2025 жылдың 9 айы ішінде Солтүстік Қазақстан облысының салық төлеушілеріне Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген ең төменгі бағадан едәуір төмен баға бойынша тауарларды әкелудің белгіленген фактілері бойынша импорттан түскен ҚҚС бұзушылықтарының жалпы сомасына 35 хабарлама жіберілді. Хабарламаларды пысықтау барысында төмендетілген бағамен тауарды әкелудің 32 фактісі расталды, салық төлеушілер бюджетке импорттан ҚҚС сомасы 24,8 миллион теңге төледі.
Осы фактілердің анықталуына байланысты Қазақстан Республикасы Кодексінің 444-бабы 2-тармағының ережелерін түсіндіреміз
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Салық кодексі) сәйкес импортталатын тауарлардың жекелеген түрлеріне қатысты сатып алынған тауарлардың құнын айқындау үшін сауда қызметін реттеу саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіпке сәйкес бағалардың ең төменгі деңгейі (бұдан әрі - БЕТД) қолданылады.
Оларға қатысты БЕТД қолданылатын тауарлардың жекелеген түрлерінің тізбесін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген тармағын іске асыру мақсатында мыналар қабылданды: «Жекелеген тауарлар түрлерінің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 14 желтоқсандағы № 882 қаулысы, және «Тауарлардың жекелеген түрлеріне қатысты бағаның ең төменгі деңгейін қолдану қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрінің міндетін атқарушының 2021 жылғы 16 қарашадағы № 594-НҚ бұйрығы; сатып алынған тауарлардың құнын айқындау үшін ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына импортталатын тауарлар ".
Уәкілетті орган тоқсан сайын бекітетін «Бағалардың ең төменгі деңгейі мен бағалардың ең төменгі деңгейінің мөлшері қолданылатын тауарлардың жекелеген түрлерінің тізбесіне» сәйкес.
Сондай-ақ, БЕТД -ның сақталуын әкімшілендіру шеңберінде тауарлардың мәлімделген құны тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініштердегі (бұдан әрі - 328.00 СЕН) мәліметтер негізінде айқындалады.
Өз кезегінде, Салық кодексінің 444-бабының 1-тармағында тауарлардың салық салынатын импортының мөлшері оларды сатып алу құны негізінде айқындалады деп көзделген.
Салық кодексінің 444-бабы 2-тармағына сәйкес сатып алынған тауарлардың құны салық салу мақсатында бағаны айқындау қағидаты негізінде айқындалады. Салық салу мақсатында бағаны айқындау қағидаты шарттың талаптарына сәйкес тауарлар үшін төленуге жататын мәміле бағасы негізінде сатып алынған тауарлардың құнын айқындауды білдіреді.
Осыны негізге ала отырып, егер тауарды сатып алу құны БЕТД-ның мәнінен төмен болса, онда ҚҚС-ты есептеу бекітілген қағидаларының 5-тармағына сәйкес БЕТД құнынан жүзеге асырылады.