Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс (ӘҚБтК) бойынша
2024 жыл және 2025 жылдың I тоқсанына арналған құқық қолдану практикасының нәтижелерін қорытындылады. Талдау әкімшілік істер санының тұрақты түрде азайғанын және құқық қолдануда профилактикалық тәсілдің күшейгенін көрсетті.
Негізгі көрсеткіштер:
2024 жылы аумақтық мемлекеттік кірістер органдары
299 780 әкімшілік іс қарады, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 12,4%-ға аз (342 389 іс).
2025 жылдың I тоқсанында 55 786 іс тіркелді.
Қолданылған шаралардың құрылымы:
Ескертулер:
- 2024 жылы әкімшілік материалдардың 71,6%,
- 2025 жылдың I тоқсанында 67,6%.
Айыппұлдар — екі кезеңде де 2,9%.
Хабарламалар (50%):
- 2024 жылы 22,8%,
- 2025 жылдың I тоқсанында 26,8%.
Қысқартылған істер:
- 2024 жылы 0,25%,
-2025 жылдың I тоқсанында 0,13%.
Қаржылық көрсеткіштер:
2024 жылы 36 709,7 млн теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салынды, оның 19 066,8 млн теңгесі өндірілді (51,9%).
2025 жылдың I тоқсанында 5 625,8 млн теңге айыппұл салынды, 3 224,5 млн теңгесі өндірілді (57,3%).
Заңнама бойынша:
Әкімшілік заңнаманы гуманизациялау және бизнеске түсетін әкімшілік жүктемені азайту шеңберінде ӘҚБтК-де:
күнтізбелік жылы алғаш рет жасалған құқық бұзушылықтар үшін айыппұлдың орнына «ескерту» шарасын енгізу;
бірқатар баптар бойынша лауазымды тұлғаларды әкімшілік жауаптылық субъектілерінен шығару;
әкімшілік жауаптылыққа тартудың жеңілдетілген тәртібін енгізу көзделген.
Бұл нормалар әкімшілік кедергілерді азайтуға, салық мәдениетін арттыруға және бизнес ортаны жақсартуға ықпал етеді. ӘҚБтК нормалары әрбір іске жеке қарау, әділдік және заңдылық қағидаттарын сақтай отырып қолданылады. Мемлекеттік кірістер органдарының мақсаты — тек жазалау ғана емес, құқық бұзушылықтардың алдын алу, азаматтар мен заңды тұлғалардың бұзылған құқықтарын қалпына келтіру.