Қайырлы күн!
Айтыңызшы, мүліктік табыстан ЖТС сомасын қалай дұрыс есептеу керек?
Жағдай:
Мен 1/3 бөлігін қызым 2020 жылдың мамыр айында берген пәтердің иесімін, яғни 1/3 бөлігін бір жылдан аз уақыт иемденемін.
2020 жылдың тамызында мен бұл пәтерді 12 700 000 теңгеге сатамын, бұл ретте Бағалау құны 12 521 000 теңгені құрайды.
ҚР Салық кодексіне сәйкес:
330-бап. Мүліктік кіріс
1) жеке тұлғаның осы Кодекстің 331-бабында көрсетілген Қазақстан Республикасында мүлікті өткізуі кезіндегі құн өсімінен түсетін табыс;
331 бап. Жеке тұлғаның Қазақстан Республикасында мүлікті өткізуі кезіндегі құн өсімінен түсетін кіріс
1) Қазақстан Республикасының аумағында меншік құқығында меншік құқығы тіркелген күннен бастап бір жылдан аз уақыт тұрған тұрғынжайлар, саяжай құрылыстары, гараждар, жеке қосалқы шаруашылық объектілері;
Осы тармақтың ережелері өтеусіз алынған мүлікті өткізу кезінде құн өсімінен алынатын табысқа қолданылмайды, ол осы баптың 5, 6 және 7-тармақтарына сәйкес айқындалады.
Бұл ретте мұндай нарықтық құнды салық төлеуші осындай мүлік өткізілген салық кезеңі үшін жеке табыс салығы бойынша декларацияны табыс ету үшін белгіленген мерзімнен кешіктірмей айқындауға тиіс. Осы тармақтың мақсатында Қазақстан Республикасының бағалау қызметі туралы заңнамасына сәйкес бағалаушы мен салық төлеуші арасындағы шарт бойынша жүргізілген бағалау туралы есепте айқындалған құн нарықтық құн болып табылады.
Менің жағдайымда мүлікті сату бағасы мен сатылатын мүліктің нарықтық құны арасындағы оң айырмашылық 12 700 000 – 12 521 000 = 179 000 теңге.
Бірақ! Бұл бір жылдан кем уақыт иелік еткен пәтердің 1/3 бөлігінен емес, бүкіл пәтерден алынатын жалпы айырма, осылайша осы бөліктен (қызым сыйлаған 1/3) мүліктік табыс сомасы 179 000 * 1/3 = 59 667 теңгені құрайды, тиісінше ЖТС сомасы 59 667 теңге * 10% = 5 967 теңгені құрайды.
Сұрақ: табыс салығының сомасы дұрыс есептелді ме?
Жауап: Сәлеметсіз Бе!
Жеке тұлғаның Қазақстан Республикасында мүлікті өткізуі кезінде өсімнен түсетін табысты есептеу тәртібі Салық кодексінің 331-бабымен регламенттеледі.
Мәселен, салық кодексінің осы бабының 1-тармағының 1-тармақшасына сәйкес құн өсімінен түсетін табыс меншік құқығы тіркелген күннен бастап бір жылдан кем Қазақстан Республикасының аумағындағы меншік құқығындағы пәтерді өткізу кезінде туындайды.
Салық кодексінің 331 – бабының 6-тармағына сәйкес, оны өткізетін адам салған жеке тұрғын үй, сондай-ақ осы баптың 1-тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген, мұрагерлік, қайырымдылық көмек түрінде алынған мүлік (осы баптың 5-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда) өткізілген жағдайларда, меншік құқығы туындаған күнгі мүлікті өткізу бағасы (құны) мен өткізілетін мүліктің нарықтық құны арасындағы оң айырма құн өсімінен түсетін табыс болып табылады.
Салық кодексінің 331-бабының 7-тармағына сәйкес, осы баптың 6-тармағында көрсетілген жағдайда, осы баптың 1 – тармағының 1) - 7) тармақшаларында көрсетілген өткізілген мүлікке меншік құқығы туындаған күні айқындалған нарықтық құн болмаған кезде не осы баптың 6-тармағында белгіленген нарықтық құнды айқындау мерзімі сақталмаған кезде, сондай-ақ осы баптың 6-тармағында көрсетілмеген мүлікті сатып алу бағасы (құны) болмаған басқа да жағдайларда, құн өсімінен:
1) Осы баптың 1 – тармағының 1) тармақшасында көрсетілген мүлік бойынша-мүлікті өткізу бағасы (құны) мен бағалау құны арасындағы оң айырма. Бұл ретте, сатылған мүлікке меншік құқығы туындаған жылдың 1 қаңтарына "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының мүлік салығын есептеу үшін айқындалған құн бағалау құны болып табылады.
Осылайша, салық кодексінің 331-бабы 6-тармағының сатылатын мүліктің нарықтық құнын айқындау жөніндегі ережелері мұрагерлік немесе қайырымдылық көмек түрінде алынған мүлікке қолданылады.Бұл жағдайда пәтер сыйға тартылғандықтан, мүліктің нарықтық құнын анықтау қажет емес. Мүлікті өткізу бағасы (құны) мен бағалау құны (яғни мүлік салығын есептеу үшін айқындалған құн) арасындағы оң айырманың 1/3 бөлігі құн өсімінен түсетін табыс болып табылады.