Дүниежүзілік кеден ұйымы
Қазақстан Республикасы 1992 жылдың 30 маусымынан бастап Дүниежүзілік кеден ұйымының (ДКҰ) мүшесі.
Қазақстан халықаралық ұйымға кіргелі бері кедендік әкімшілендірудің халықаралық тәжірибесіне белсенді түрде қатысуда, сонымен қатар ұйымға оның негізгі жұмыс органдарының отырыстарына қатыса отырып, тікелей көмек көрсетуде. Қазақстан Республикасы Қаржы комитетінің, Саяси комиссияның және ДКҰ Кедендік ынтымақтастық кеңесінің жұмысы мен отырыстарына белсенді қатысады.
Қазақстан бұл ұйыммен Дүниежүзілік ұйымның сауданы жеңілдету туралы келісімін жүзеге асыру, транзиттік әлеуетті арттыру және халықаралық кедендік стандарттарды енгізу сияқты бірқатар маңызды салаларда ынтымақтасады.
2013 жылдан бері ДКҰ Мемлекеттік кірістер комитетімен бірлесе отырып, Астана экономикалық форумы аясында Қазақстанның елордасында түрлі тақырыптар бойынша бес халықаралық форумды сәтті өткізді: Уәкілетті экономикалық операторлар институтын дамыту (2013); Саудадағы тәуекелдерді басқару жүйесін жетілдіру (2014); «Кеден-Бизнес» серіктестігі (2015 ж.); Дүниежүзілік ұйымның сауданы жеңілдету туралы келісімінің шараларын іске асыру (2018 ж.); Арнайы экономикалық аймақтар (2019).
2019 жылдың наурыз айында Кунио Микурия мырза Қазақстанға келіп, Қытаймен шекарадағы жаңа кедендік инфрақұрылым нысандарының жұмысымен танысты, «Нұр Жолы» өткізу бекетіне барды және Премьер-Министр А.Маминмен кездесті. Сіздің сапарыңыздың қорытындылары мен қол жеткізілген келісімдер негізінде Үкімет шекаралық инфрақұрылымды жаңғыртуды өз бақылауына алды. Оңтүстік учаскедегі кедендік шекараның периметрін жаңғырту бойынша басқа да шаралар кешені қолға алынды.
Қазіргі уақытта ДКҰ-да Қазақстанның 3 өкілі жұмыс істейді: Іңкербаев Жайдар (техникалық атташе), Даниярова Лаззат (техникалық маман), Жалитов Арман (HRMC бағдарламасы).
Соңғы жылдары Қазақстанда ДКҰ-ның бірнеше диагностикалық миссиялары өткізілді:
1) 2019 жылғы наурызда Сыбайлас жемқорлыққа қарсы диагностикалық миссия ДКҰ-ның қайта қаралған Аруш декларациясының ережелерін сақтау тұрғысынан кеден әкімшілігіне кешенді талдау және бағалау жүргізді, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Мемлекеттік кірістер комитетінің (МКК) жұмысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендету бойынша қажетті әдістер мен шараларды әзірледі.
2) 2022 жылғы сәуір Зияткерлік меншік құқықтарын диагностикалау миссиясы ұлттық деңгейде қолданыстағы әртүрлі құралдардың жай-күйі туралы егжей-тегжейлі баяндама жасады және елде қалыптасқан әлеуметтік-экономикалық жағдайды ескере отырып, ұлттық деңгейде қолданылатын озық тәжірибелер бойынша ұсынымдар берді.
3) 2023 жылғы ақпанда ДКҰ-ның Сыбайлас жемқорлыққа қарсы диагностикалық миссиясы Мемлекеттік кірістер комитетіне ҚР Мемлекеттік кірістер комитетінде ағымдағы адалдық бойынша іс-шаралар жоспарының орындалуын қайта бағалауға көмектесті.
4) 2023 жылғы желтоқсанда «Бір терезе» жүйесі бойынша диагностикалық миссия жүргізілді, экспорт-импорт операцияларының «Бір терезе» ақпараттық жүйесінің ағымдағы жай-күйін талдау және «Бір терезе» механизмін одан әрі өзгерту бойынша ұсыныстар әзірленді.
Сонымен қатар, 2023 жылдың наурыз айында ДКҰ әлеуетін арттыру департаментінің директоры Тэил Кангтың Қазақстан Республикасына сапары өтті, оның барысында Қазақстанға Оңтүстік Кореяның CCF қаржыландыратын және ҚР МКК қызметкерлерін физикалық кедендік тексеру саласында оқытуға мүмкіндік беретін виртуалды шындық дүңгіршегі берілді.
2023 жылғы сәуірде Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Б.Слямов ДКҰ Қаржы комитетінің 108-ші отырысына қатысты. Күн тәртібіндегі басты мәселе Ұйымның тұрақты дамуы үшін мүшелік жарналарды 12 пайызға арттыру мәселесі болды. Өз кезегінде ДКҰ мүшелері өз ұстанымдарын білдіріп, ұзақ талқылаудан кейін жарнаны 6 пайызға арттыруға келісті.
2023 жылғы маусымда ҚР Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы Д.Жаналинов ДКҰ Кеңесінің 141-142-ші сессиясына қатысты. Кеңес отырыстарында ұйымның 2023 жылы атқарған жұмыстары қаралды. Талқылаулар трансшекаралық сауданы басқаруды жақсарту үшін ДКҰ-ның әртүрлі жұмыс органдары әзірлеген халықаралық стандарттар, нұсқаулық құжаттар мен ұсынылған тәжірибелерді қамтыды.
Жыл ішінде Қазақстан Республикасының Елшісі М.Баймұхан мен ДКҰ Бас хатшысы К.Микурияның арасында бірнеше кездесулер өтті.
2024 жылғы 1 ақпан – Қазақстан Республикасының Бельгия Корольдігіндегі Елшісі Марғұлан Баймұхан Дүниежүзілік кеден ұйымының Бас хатшысы Ян Сандерспен кездесті. Дипломаттар Қазақстан мен ДСҰ ынтымақтастығы аясындағы екіжақты қарым-қатынастардың күн тәртібіндегі өзекті мәселелерді талқылады.