Қазақстан Республикасында кедендік баждар мен салықтарды төлеуді қамтамасыз етуді қолдану тәртібі мен есепке алу қағидалары "Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" ҚР Кодексінің 10-тарауымен, сондай-ақ ҚР Үкіметінің 2010 жылғы 23 қарашадағы № 1230 қаулысымен регламенттеледі.
Кедендік баждар мен салықтардың төленуін қамтамасыз ету – бұл кеден органдарының кедендік баждарды, салықтарды төлеу жөніндегі міндеттерін орындауға кепілдік беру тәсілі.
Кедендік баждарды, салықтарды төлеу міндеті қандай жағдайларда қамтамасыз етілуі керек екенін қарастырыңыз:
1) кедендік транзиттің кедендік рәсіміне сәйкес тауарларды тасымалдау кезінде.
2) кедендік баждарды, салықтарды төлеу мерзімдері өзгерген кезде.
3) тауарларды кедендік аумақтан тыс қайта өңдеудің кедендік рәсіміне орналастырған кезде.
4) тауарларды шығару кезінде кедендік сараптама нәтижелерін алғанға дейін.
5) іс бойынша іс жүргізу аяқталғанға дейін тауарлар шығару кезінде немесе қылмыс немесе әкімшілік құқық бұзушылық анықталған кезде әкімшілік процесс аяқталғанға дейін.
6) тауарларды кеден қоймасына нақты орналастырусыз кеден қоймасының кедендік рәсіміне орналастыру кезінде (өзінің үлкен габариттеріне байланысты).
7) кедендік аумақта қайта өңдеудің кедендік рәсімімен орналастырылған шетелдік тауарларды баламалы тауарлармен ауыстыру кезінде жүзеге асырылады.
8) тауарларды шығару кезінде, кедендік құнды айқындауға тағайындалған қосымша тексеру заңнамада белгіленген мерзімдерде аяқталмаса.
9) мерзімді кедендік декларациялау кезінде.
10) тауарларды уақытша сақтау орындарының немесе қоймаларының (яғни өз қоймаларының) тізіліміне енгізілмеген тауарларды алушының қоймаларында уақытша сақтауға орналастырған кезде.
11) заңды тұлға кедендік тасымалдаушылар тізіліміне енгізілген кезде (бұл ретте қамтамасыз ету сомасы кемінде екі жүз мың еуроға баламалы болуға тиіс).
12) адамды кеден өкілдерінің тізіліміне енгізген кезде (бұл ретте қамтамасыз ету сомасы кемінде бір миллион еуроға баламалы болуға тиіс).
13) уәкілетті экономикалық оператор мәртебесін беру және оның уәкілетті экономикалық оператор ретіндегі қызметін жүзеге асыру үшін (бұл ретте бас қамтамасыз ету сомасы бір миллион еуроға баламалы болуға тиіс).
Егер төленуге жататын кедендік баждардың, салықтардың және пайыздардың сомасы валюталардың нарықтық бағамы бойынша бес жүз Еуроға баламалы сомадан аспаса, кедендік баждардың, салықтардың төленуін қамтамасыз ету берілмейді.
Кедендік баждарды, салықтарды төлеуді қамтамасыз етуді төлеуші және кеден өкілі жүргізеді, ал кедендік транзит кезінде, егер ол өзіне қатысты қамтамасыз ету жүргізілетін тауарларды иеленуге, пайдалануға және (немесе) оларға билік етуге құқылы болса, төлеуші үшін өзге тұлға да жүргізе алады.
Кедендік баждардың, салықтардың төленуін қамтамасыз ету тауарларды шығаруды жүзеге асыратын кеден органына беріледі.
Егер кедендік баждарды, салықтарды төлеуді қамтамасыз етуді кеден өкілі және (немесе) кедендік тасымалдаушы ұсынған жағдайда, мұндай қамтамасыз ету ол қызмет аймағында тіркелген кеден органына берілуге тиіс.
Тауарларды кедендік транзиттің кедендік рәсіміне сәйкес тасымалдау кезінде кедендік баждардың, салықтардың төленуін қамтамасыз ету жөнелтуші кеден органына не межелі кеден органына берілуі мүмкін.
Қазақстан Республикасында кедендік баждарды, салықтарды төлеу төлеушінің таңдауы бойынша мынадай тәсілдердің кез келгенімен қамтамасыз етілуі мүмкін:
ақшамен;
банк кепілдігімен;
кепілгерлік;
мүлік кепілімен;
сақтандыру шартымен.
Кедендік баждардың, салықтардың төленуін қамтамасыз ету көрсетілген екі немесе бірнеше тәсілдерді біріктіру жолымен жүргізілуі мүмкін.
Төлеушінің кедендік баждарды, салықтарды төлеу жөніндегі міндетті орындауы міндеттеменің бүкіл қолданылу мерзімі ішінде үздіксіз қамтамасыз етілуге тиіс.