МОНОПОЛИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ

Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 15-тарауына сәйкес монополиялық қызмет – жағдайы тиісті тауар нарығын бақылауға мүмкіндік беретін, оның ішінде тауардың жалпы шарттарына елеулі әсер ету мүмкіндігін беретін нарық субъектілерінің қызметі. тиісті тауар нарығындағы тауар айналымы.

1. Үстем немесе монополиялық жағдай – нарық субъектiсiнiң немесе бiрнеше нарық субъектiлерiнiң тиiстi тауар рыногындағы жағдайы, ол нарық субъектiсiне немесе бiрнеше нарық субъектiлерiне тиiстi тауар нарығын бақылауға, оның iшiнде тауар рыногына айтарлықтай әсер ету мүмкiндiгiн бередi. тауар айналымының жалпы шарттары.
2. Нарық субъектісінің үстем жағдайы монополияға қарсы орган бекітетін Тауар нарығындағы бәсекелестіктің жай-күйіне талдау жүргізу әдістемесіне сәйкес белгіленеді.
3. Тиiстi тауар нарығындағы үлесi отыз бес және одан да көп пайызды құрайтын нарық субъектiсiнiң жағдайы, егер мұндай нарық субъектiсiне қатысты мынадай мән-жайлар белгiленген болса, үстем деп танылады:

      1) нарық субъектiсiнiң тауар бағасының деңгейiн бiржақты тәртiппен айқындау және тауар рыногында тауарларды өткiзудiң жалпы шарттарына шешушi ықпал ету мүмкiндiгi;

      2) тауар нарығына қол жеткізуде экономикалық, технологиялық, әкімшілік немесе өзге де шектеулердің болуы;

      3) нарық субъектісінің тауар нарығындағы тауар айналымының жалпы шарттарына шешуші ықпал ету мүмкіндігінің болу ұзақтығы.

Нарық субъектісінің елу және одан да көп пайызы үлесті алған жағдайда, осы тармақтың бірінші бөлігінің 1), 2) және 3) тармақшаларында санамаланған мән-жайлар ескерілмей, нарық субъектісінің жағдайы үстем болып танылады.

4. Егер тиiстi тауар рыногындағы ең үлкен үлестерге ие үштен аспайтын нарық субъектiлерiнiң жиынтық үлесi елу және одан да көп пайызды құрайтын болса, бiрнеше нарық субъектiлерiнiң әрқайсысының жағдайы үстем деп танылады. тиiстi тауар рыногында ең көп үлестерге ие төрттен астам нарық субъектiлерi жетпiс және одан да көп пайызды құрайтын, егер мұндай нарық субъектiсiне қатысты мынадай мән-жайлар белгiленсе:

1) ұзақ мерзімге (кемінде бір жыл немесе егер мұндай кезең бір жылдан аз болса, тиісті тауар нарығының болуы кезеңінде) нарық субъектілері акцияларының салыстырмалы мөлшері өзгермеген немесе шамалы өзгерістер;

      2) нарық субъектілері сататын немесе сатып алған тауарларды тұтыну кезінде (оның ішінде өндірістік мақсатта тұтыну кезінде) басқа тауарлармен алмастыруға болмайды;

3) осы тауардың бағасы және (немесе) тиiстi тауар рыногында өткiзу шарттары туралы мәлiметтер белгiсiз тұлғалар шеңберiнде болса.

5. Қаржы ұйымдарының жағдайы басым деп танылады, егер:

      1) тиiстi қаржы қызметтерi нарығындағы ең көп үлестерге ие екiден аспайтын қаржы институтының жиынтық үлесi елу және одан да көп пайызды құраса;

2) тиiстi қаржы қызметтерi рыногындағы ең көп үлестерге ие үштен аспайтын қаржы институтының жалпы үлесi жетпiс және одан да көп пайызды құраса.

6. Осы баптың 4 және 5-тармақтарына сәйкес тиісті тауар нарығындағы, оның ішінде қаржы қызметтері нарығындағы үлесі он бес пайыздан аспайтын нарық субъектісінің жағдайы үстем деп танылуы мүмкін емес.
7. Табиғи монополия, мемлекеттiк монополия, арнайы құқық субъектiлерiнiң, сондай-ақ тиiстi тауар нарығында 100 пайыз үстемдiк үлесiн иеленетiн нарық субъектiлерiнiң (монополиялық жағдайға ие субъектiлердiң) жағдайы монополия болып танылады.
8. Нарық субъектiсi монополияға қарсы органға осы нарық субъектiсiнiң тауар нарығындағы жағдайын үстемдiк деп тануға болмайтыны туралы дәлелдемелер ұсынуға құқылы.

Монополияға қарсы орган келіп түскен күннен бастап он бес жұмыс күні ішінде ұсынылған дәлелдемелерді қарайды және тиісті шешім қабылдайды, ол нарық субъектісіне жіберіледі.