«Төлемдер және төлем жүйелері туралы» ҚР Заңының 39-бабына сәйкес жеке кәсіпкерлер немесе заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының аумағында Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген жекелеген қызмет түрлерін жүзеге асыру кезінде өз қызметін жүзеге асыратын жерлерде төлем карточкаларын пайдалана отырып, төлемдерді қабылдауға арналған жабдықты (құрылғыны) орнатуды қамтамасыз етуге, сондай-ақ төлем карточкаларын пайдалана отырып, төлемдерді қабылдауға міндетті норма бекітілген.
Осылайша, салық салудың жалпыға бірдей белгіленген режимін қолданатын заңды тұлғалар мен дара кәсіпкерлер, сондай-ақ салық заңнамасына сәйкес арнайы салық режимін қолданатын және Астанада, республикалық және облыстық маңызы бар қалаларда қызметін жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар, жалпы пайдаланымдағы телекоммуникация желісі жоқ жерлердегі телекоммуникация желілерін қоспағанда, мұндай жабдықтарды (құрылғыларды) орнатуды және қолдануды қамтамасыз етуге, сондай-ақ төлем карточкаларын пайдалана отырып төлемдерді қабылдауға міндетті.
Жоғарыда аталған Заңның 39-бабында белгіленген талаптар қолма-қол ақшаны пайдаланбай сауда операциялары, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету кезінде ақшалай есеп айырысуды жүзеге асыратын жеке кәсіпкерге және (немесе) заңды тұлғаға қолданылмайды.
ҚР Үкіметінің 2016 жылғы 21 қазандағы № 604 қаулысымен салық төлеушілер РОЅ-терминалдар қолдануға міндетті қызмет түрлері анықталды. ҚР аумағында жүзеге асыру кезінде жеке кәсіпкерлер немесе заңды тұлғалар өз қызметін жүзеге асыру орындарында төлем карточкаларын пайдалана отырып, төлемдерді қабылдауға арналған жабдықты (құрылғыны) орнатуды қамтамасыз етуге міндетті қызметтің 14 түрін көздейтін тізбе бекітілді.
Қызмет түрлері бойынша:
- автомобильдер мен мотоциклдерді көтерме және бөлшек сауда, оларды жөндеу және техникалық қызмет көрсету;
- көтерме және бөлшек сауда;
- қонақ үй қызметтерін ұсыну;
- мейрамхана қызметін ұсыну, тамақтануды ұйымдастырудың басқа да түрлері және сусындарды беру ;
- әуе және темір жол көліктеріне жол жүру құжаттарын (билеттерді), багаж және жүк-багаж түбіртектерін сату;
- жүктерді көліктік өңдеу, қоймалау және сақтау жөніндегі қызметтерді ұсыну, тасымалдау жөніндегі қосалқы қызметтер және жүктерді тасымалдау жөніндегі қызметтер
- туризм саласында қызмет көрсететін туроператорлар мен өзге де ұйымдардың (турагенттерден басқа) қызметі);
-сақтандыру саласындағы қызмет;
- денсаулық сақтау саласындағы қызмет;
-білім беру саласындағы қызмет;
- кинофильмдерді, бейне - және телевизиялық бағдарламаларды тарату, кинофильмдерді көрсету;
- фитнесспорттық клубтар, дискотекалар қызметі;
- құмар ойындар мен бәс тігуді ұйымдастыру бойынша қызмет;
- боулинг (кегельбан) және бильярд бойынша қызмет көрсету.
Бұл ретте, жоғарыда көрсетілген талап қолданылады жеке кәсіпкерлер және (немесе) заңды тұлғалар өз қызметін жүзеге асыратын көтерме және бөлшек сауда саласында, ауыл шаруашылығы өнімдерін, өз өндірісінің өнімдерімен акваөсіру (балық шаруашылығы) өнімін, қызметін жүзеге асыратын арқылы шығарылатын сөрелер, автодүкендер, шатырлар, киоскілер, контейнерлер және сауда базарларының аумағында.
Салық кодексінің 142-бабы 1-тармағының 14) тармақшасына сәйкес салық органдарына төлем карточкаларын пайдалана отырып, төлемдерді жүзеге асыруға арналған жабдықтың (құрылғының) болуы мәселесі бойынша салықтық тексерулер жүргізу міндеті жүктелген.
«Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодекстің 195-бабына сәйкес жеке кәсіпкерде немесе заңды тұлғада төлем карточкаларын пайдалана отырып, төлемдерді жүзеге асыруға арналған жабдықтың (құрылғының) болмауы ескерту жасауға әкеп соғады. Әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап тартылған жағдайда, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне - қырық, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - алпыс, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне сексен айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Мұндай жабдық қызмет көрсететін банкпен немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйыммен жасалған шарт негізінде белгіленеді. Бұл жабдықты салық органдарында тіркеу жүргізілмейді.
Сонымен қатар, «Салық және басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) Қазақстан Республикасы Кодексінің 165-бабы 1)тармақшасына сәйкес ақшалай есеп айырысулар-қолма-қол ақша және (немесе) Төлем карточкаларын пайдалана отырып есеп айырысу арқылы тауарды сатып алу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету үшін жүзеге асырылатын есеп айырысулар екеніне назар аударамыз. Салық кодексінің 166 бабына сәйкес, Қазақстан Республикасы аумағында ақшалай есеп айырысулар міндетті түрде бақылау-кассалық машиналарды қолдану (бұдан әрі – БКМ) арқылы жүзеге асырылады. POS-терминал арқылы төлеу кезінде фискалдық чекті БКМ арқылы жүргізу қажет.
Беру үшін фискалды чекті қолдану тәртібін бұзу болып табылады " бақылау-кассалық машиналардың әкімшілік жауапкершілік-бабына сәйкес, ҚР Әқбтк-нің 284.
Фискалдық чек бермеу ҚР ӘҚтҚ-ның 284-бабына сәйкес, бақылау-касса машиналарын қолдану тәртібін бұзу болып табылады және әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады.