Бөлшек салықтың арнайы салық режимі (SNR) - бұл салық кодексіне 2023 жылғы 20 наурыздағы №231-VI Заңымен ретроспективті түрде өзгерістер мен толықтырулар енгізумен бекітілген жаңа салық режимі. Бөлшек салықтың арнайы салық режимі тізбесін ҚР Үкіметі белгілеуі тиіс жекелеген қызмет түрлерін жүзеге асыратын шағын және орта бизнес субъектілеріне арналған.
2024 жылдан бастап бөлшек сауда салығын қолдану үшін рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізімі екі есеге жуық - 190-дан 364-ке дейін ұлғайтылды. Бұл өзгеріс "бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолдану мақсаттары үшін қызмет түрлерін айқындау және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2022 жылғы 17 қарашадағы №912 "бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолдану мақсаттары үшін қызмет түрлерін айқындау туралы "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 22 мамырдағы № 393 қаулысына өзгеріс енгізу туралы" Үкіметтің 2023 жылғы 29 желтоқсандағы № 1240 қаулысымен бекітілді. арнаулы салық режимін қолдану мақсаттары үшін қызмет түрлерін айқындау туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 2 ақпандағы № 30 қаулысына өзгерістер енгізілді бөлшек салық". Қаулы 2024 жылғы 22 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі. Қаулы қабылдаудың мақсаты бұрын Мемлекет басшысы тапсырған бөлшек салықтың арнайы салық режимін қолдану мақсаттары үшін қызмет түрлерінің тізбесін кеңейту болып табылады, бұл шағын және орта бизнес субъектілері үшін салық жүктемесін азайтуды қамтамасыз етеді.
Салық кодексінің 696-3-бабының 1-тармағына сәйкес бөлшек салықтың арнайы салық режимі мынадай шарттарға сәйкес келетін салық төлеушілерді қолдануға құқылы:
1) салық кезеңі үшін қызметкерлердің орташа тізімдік саны 200 адамнан аспайды;
2) күнтізбелік жылдағы табыс республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын 600 000 айлық есептік көрсеткіштен аспайды;
3) осы режимді қолдану мақсаттары үшін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған қызмет түрлерінің біреуін немесе бірнешеуін ғана жүзеге асырады.
Салық кодексінің 696-3-бабының 2-тармағына сәйкес құрылтайшысы немесе қатысушысы бір мезгілде бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолданатын басқа заңды тұлғаның құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын заңды тұлғалар бөлшек салықтың арнаулы салық режимін қолдануға құқылы емес.
Бөлшек салықтың арнайы салық режимі төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеудің ерекше тәртібін көздейді.
Мәселен, салық кодексінің 696-3-бабының 4-тармағына сәйкес, төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеуді, бөлшек салықтың арнайы салық режимін қолдану кезінде салық төлеуші есепті салық кезеңі үшін салық салу объектісіне мөлшерінде мөлшерлемені қолдану жолымен дербес жүргізеді:
- Егер осы тармақтың үшінші абзацында өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасында және одан тыс жерлерде салық кезеңі үшін алынған (алынуға жататын) кірістер бойынша 4 % ;
- Корпоративтік немесе жеке табыс салығын есептеу үшін шегерімге жұмсалған шығыстардың сомаларын жатқызу бойынша осы кодекстің 242-бабы 3-2-тармағының нормаларын қолданатын салық төлеушілерге тауарларды өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызметтер көрсетуден алынған кірістер бойынша 8 %.
Бұл ретте, Салық кодексінің 696-3-бабының 5-тармағына сәйкес жергілікті өкілді органдардың ставка мөлшерін 50 пайыздан аспайтын мөлшерде төмендетуге құқығы бар.
Салық ставкасының мөлшерін төмендету туралы осындай шешімді Батыс Қазақстан облысының Орал қалалық мәслихаты 2024 жылғы 28 ақпандағы № 9-9 қабылдады. (Батыс Қазақстан облысының Әділет департаментінде 2024 жылғы 29 ақпанда № 7331-07 болып тіркелді). Бұл норма 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.
Осы шешіммен Орал қаласында бөлшек салықтың арнайы салық режимін қолдану кезінде төлем көзінен ұсталатын салықтарды қоспағанда, корпоративтік немесе жеке табыс салығы ставкасының мөлшері салық кезеңінде алынған (алынуға жататын) кірістер бойынша 4(төрт) пайыздан 3 (үш) пайызға дейін төмендетілді.