Бірдей және біртекті тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша тауарлардың кедендік құнын анықтау әдісін қолданудың кейбір сұрақтары (2-әдіс, 3-әдіс)
ЕАЭО кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құнын анықтау ЕАЭО Кеденд кодексінің 5-тарауымен және ҚР Кедендік реттеу туралы ҚР Кодексінің 6-тарауымен реттеледі.
Әкелінетін тауарлардың кедендік құнын олармен жасалатын мәміле құны бойынша айқындау мүмкін болмаған жағдайда (1-әдіс) тауарлардың кедендік құны бірдей (2-әдіс) немесе біртектес тауарлармен жасалатын мәміле құны бойынша (3-әдіс) дәйекті түрде айқындалады.
Ұқсас тауарлармен жасалатын мәміле құны бойынша (2-әдіс) және біртектес тауарлармен жасалатын мәміле құны бойынша (3-әдіс) тауарлардың кедендік құнын айқындау әдістерін қолдану ережелері "ҚР Кедендік реттеу туралы " ҚР Кодексінің 68-69-баптарымен регламенттелген және Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2012 жылғы 30 қазандағы №202 шешімімен бекітілген.
ЕАЭО бірыңғай кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құнын 2–әдіс бойынша және 3-әдіс бойынша айқындау тәртібі мен шарттары ұқсас, 2-әдісті қолдану кезінде ұқсас тауарлар туралы мәліметтер, ал 3-әдісті қолдану кезінде бір текті тауарлар туралы мәліметтер пайдаланылады.
Тауарлардың кедендік құнын 2-әдіс немесе 3-әдіс бойынша айқындау кезінде бірдей немесе біртектес тауарлармен тиісінше мәміле құны пайдаланылады.
Бірдей тауарлар барлық қатынастарда, оның ішінде физикалық сипаттамалары, сапасы мен беделі бойынша бірдей тауарлар.Сыртқы түрдегі елеусіз алшақтықтар, егер қалған жағдайларда бұл тауарлар тауарлардың ұқсас талаптарына сәйкес келсе, тауарларды бірдей деп танымау үшін негіз болып табылмайды.
Біртекті тауарлар-барлық қатынастарда бірдей болып табылмайтын, бірақ ұқсас сипаттамалары бар және оларға бағаланатын (әкелінетін) тауарлар сияқты функцияларды орындауға және олармен коммерциялық өзара алмастырылатын болуға мүмкіндік беретін осындай материалдардан жасалған ұқсас құрамдас бөліктерден тұратын тауарлар.Тауарлардың біртектес болып табылатындығын айқындау кезінде сапасы, беделі және тауар таңбасының болуы сияқты сипаттамалар ескеріледі.
Тауарлар, егер олар бағаланатын (әкелінетін) тауарлар сияқты елде өндірілмесе немесе осы тауарларға қатысты жобалау, әзірлеу, инженерлік, конструкторлық жұмыс, көркемдік безендіру, дизайн, эскиздер мен сызбалар және өзге де ұқсас жұмыстар ЕАЭО кедендік аумағында орындалса, бірдей немесе біртектес болып саналмайды.
2-әдіс немесе 3-әдіс бойынша бағаланатын (әкелінетін) тауарлардың кедендік құнын айқындау кезінде бағаланатын (әкелінетін) тауарлар сияқты сол немесе соған сәйкес уақыт кезеңінде, бірақ бағаланатын (әкелінетін) тауарларды әкелгенге дейін 90 күнтізбелік күннен ерте емес, ЕАЭО кедендік аумағына әкету үшін сатылған және ЕАЭО кедендік аумағына әкелінген бірдей немесе біртектес тауарлармен мәміле құны негізге алынуы тиіс.
Әкелінетін тауарлардың кедендік құнын айқындау кезінде сол коммерциялық деңгейде және мәні бойынша бағаланатын тауарлар сияқты мөлшерде сатылған бірдей немесе біртектес тауарлармен жасалған мәміле құны пайдаланылады.
Егер мұндай сату анықталмаса, өзге коммерциялық деңгейде және (немесе) сатудың коммерциялық деңгейіндегі және (немесе) тауарлар санындағы айырмашылықтарды ескеретін тиісті түзетумен өзге мөлшерде сатылған бірдей немесе біртектес тауарлармен жасалған мәміле құны пайдаланылады.
Егер тауарлардың кедендік құнын айқындау үшін бірдей немесе біртектес тауарлармен мәміленің біреуден артық құны анықталған жағдайда, олардың ең төмені қолданылады.
ШҚО бойынша МКД