқыс шығару), лифтілерге қызмет көрсету және (немесе) тасымалдау саласындағы қызметтерді көрсететін ұйымдар үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтер» 3-қосымшаны (бұдан әрі – «Көрсетілетін қызметтер» 493-О нысаны) толтыру үшін салық төлеуші «Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 546 бұйрығының 16-тармағына және 1956 жылғы 19 мамырдағы Жүктерді халықаралық жол тасымалы шарты туралы конвенцияның (CMR) 6-бабына сәйкес ресімделген бастапқы есепке алу құжаттарының мәліметтерін пайдалануға міндетті.

«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» 179-бап тауарлар, олардың құны, саны, жіктелуі және декларациялау кезінде заңнама талаптарының сақталуы туралы деректерді қоса алғанда, кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарды белгілейді.

Мысалы, бірнеше тауар-көлік жүкқұжаттары (бұдан әрі - ТКЖ) бойынша әрбір ТКЖ жеке жолмен көрсетіледі, өйткені ол жеке деректемелері бар дербес құжат болып табылады.

Ауыспалы тасымалдар бойынша қызметтер орындалған жұмыстар актісімен және электрондық шот-фактурамен расталған тасымалдар аяқталған кезеңде көрсетіледі.

Осылайша, 493.00-нысанының 3-қосымшасында әрбір ТКЖ жеке көрсетіледі, ал бастапқы құжаттармен тіркелген қызметтерді орындау күні есепті кезеңнің күні болып танылады.

 

  1. Сұрақ: 3-қосымша. Егер бір тасымалдау шеңберінде (бір-бірден TКЖ/CMR) тауарлардың көптеген әртүрлі атауларынан тұратын құрама жүк тасымалданса, Атауын, Бағасы мен Құнын қалай дұрыс толтыруға болады? 493.05-нысан 05-жолда көрсетілген қызметтер бойынша мәліметтер бөлімінде жүктің, тасымалдаудың немесе экспедиторлық қызметтердің құны көрсетіледі ме? Нысан бір рейс шеңберінде жүктің әрбір атауы (артикулы) бойынша жеке жолды толтыруды білдіре ме? Тауарларды үтір арқылы бір жолда көрсетуге болатын жағдайда, әр түрлі позициялар үшін баға мен жалпы құнды қалай көрсету дұрыс? немесе

493.00 «Үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтер» нысаны және 493.03-қосымша (автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау), көрсетілген қосымшаның 14-18 (N-R) бағандарын толтыру тәртібі бойынша ресми түсіндірме беруді сұраймын? 17-18-бағандарда тауардың бағасы мен сомасын көрсету талап етіле ме? Құнын ашпастан TКЖ/CMR-ден 14-бағанда жүктің атауын ғана көрсетуге болады ма?

Жауап: Жобалық офис өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады, оларға сәйкес тасымалдау саласында қызметтер көрсететін тұлғалар тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтердің құнын ғана көрсететін болады.

 

  1. Сұрақ: «Темiр жол әкiмшiлiгiнiң цифрлық коды (вагонның меншiк иесi)» В бағанында - темiр жол әкiмшiлiгiнiң кодын немесе вагон меншiк иесiнiң атауын, немесе екеуiн де бiр мезгiлде көрсету керек. Темiр жол әкiмшiлiгi мен вагонның меншiк иесi әртүрлi адамдар болуы мүмкiн. Кодтардың әкімшіліктің теміржолы коды бар, вагонның меншік иесінің коды жоқ. Бір жүкқұжатта бірнеше вагон иесі болуы мүмкін, мұндай жағдайда жүкті қалай бөлшектеуге болады?

Жауап: В бағанында тасымалдауды ресiмдеу сәтiнде вагон тиесiлi темiр жол әкiмшiлiгiнiң цифрлық коды көрсетiледi. Бұл бағанда вагон иесінің атауы көрсетілмейді. Егер құрамда әртүрлі әкімшіліктердің вагондары қатысса, әрбір вагон үшін ХЖҚЖ жіктеуішіне сәйкес оның меншікті цифрлық коды тіркеледі; жүкқұжаттың жекелеген жолдары нақты код жататын вагон немесе операция бойынша қалыптастырылады.

 

  1. Сұрақ: «Жүкқұжаттың күні» V бағанында егер жүкқұжатта «Жүкқұжаттың күні» бағаны болмаса қандай ұяшықтан, бағаннан, жолдан жүкқұжаттың күнін алу керек, онда жүкқұжаттың күні деп нені есептеу керек?

Жауап: «Жүкқұжаттың күні» V бағанында оны ресімдеу күні ретінде жүкқұжатта қойылған күн көрсетіледі. Егер жүкқұжатта «Жүкқұжаттың күні» деген жеке баған болмаса, жүкқұжаттың нөмірімен қатар көрсетілген немесе құжатта оған қол қойылған/ресімделген күн заңды түрде жүкқұжаттың күні болып есептеледі.

 

  1. Сұрақ: «Тасымалдау ақысының мөлшері, жолсеріктердің жолақысы үшін алымы, жүктің жарияланған құндылығы үшін алым және басқалар» N бағанында алымдардың әрбір түрі бойынша жеке немесе жалпы соманы қалай толтыру керек?

Жауап: N бағанында тасымалдау ақысын, жолсеріктердің жолақысы үшін алымы, жарияланған құндылық үшін алымды және тасымалдау үшін есептелген басқаларды қоса алғанда, барлық алымдардың жалпы сомасы көрсетіледі.

 

  1. Сұрақ: «Әртүрлі алымдар түбіртегінің №/төлем картасының №» O бағанында жүктерді тасымалдау үшін төлем қолма-қол ақшасыз есеп айырысумен ғана жүзеге асырылады. Бағанды толтырмай қалдыру керек пе?

Жауап: O бағанында алымдардың төленгенін растайтын түбіртектің нөмірі көрсетіледі.

 

  1. Сұрақ: Егер қызмет бос вагонды жеткізу бойынша көрсетілсе, онда 493.02-нысанға осы қызметті қосу қажет пе, мұндай жағдайда «Жүк жөнелтуші айқындаған кг жүктің массасы» J және «Тасымалдаушы айқындаған кг жүктің массасы» Q бағанын қалай толтыру керек?

Жауап: Бос вагонды тасымалдау бойынша қызмет «Қызметтер» 493-О нысанына енгізіледі, себебі көлік қызметін көрсету фактісі көрсетіледі. J бағанында («Жүк жөнелтуші айқындаған жүк массасы») 0 кг көрсетіледі, себебі жүк жоқ. Q бағанында («Тасымалдаушы айқындаған жүк массасы») қызмет көрсету кезінде нақты жүктің жоқтығын тіркей отырып, 0 кг көрсетіледі, яғни тауар атауындағы бағанда «бос вагон» көрсету қажет.

 

  1. Сұрақ: «___ км үшін төлемдерді есептеу, теңге» L бағаны кім экспедитор, егер ресейлік компания болса, онда рубльмен байланысты төлемдерді есептеу керек. Шетелдік валютада белгіленген тарифті теңгемен қай күнге аудару керек?

Жауап: L бағанында, тіпті тариф шетел валютасында белгіленсе де, төлемдерді есептеу теңгемен көрсетіледі. Айырбастау үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің қызмет көрсету (нақты тасымалдау) күніндегі бағамы қолданылады.

 

  1. Сұрақ: Ақпаратты: жеке тұлғалар, заңды тұлғалар және жеке кәсіпкерлер үш жолмен жинақтап беруге бола ма, себебі көлемі өте үлкен. Бүгінгі күні Қоғамның жеке тұлғалар бойынша 520794 дербес шоты, заңды тұлғалар бойынша 19 474 шарты бар.

Жауап: Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес 493.00-нысан және қосымшалар әрбір нақты қызмет тұтынушы бойынша толтыруға міндетті. Санаттар бойынша деректерді біріктіруге (жеке тұлғалар, заңды тұлғалар, ДК) операциялардың көлеміне қарамастан жол берілмейді. Есептің әрбір жолы нақты жеке шотқа, шартқа немесе контрагентке сәйкес келуі тиіс, бұл бастапқы құжаттар бойынша нақты көрсетілген қызметтерді тексеру мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

 

23.Сұрақ: 493.01-нысанның E, I, M бағандарын толтыру тәртібі бойынша түсініктемелер, атап айтқанда:
     5) * Е бағанында құжаттың атауы көрсетіледі - негіздеме:

      1 цифры - объектіге арналған шарт;

      2 цифры - объектіге құқық белгілейтін құжат;

      9) * І бағанында объектінің түрі (объектінің нысаналы мақсаты) көрсетіледі;

     13) * М бағанында 1 өлшем бірлігі үшін мөлшерлеме/баға көрсетіледі;

     Есептілікті қалыптастыру және ұсыну кезінде әртүрлі түсіндіруді болдырмау мақсатында әрбір жағдайда көрсетуге жататын мәліметтерді нақтылай отырып, 493.01-нысанның көрсетілген бағандарын толтыру тәртібі бойынша түсініктемелер қажет. Осы нысанды және оған қосымшаларды Мемлекеттік кірістер комитетіне ұсыну мүмкіндігі қандай ақпараттық сервисте (СӘИЖ не СЕӨС АЖ) іске асырылғанын, сондай-ақ деректерді жүктеу (XML, JSON) қандай форматта көзделгенін қосымша түсіндіруді сұраймыз.

Жауап: Е бағаны - «Құжаттың атауы - негіздер»

  • Декларацияда объектіні есепке алуға негіз болған құжат көрсетіледі:
  • 1 - объектіге арналған шарт (мысалы, жалдау, сатып алу-сату, пайдалану шарты);
  • 2 - құқық белгілейтін құжат (мысалы, меншік туралы куәлік, жекешелендіру актісі).
  • Егер объект бірнеше құжаттар негізінде есепке алынған жағдайда, салық төлеушінің объектіге құқығын айқындайтын негізгі құжат көрсетіледі.

I баған - «Объектінің түрі (объектінің нысаналы мақсаты)»

  • Заңнамаға және ішкі есепке алу сыныптамаларына сәйкес объектінің мақсаты көрсетіледі:
  • Мысалы, «тұрғын», «тұрғын емес», «өндірістік», «қойма» және т.б.
  • Бірнеше нысаналы мақсаты бар объектілер жағдайында объект нақты пайдаланылатын негізгі мақсаты көрсетіледі.

М бағаны - «1 өлшем бірлігі үшін ставка/баға»

  • Объектінің өлшем бірлігіне қайта есептегенде салықты немесе төлемді есептеу үшін қолданылатын ставка немесе баға көрсетіледі (мысалы, 1 м ² үшін, 1 вагон үшін, 1 тонна үшін және т.б.).
  • Мәліметтер Е бағанында көрсетілген шарттың немесе құқық белгілейтін құжаттың деректеріне сәйкес келуі тиіс.
  • Объектінің бөліктері бойынша ставкалардың айырмашылығы кезінде деректердің бұрмалануын болдырмау үшін оларды жеке жолдармен көрсету қажет.
    493.00 нысанын ұсыну кезінде рәсімді оңайлату және жеделдету мақсатында json форматында жүктеу мүмкіндігі бар.

 

  1. Сұрақ: ЖШС ЭҚЖЖ 52219 бойынша қызметін жүзеге асырады - құрлықтағы көліктің өзге де қосалқы қызметі, атап айтқанда көлік құралдарын эвакуациялау (тасымалдау) жөніндегі қызметтер. Компания жеке тұлғаларға қызмет көрсетеді. Эвакуация жеке тұлғаның өтінімі бойынша (телефон қоңырауы бойынша) жүргізіледі және техникалық себептер (сыну, ЖКО және т.б.) бойынша өз бетінше қозғалуға қабілетсіз автомобильді тасымалдаудан тұрады. Қызмет көрсету кезінде фискалдық чек ресімделеді. Тауар-көлiк жүкқұжаты (ТКЖ) ресiмделмейдi, өйткенi қызмет көрсету тауар-материалдық құндылықтарды тасымалдау болып табылмайды және автомобиль көлiгiмен жүктердi тасымалдау ережелерiне сәйкес ТКЖ ресiмдеудi көздемейдi. Жоғарыда айтылғандарға байланысты мыналарды түсіндіруді сұраймыз: 1. ЖШС (ЭҚЖЖ 52219) жеке тұлғаларға көлік құралдарын эвакуациялау бойынша қызмет көрсету кезінде 493.00 нысанын (493.03-қосымша) ұсынуға міндетті бе? 2. Егер ЖШС 493.03 нысанын беруге міндетті болса, онда тауар-көлік жүкқұжаты туралы мәліметтерді көрсетуді көздейтін 493.03 нысанның бағандары қалай толтырылады? Егер жеке тұлға ЖСН/паспорттық деректерді ұсынбаса және төлем фискалдық чекте ғана расталса, 493.03-те тапсырыс берушінің (төлеушінің) ЖСН/БСН туралы мәліметтер қалай көрсетіледі? Егер салық есептілігін ұсыну қажет болса, оны дұрыс толтыру үшін ресми түсініктеме беруді сұраймыз.

Жауап: «Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 546 бұйрығымен бекітілген Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау қағидаларына сәйкес тауар-материалдық құндылықтар болып табылатын жүктерді тасымалдау кезінде ғана тауар-көлік жүкқұжатын (ТКЖ) ресімдеу міндетті. Жеке тұлғаларға ұсынылатын және жүк тасымалдаумен байланысты емес көлік құралдарын эвакуациялау жөніндегі қызметтер ТКЖ ресімдеуді талап етпейді. Осыған байланысты, 493.00 нысанының 3-қосымшасында көрсетілуге жататын тапсырыс берушілердің бастапқы тасымалдау құжаттары мен сәйкестендіру мәліметтері (ЖСН/БСН) болмаған кезде көрсетілген қосымшаны ұсыну бойынша міндет туындамайды.

 

  1. Сұрақ: ЖШС (ЭҚЖЖ 52219) жеке тұлғаларға көлік құралдарын эвакуациялау бойынша қызмет көрсету кезінде 493.00 нысанын (493.03-қосымша) ұсынуға міндетті бе? Егер ЖШС 493.03 нысанын беруге міндетті болса, онда тауар-көлік жүкқұжаты туралы мәліметтерді көрсетуді көздейтін 493.03 нысанның бағандары қалай толтырылады? Егер жеке тұлға ЖСН/паспорттық деректерді ұсынбаса және төлем фискалдық чекте ғана расталса, 493.03-те тапсырыс берушінің (төлеушінің) ЖСН/БСН туралы мәліметтер қалай көрсетіледі?

Жауап: «Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 546 бұйрығымен бекітілген Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау қағидаларына сәйкес тауар-материалдық құндылықтар болып табылатын жүктерді тасымалдау кезінде ғана тауар-көлік жүкқұжатын (ТКЖ) ресімдеу міндетті. Жеке тұлғаларға ұсынылатын және жүк тасымалдаумен байланысты емес көлік құралдарын эвакуациялау жөніндегі қызметтер ТКЖ ресімдеуді талап етпейді. Осыған байланысты, 493.00 нысанының 3-қосымшасында көрсетілуге жататын тапсырыс берушілердің бастапқы тасымалдау құжаттары мен сәйкестендіру мәліметтері (ЖСН/БСН) болмаған кезде көрсетілген қосымшаны ұсыну бойынша міндет туындамайды.

 

  1. Сұрақ: Егер компания резиденттерге де, бейрезиденттерге де комиссия шарттары бойынша тұрақты емес авиатасымалдарды жүзеге асырса, 493.00 нысанды есептілікті ұсыну міндеттемесі туындайды ма?

Жауап: Егер компания комиссия шарттары бойынша резиденттермен немесе бейрезиденттермен тұрақты емес авиатасымалдарды жүзеге асырса, ол үшiншi тұлғаларға нақты көрсетiлген қызметтердi көрсететiндiктен 493.00 нысанын ұсынуға мiндеттi. Нысанды беру міндеті рейстердің тұрақтылығына немесе қарсы агенттердің мәртебесіне қарамастан, тасымалдау қызметін көрсететін барлық салық төлеушілер үшін бекітілген.

 

  1. Сұрақ: ЗТ халықаралық жүк тасымалдарын жүзеге асырады. Жүк жөнелтушілер РФ азаматтары болып табылады, осыған байланысты салық төлеушілердің 10 таңбалы сәйкестендіру нөмірлері бар. 493.03 электрондық нысаны (автомобиль жүк тасымалдарына арналған қосымша) салық төлеушілердің 12 таңбалы сәйкестендіру нөмірлерін ғана қабылдайды.

Жауап: Жүк жөнелтуші бейрезидент болуын ескере отырып, Қағидаларда «Жүк жөнелтушінің ЖСН/БСН» J бағанын толтыру міндетті емес.

 

  1. Сұрақ: Q бағанында («Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау туралы мәліметтер» № 3-қосымша) тауардың бағасын көрсету талап етіледі, алайда тасымалдаушыда, әдетте, тасымалданатын жүктің құны туралы ақпарат жоқ. Осыған байланысты көрсетілген бағанды дұрыс толтыру үшін тауардың бағасы туралы деректерді қандай көздерден алу керектігін түсіндіруді сұраймыз.

Жауап: Жобалық офис өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады, оларға сәйкес тасымалдау саласында қызметтер көрсететін тұлғалар тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтердің құнын ғана көрсететін болады.

 

  1. Сұрақ: Көрсетілген қосымшаның «Тауар сомасы» («Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау туралы мәліметтер» № 3 қосымша) R бағанын толтыру кезінде ұқсас жағдай қалыптасады. Тауардың бағасы туралы мәліметтер болмаған кезде соманы айқындау мүмкін емес. Осы бағанда қандай деректерді көрсету қажеттігін нақтылауды сұраймыз.

Жауап: Жобалық офис өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады, оларға сәйкес тасымалдау саласында қызметтер көрсететін тұлғалар тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтердің құнын ғана көрсететін болады.

 

  1. Сұрақ: * J бағанында жүк жөнелтуші айқындаған жүктің килограммен (брутто, нетто, ыдыс) салмағы көрсетіледі. Көлікті бір тәулікке жалға беру кезінде бұл бағанды қалай көрсету керек, себебі бұл көліктің қанша жүк тасымалдағаны белгісіз?

Жауап: Егер көлік құралын жалға беру жүзеге асырылса және бұл ретте салық төлеуші жүкті тасымалдау бойынша қызмет көрсетпесе, сондай-ақ нақты тасымалданған жүк туралы мәліметтері болмаса, 493.00 нысанын табыс ету бойынша міндет туындамайды.

 

  1. Сұрақ: 493.00 нысанының қосымшаларын толтыру кезінде СТ ЖК-ге тек 999 жол берілгендіктен жолдарды қосуды әзірлеуді сұрайды (толық тізім 1200 құрайды).

Жауап: Жолдар бойынша шектеулер алып тасталды.

 

  1. Сұрақ: Салық кодексінің 56-бабының нормаларына сәйкес сумен жабдықтау, су бұру, кәріз, газбен жабдықтау, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, қалдықтарды жинау (қоқыс шығару), лифтілерге қызмет көрсету және (немесе) тасымалдау саласындағы қызметтер көрсететін ұйымдар 493-нысанды ұсынады, ДК ұйымдарға (немесе бұл қандай да бір арнайы ұйымдар) жатады ма?

Жауап: Жобалық офис норманы дара кәсіпкерлерге қолдану және іс жүзінде тиісті қызметтер көрсететін барлық кәсіпкерлік субъектілерін тең қамтуды қамтамасыз етуге қатысты өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады.

 

  1. Сұрақ: Тасымалдарды (ұсақ) жүзеге асыратын ДК мен ЖШС-да тасымалдау саласындағы қызметтер бөлігінде 493.00 нысанын ұсыну бойынша міндеттеме туындайды ма? Не тек үшінші тұлғамен шарты бар тасымалдаушылар ғана нысанды ұсынады ма?

Жауап: Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 689 және 708-баптарына сәйкес жүктерді тасымалдау ол бойынша тасымалдаушы жөнелтуші өзіне сеніп тапсырған жүкті межелі пунктке жеткізуге және оны уәкілетті тұлғаға беруге міндеттенетін, ал көлік экспедициясының шарты бойынша экспедитор сыйақы үшін және клиенттің есебінен жүк тасымалдауға, оның ішінде нақты тасымалдаушыларды тартуға байланысты қызметтер көрсетуді орындайтын не олардың орындалуын ұйымдастыратын тасымалдау шарты негізінде жүзеге асырылады.

«Автомобиль көлігі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабына сәйкес автомобиль көлігімен жолаушыларды, багажды немесе жүктерді тасымалдауды жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға тасымалдаушы болып танылады.

Жазылғанды ескере отырып, көлік экспедициясының қызметтерін көрсететін және жүк тасымалдауды жүзеге асырмайтын тұлғаларда Салық кодексінің 56-бабының 6-тармағында көзделген "Сумен жабдықтау, су бұру, кәріз, газбен жабдықтау, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, қалдықтарды жинау (қоқыс шығару), лифтілерге қызмет көрсету және (немесе) тасымалдаулар саласындағы қызметтерді көрсететін ұйымдар үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтер нысанын" (бұдан әрі -493.00 нысаны) ұсыну  бойынша міндет туындамайды.

 

  1. Сұрақ: Жүк тасымалдаушылар камазды жалға берді, егер 10 жүргiзушi және 300 дана тн болса, қосымшаны толтырған кезде әр тн енгiзуге мiндеттi ме, немесе тн жүргiзушiлер бойынша бiрiктiруге және жалпы тоннажды жазуға болады, және баға бойынша ақпарат бойынша бұл құпия ақпарат. Көлік (камаз) жалдаушыларға 493.00 нысанын тапсыру керек пе?

Жауап: Егер көлік құралын жалға беру жүзеге асырылса және бұл ретте салық төлеуші жүкті тасымалдау бойынша қызмет көрсетпесе, сондай-ақ нақты тасымалданған жүк туралы мәліметтері болмаса, 493.00 нысанын табыс ету бойынша міндет туындамайды.

 

  1. Сұрақ: 493.00 нысанының 3-қосымша ТКЖ бойынша автокөлікпен жүк тасымалдау, әрбір ТКЖ деректерін енгізу қажет пе? Әлде тек қызылмен жанып тұрған міндетті жолдарды толтыру керек пе? Егер тек міндетті болса, онда бұл эшф деректері болады.

Жауап: «Сумен жабдықтау, су бұру, кәріз, газбен жабдықтау, электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, қалдықтарды жинау (қоқыс шығару), лифтілерге қызмет көрсету және (немесе) тасымалдаулар саласындағы қызметтерді көрсететін ұйымдар үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтер нысанын» (бұдан әрі - 493.00 нысаны)салық төлеуші «Автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 546 бұйрығының 16-тармағына және 1956 жылғы 19 мамырдағы Жүктерді халықаралық жол тасымалы шарты туралы конвенцияның (CMR) 6-бабына сәйкес ресімделген бастапқы есепке алу құжаттарының мәліметтерін пайдалануға міндетті.

«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» 179-бап тауарлар, олардың құны, саны, жіктелуі және декларациялау кезінде заңнама талаптарының сақталуы туралы деректерді қоса алғанда, кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарды белгілейді.

Мысалы, бірнеше тауар-көлік жүкқұжаттары (бұдан әрі - ТКЖ) бойынша әрбір ТКЖ жеке жолмен көрсетіледі, өйткені ол жеке деректемелері бар дербес құжат болып табылады.

Ауыспалы тасымалдар бойынша қызметтер орындалған жұмыстар актісімен және электрондық шот-фактурамен расталған тасымалдар аяқталған кезеңде көрсетіледі. ТКЖ күні есепті кезеңнен ерекшеленуі мүмкін, бұл бұзушылық болып табылмайды және камералдық бақылау кезінде алшақтықтарға алып келмейді.

Осылайша, 493.00 нысанының 3-қосымшасында әрбір ТКЖ жеке көрсетіледі, ал бастапқы құжаттармен тіркелген қызметтерді орындау күні есепті кезеңнің күні болып танылады.

 

  1. Сұрақ: ОД дара кәсіпкер жүк тасымалдау қызметін жүзеге асырады, ол 493.00 нысанын тапсыруға міндетті бе?

Жауап: Жобалық офис норманы дара кәсіпкерлерге қолдану және іс-жүзінде тиісті қызметтерді көрсететін барлық кәсіпкерлік субъектілерін тең қамтуды қамтамасыз етуге қатысты өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады.

 

  1. Сұрақ: Жүк тасымалдарын жүзеге асыратын ДК немесе ЖШС 493.00 нысанын ұсынуға міндетті ме?

Жауап: Жобалық офис норманы дара кәсіпкерлерге қолдану және іс-жүзінде тиісті қызметтерді көрсететін барлық кәсіпкерлік субъектілерін тең қамтуды қамтамасыз етуге қатысты өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады.

 

  1. Сұрақ: 493.03-қосымша автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау туралы мәліметтер бағанда атауы, саны, бағасы, сомасы өзіміздің жүк тасымалдау қызметтерімізді немесе тасымалданған тауардың бағасын көрсетеміз бе?

Жауап: Жобалық офис өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныстарды қолдады, оларға сәйкес тасымалдау саласында қызметтер көрсететін тұлғалар тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтердің құнын ғана көрсететін болады. Осылайша, шеңберінде тауарлардың бірнеше атауын қамтитын құрама жүк тасымалданатын бір тауар-көлік жүкқұжаты (TКЖ/CMR) бойынша тасымалданған жағдайда, 493.00-нысанының 3-қосымшасындағы мәліметтер  «Атауы», «Бағасы» және «Құны» бағандарында тасымалданатын тауардың құны емес автомобиль көлігімен жүктерді тасымалдау бойынша көрсетілген қызметтердің құны бойынша мәліметтер көрсетіледі. Тиісінше, «атауы», «саны», «бағасы», «сомасы» бағандарында жүк тасымалдау қызметіне қатысты деректер көрсетіледі.

 

  1. Сұрақ: 1С бағдарламасынан деректерді абоненттердің нөмірлері бойынша нысанға жүктеуге бола ма?

Жауап: Ақпараттық қауіпсіздікті, тұрақтылықты және деректерді өңдеу жылдамдығын арттыру мақсатында «Салықтық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесі» ақпараттық жүйесінде (бұдан әрі - Жүйе) және жүйенің жаңартылған архитектурасына көшу арқылы кейіннен оны XML (eXtensible Markup Language) форматынан форматқа жүктеу үшін СЕН және (немесе) ЕН айырбастау форматы өзгертілді JSON (JavaScript Object Notation).
СЕН және (немесе) ЕН құрылымының JSON форматындағы сервистер бойынша өзара іс-қимыл сипаттамасы бар барлық қажетті құжаттама мына сілтеме бойынша орналастырылған: https://drive.google.com/drive/folders/1gpCeL6HzRoTuQX3GhwMZShgXZYRGjdHt?usp=sharing.

Сондай-ақ қалыптастырылған СЕН және (немесе) ЕН-ді өз бетінше түсіруге болады. Ол үшін СЕН және (немесе) ЕН ашу, тінтуірдің оң жақ түймесін басу және «Кодты қарау» тармағын таңдау қажет. Әзірлеушінің ашылған терезесінде Console қойындысына өтіп, соңғы Values object нысанын таңдап, оны тінтуірдің оң жақ түймесін басып, «object көшіру» пәрменін таңдаңыз. Алынған деректерді кез келген мәтіндік өңдегішке қою, файлды сақтау және оны .json-ға қолмен өзгерту қажет.

 

  1. Сұрақ: * К бағанында тұтыну көлемі (саны) көрсетіледі. Бұл жерде СЕН бүтін сандарды қабылдайды, яғни 0,502 осы цифрды енгізе алмаймын, нүкте/үтір алмайды.

Жауап: Комитеттің ақпараттық жүйелері штаттық режимде жұмыс істейді, салық есептілігі нысандарын (СЕН) және (немесе) есептілік нысандарын (ЕН) қабылдау және өңдеу кезінде техникалық іркілістер тіркелмеген. Ақпараттық қауіпсіздікті, тұрақтылықты және деректерді өңдеу жылдамдығын арттыру мақсатында «Салықтық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесі» ақпараттық жүйесінде (бұдан әрі - Жүйе) және жүйенің жаңартылған архитектурасына көшу арқылы кейіннен оны XML (eXtensible Markup Language) форматынан JSON (JavaScript Object Notation) форматына жүктеу үшін СЕН және (немесе) ЕН айырбастау форматы өзгертілді.

СЕН және (немесе) ЕН құрылымының JSON форматындағы сервистер бойынша өзара іс-қимыл сипаттамасы бар барлық қажетті құжаттама мына сілтеме бойынша орналастырылған: https://drive.google.com/drive/folders/1gpCeL6HzRoTuQX3GhwMZShgXZYRGjdHt?usp=sharing.

Сондай-ақ қалыптастырылған СЕН және (немесе) ЕН-ны өз бетінше түсіруге болады. Ол үшін СЕН және (немесе) ЕН ашу, тінтуірдің оң жақ түймесін басу және «Кодты қарау» тармағын таңдау қажет. Әзірлеушінің ашылған терезесінде Console қойындысына өтіп, соңғы Values object нысанын таңдап, оны тінтуірдің оң жақ түймесін басып, «object көшіру» пәрменін таңдаңыз. Алынған деректерді кез келген мәтіндік өңдегішке қою, файлды сақтау және оны .json-ға қолмен өзгерту қажет.

 

  1. Сұрақ: Қандай ұйымдар 493.00 нысанын ұсынуға міндетті?

Жауап: Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 56-бабының 6-тармағына сәйкес 493.00 есептілік нысанын ұсынуға міндетті ұйымдардың тізбесі айқындалған. Бұл ретте Жобалық офис сумен жабдықтау, су бұру, кәріз, жылумен жабдықтау, қалдықтарды жинау (қоқыс шығару) және лифтлерге қызмет көрсету бойынша қызмет көрсететін ұйымдарды мәліметтерді ұсынуға міндетті тұлғалар тобын алып тастау жөніндегі ұсыныстарды қолдады.

Дата публикации
12 мая 2026
Дата обновления
03 июня 2026
Тип
ТОП сұрақтар-жауаптар

Сейчас читают

Ақпарат
14 октября 2026
Алкоголь өнімдерін таңбалауды және қадағалауды енгізу
Ақпарат
14 октября 2026
«Контрафактілік өнімдерді айқындау және анықтау бойынша практикалық тәжірибе» тақырыбында күндізгі оқу семинарларын өткізді
Пайдалы ақпарат
14 октября 2026
Кедендік құнды бақылау: қандай жағдайларда құжаттар мен мәліметтерді тексеру жүргізіледі

Социальные медиа

Меню подвал

ҚР Президентінің жолдаулары
ҚР Президентінің сайты
ҚР Премьер-Министрінің сайты
Цифрлық трансформация тұжырымдамасы
Өмірлік жағдайлар
ҚР Мемлекеттік рәміздері
Терминдер мен қысқартулар
ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі
Экран дикторы
Жасанды интеллектті дамытудың 2024 – 2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы