Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің
құрылымдық бөлімшелердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша талдамалық анықтама
Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі-Департамент) жұмыс тобы Департамент басшысының 2024 жылғы 29.03. № 79 бұйрығының негізінде Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының бұйрықтарымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес Департаменттің құрылымдық бөлімшелерінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізді.
Өткізу мерзімі: 2024 жылғы 03.04. басталып, 2024 жылғы 17.05. аяқталды.
Бақыланатын кезең: 2023 жылғы 01.04. 2024 жылғы 31.03. дейін.
Әдістемелік ұсынымдарға сәйкес Департаменттің сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау келесі бағыттар бойынша жүзеге асырылды:
Департаменттің қызметіне қатысты нормативтік-құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдауды жұмыс тобының құрамы жүргізді, бұл ретте тәуелсіз сарапшылар (мамандар) тартылмады.
Департаменттің және оның аумақтық бөлімшелерінің ұйымдық-басқару қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Департаментте Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау келесі мәселелер бойынша жүргізілді:
1) персоналды басқару, оның ішінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ұшыраған лауазымдарды айқындау;
2) мүдделер қақтығысын реттеу;
3) мемлекеттік қызметтер көрсету;
4) рұқсат беру функцияларын іске асыру;
5) бақылау функцияларын іске асыру;
6) бюджет және қаржы қаражатын игеру және бөлу;
7) жеке және заңды тұлғалармен шарттар жасасу;
8) Ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану;
9) талдау объектісінің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер.
2024 жылғы 01.04. жағдай бойынша Департаменттің бекітілген штат саны 385 бірлік, оның ішінде облыстық аппарат СО – 183, аумақтық аудандық басқармалар және Петропавл қаласы бойынша CR - 202.
Әкімшілік мемлекеттік қызметшілердің нақты саны 2023 жылғы 01.04. 368, облыстық аппарат бойынша 5 және аудандық басқармалар бойынша 12 бос жұмыс орнын құрады.
2023 жылғы 01.04. бастап 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде - 109 қызметкер, оның ішінде өз қалауы бойынша – 11, басқа мемлекеттік органдарға - 4, теріс себептер бойынша - 1, зейнетке шығу бойынша - 7, қайтыс болу бойынша – 1, көшуге байланысты, бала күтімі бойынша және басқа да себептер бойынша-16, ауыстыру тәртібімен және конкурс бойынша мемлекеттік органның ішінде-69.
Ведомстволық бағынысты білім беру ұйымында Оқу-әдістемелік орталығында 135 маман біліктілігін арттырды, алғаш рет қабылданған 23 қызметкер, оның ішінде облыстық аппараттан – 7, аумақтық мемлекеттік кірістер органдарынан – 16 қызметкер қайта даярлаудан өтті.
2023 жылғы 01.04. - 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде әдеп кодексінің нормаларын бұзғаны үшін 1 қызметкер тәртіптік жауапкершілікке тартылды, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасағаны үшін 1 факт бар. Мемлекеттік қызметке кір келтіретін іс-әрекеттері үшін тәртіптік жауапкершілікке тартылған қызметкерлер жоқ.
Департаментте және оның аумақтық бөлімшелерінде мемлекеттік қызмет өткеру үдерістерін зерделеу (бос лауазымдарға конкурстар өткізу, тәртіптік жазалар қолдану, қайта даярлау және біліктілікті арттыру, тәлімгерлік және т.б.) олардың тұтастай алғанда мемлекеттік қызмет туралы заңнаманың белгіленген талаптарына сәйкес келетіндігін көрсетті.
Солтүстік Қазақстан облысы Мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлері, оның ішінде мемлекеттік қызметке алғаш рет қабылданған «сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 3-тармағының, 12-бабының талаптарын толық көлемде орындайды, қол қойғызып сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер қабылданды.
2023 жылғы 01.04. бастап 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде 63 қызметкер тәртіптік жауапкершілікке тартылды (ескерту - 19, сөгіс – 37, қатаң сөгіс – 5, толық емес қызметтік сәйкестік туралы ескерту - 2).
Жаңа теріс қылық жасаған кезде тәртіптік жазаларды мерзімінен бұрын алу фактілері анықталған жоқ.
Департамент қызметінде персоналды басқару мәселелері бойынша жүргізілген талдау барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Мемлекеттік қызметтегі этикалық бақылау сыбайлас жемқорлық көріністерінің, қызметтік этиканы бұзудың және мүдделер қақтығысын реттеудің маңызды тетігі болып табылады.
Орталық және жергілікті мемлекеттік органдарда әдеп жөніндегі уәкілдер институтын енгізу мемлекеттік қызметшілердің қызметтік тәртібі мен жауапкершілігін арттыру, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың қосымша тетігі үшін жағдайлар қалыптастырды.
Мүдделер қақтығысын болдырмау және реттеу мақсатында Департамент қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулықтарын, функционалдық міндеттерін, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі отырысының хаттамасын зерделеу қорытындысы бойынша Департамент қызметкерінің қарым-қатынасында «сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабы 3-тармағының 3-тармақшасына сәйкес шаралар қабылданды (қызметкер өз еркімен жұмыстан шығарылды).
2024 жылғы 15.01. бастап Департаментте Әдеп жөніндегі уәкілдің функциялары Департамент басшысының орынбасары Саян Жаңбыршынұлы Мейрамовқа жүктелді, 2023 жылғы 01.04. ден 2024 жылғы 14.01. дейінгі кезеңде Әдеп жөніндегі уәкілдің функциялары Департамент басшысының орынбасары Бауыржан Мергенбайұлы Шайкеновке жүктелді.
Әдеп жөніндегі уәкілдердің қызметін талдау барысында 2023 жылғы 01.04. ден 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде Департаменттің әдеп жөніндегі уәкілдерінің есепті кезеңдерде Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29.12. №153 Жарлығымен бекітілген Әдеп жөніндегі уәкіл туралы Ережемен өзіне жүктелген функцияларды орындау шеңберінде жұмыс жүргізгені анықталды.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы заңнамасын және Әдеп кодексін бұзудың алдын алу және болдырмау, сондай-ақ мемлекеттік қызметтің оң имиджін қалыптастыру мақсатында азаматтық қоғам институттарымен және мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл бар.
Департаменттің әдеп жөніндегі уәкілдері жеке қабылдау барысында Департаменттің 11 мемлекеттік қызметшісіне Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет, сыбайлас жемқорлықтың алдын алу саласындағы заңнамасын, Әдеп кодексін түсіндіру бойынша жұмыс жүргізді, ӘЖУ төрағалығымен Б.М. Шайкенов (9 мемлекеттік қызметші), С. Ж. Мейрамов. (2 мемлекеттік қызметші), Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің СҚО бойынша департаментімен бірлесіп 2023 жылдың 3 тоқсанында «мемлекеттік қызметшілердің мінез-құлық стандарттарын түсіндіру» тақырыбында семинар, СҚО сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметімен бірлесіп 2024 жылдың 1 тоқсанында «сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының сақталуы тақырыбында семинар өткізілді, Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексінің мінез-құлық стандарттарының нормаларын, Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының новеллаларын».
Бұдан басқа, 2023 жылғы 01.04. бастап 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпта іс – шаралар өткізілді (Мемлекеттік кірістер ұжымдары арасында техникалық оқу және семинарлар өткізілді-328, интернет – ресурстар мен БАҚ-тағы мақалалар-457).
«Еститін мемлекеттік органның» тұжырымдамасын іске асыру шеңберінде Департаменттің әдеп жөніндегі уәкілі Президенттің 2015 жылғы 29.12. №153 Жарлығымен бекітілген Әдеп жөніндегі уәкіл туралы Ереженің 3-бөлімінің 9-тармағына сәйкес Департаменттің интернет-ресурсында орналастырылған жеке тұлғаларды, заңды тұлғалар өкілдерін қабылдау кестесіне сәйкес азаматтарды жеке қабылдауды жүргізеді.
Қызметтік әдеп нормаларының сақталуына, сондай-ақ ұжымдағы моральдық-психологиялық ахуалдың жай-күйіне мониторинг жүргізу мақсатында Солтүстік Қазақстан облысы Мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлері арасында бірнеше рет анонимді сауалнама жүргізілді. Жалпы, Департамент ұжымының ұжымдағы моральдық-психологиялық ахуал мәніне қанағаттану деңгейі және Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексінің мінез-құлық стандарттарының нормаларын сақтау деңгейі тиісті деңгейде.
Мемлекеттік қызметтерді сапалы көрсету мемлекеттік кірістер органдары қызметінің маңызды және стратегиялық міндеті болып табылады, өйткені мемлекеттік қызметтер сапасының деңгейі елдің экономикалық және әлеуметтік дамуының көрсеткіштерінің бірі болып табылады.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м.а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Тізіліміне Мемлекеттік кірістер органдары мемлекеттік көрсетілетін қызметтерінің 42 түрі енгізілген.
Оның ішінде:
25 қызмет-салық саласында,
17 Қызмет-кеден саласында.
Оның ішінде облыстық және аудандық деңгейде мемлекеттік қызметтердің 34 түрі көрсетіледі, оның ішінде: 20 - салық, 14 - кеден қызметтері.
2023 жылғы 01.04. бастап 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде Солтүстік Қазақстан облысының мемлекеттік кіріс органдарымен 392 787 Мемлекеттік қызмет көрсетілді. Оның ішінде:
салық саласында - 378 758 қызмет;
кеден саласында-14 029 қызмет.
Көрсетілетін қызметті алушылардың санаттары бөлінісінде жалпы жеке тұлғаларға – 252 932 қызмет, заңды тұлғаларға – 139 855 қызмет көрсетілді.
Облыста мемлекеттік қызметтер көрсетудің сапалық көрсеткіштерін жақсартуға ықпал ететін электрондық қызметтерді пайдаланушылар санын ұлғайту үшін салық төлеушілермен электрондық қызметтерді алудың артықшылықтары туралы түсіндіру жұмыстары тұрақты негізде жүргізіледі.
2023 жылғы 01.04. бастап 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде мемлекеттік кірістер органдары жалпы салық төлеушілер мен СЭҚҚ үшін қызметтердің сапасын арттыру және салық және кеден заңнамасын түсіндіру мәселелері бойынша 2 428 іс-шара өткізді.
Жүргізілген қызметтерді трансформациялау шеңберінде аумақтық мемлекеттік кірістер органдарының барлық 14 орталықтарында «тең және тең» қағидаты бойынша Мемлекеттік қызметтерді алуға кедергісіз жағдайлар толығымен жасалған. Көрсетілетін қызметті алушылар үшін ыңғайлы және қолайлы жағдайлар жасалды, клиентке бағдарлану қамтамасыз етіледі, мемлекеттік қызметтер көрсету көрсетілетін қызметті алушының заңды құқықтары мен мүдделерін сақтай отырып, Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Мүмкіндігі шектеулі тұлғалардың мемлекеттік қызметтерді сапалы алуы үшін қажетті жағдайлар ұйымдастырылған, пандустар, шақыру түймелері және т. б. бар. Мемлекеттік кірістердің барлық аумақтық органдарында өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдары жұмыс істейді, онда орнатылған 39 компьютердің көмегімен электрондық салық есептілігін жіберу және қажетті электрондық сервис қызметтерін алу мүмкіндігі бар.
2023 жылғы 01.04. бастап 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде қызметті ұсынудан 1 896 дәлелді бас тарту берілді, бұл ұсынылған мемлекеттік қызметтердің жалпы санына 0,5% құрайды. Мемлекеттік қызметтерді ұсынудан негізсіз бас тартулар жоқ.
Департаментте мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдерін бұзуға жол берілмеді.
Мемлекеттік қызмет көрсету сапасына шағымдар жоқ.
Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын арттыру және қызмет көрсету мерзімдерін бұзушылықтарға жол бермеу мақсатында мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын ішкі бақылау тұрақты негізде жүзеге асырылады.
Осылайша, «құпия тұтынушы» әдісімен тексерулер жүргізілді. 2023 жылғы 01.04. ден 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде 7 тексеру:
Жамбыл ауданы бойынша МКБ (17.05.2023 ж. анықтама);
Тайынша ауданы бойынша МКБ (05.06.2023 ж. анықтама);
«Тайынша» кеден бекеті (05.06.2023 ж. анықтама):
Уәлиханов ауданы бойынша МКБ (26.07.2023 ж. анықтама);
Ақжар ауданы бойынша МКБ (27.07.2023 ж. анықтама);
Есіл ауданы бойынша МКБ (29.08.2023 ж.анықтама).
Петропавл қ. бойынша МКБ(27.02.2024 ж. анықтама).
Жүйелі негізде Петропавл қаласы бойынша МКБ ҚКО-да және Қызылжар ауданы бойынша МКБ-да кезекті күту уақыты, салық төлеушіге қызмет көрсету уақыты, көрсетілетін қызметті алушының алынған қызмет сапасына қанағаттану бағасы және басқа да параметрлер бойынша жұмыс істейтін кезекті басқарудың электрондық жүйелерінің статистикалық деректеріне мониторинг жүргізілді. 2023 жылғы 01.04. бастап 2024 жылғы 31.03. дейінгі кезеңде салық төлеушілерге сапалы қызмет көрсету қағидаты – «кезекте 20 минуттан аспайтын күту» бұзылған жоқ. Орталықтарда кезекте тұрудың орташа уақыты 1 минутты құрады, яғни іс жүзінде кезек болмады. Қызмет көрсетудің орташа уақыты-5 минут.
Сапалы кеңес беру үшін салық төлеушілер жүгінген кезде департамент ғимаратында модератор мен кеңсе қызметкері анықталды. Департамент ғимаратында компьютерлер мен қажетті жабдықтарды орнатумен жұмыс орны ұйымдастырылған.
Жүргізілген тексеру нәтижелері бойынша, тұтастай алғанда, қызмет көрсету орталығының жұмысын ұйымдастыру ҚР ҚМ МКК төрағасы 2023 жылғы 26 желтоқсандағы № 614 бекіткен клиенттік қызмет көрсету орталығының портретінің талаптарына сәйкес келетіні анықталды.
Департамент қызметінде Мемлекеттік қызмет көрсету мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ
Департамент қызметінде рұқсат беру функцияларын іске асыру мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Кедендік реттеу-кеден ісінің күрделі және жан-жақты қабаты. Осыған байланысты, соңғы жылдары кедендік саясатты айқындау және кедендік әкімшілендіруді жүзеге асыру саласындағы уәкілетті органдардың кедендік ресімдеуді және кедендік бақылауды жүзеге асыруына барлық процестер мен операцияларды автоматтандыруға баса назар аударылды.
Кеден ісіндегі басты қағидаттардың бірі тасымалданатын жүктерді толық әкімшілендіру және кедендік бақылауды іріктеу қағидаттары болып табылады.
Мәселен, «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 393-бабына сәйкес кедендік бақылауды жүргізу кезінде кеден органдары кедендік бақылау объектілерін іріктеу қағидатына, Кедендік бақылау нысандарына және (немесе) кедендік бақылауды жүргізуді қамтамасыз ететін шараларға негізделеді.
Қазіргі уақытта Кедендік бақылау объектілерін, Кедендік бақылау нысандарын және (немесе) кедендік бақылауды жүргізуді қамтамасыз ететін шараларды таңдауды тәуекелдерді басқару жүйесі (бұдан әрі – ТБЖ) жүзеге асырады. ТБЖ жұмысы автоматтандырылған және «АСТАНА – 1» АЖ арқылы тауарларға арналған электрондық декларацияны (бұдан әрі-ЭТД) кедендік ресімдеу шеңберінде жүргізіледі.
Кодекстің 393-бабының 5-тармағына сәйкес кедендік бақылау нысандарын және (немесе) кедендік бақылауды жүргізуді қамтамасыз ететін шараларды кеден органдары Қазақстан Республикасының кедендік және өзге де заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету үшін қолданады.
Кеден органдарының кедендік бақылау нысандарын және (немесе) шығарылғанға дейін кедендік тазартумен байланысты кедендік операцияларды жасау кезінде кедендік бақылауды жүргізуді қамтамасыз ететін шараларды қолдануы тәуекелдерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі негізінде ғана жүзеге асырылады.
Кодекстің 393-бабының 11-тармағына сәйкес кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органдары мен олардың лауазымды адамдары Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасында, Қазақстан Республикасының кеден және өзге де заңнамасында көзделмеген талаптар мен шектеулерді белгілеуге құқылы емес.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 26 қаңтардағы №73 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік кірістердің лауазымды органдарының тауарларды кедендік тазартуды жасау қағидалары (бұдан әрі-қағидалар) және «электрондық құжат түріндегі тауарларға арналған декларацияны пайдалана отырып тауарларды кедендік тазарту және шығару» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты (бұдан әрі – қағидалар) кедендік тазартуды жасау жөніндегі негізгі нормативтік-құқықтық құжаттар болып табылады - Стандарт).
Көрсетілетін қызметті берушінің (Департаменттің және оның лауазымды тұлғасының) ЭТД мәртебесі туралы көрсетілетін қызметті алушыны (декларантты) хабардар етуге байланысты (берілген, қабылданған, тіркелген, тіркеуден бас тартылған, шығаруға рұқсат етілген, шығарылымы тоқтатылған, кері қайтарылған, шартты шығарылым) іс-қимыл қағидаларының 9-тармағына сәйкес нақты уақыт режимінде АЖ арқылы жүзеге асырылады.
Қағидалардың 19-тармағына сәйкес ЭТД тіркелгеннен кейін онда мәлімделген мәліметтерді тексеру үшін көрсетілетін қызметті беруші кедендік бақылау нысандарын және (немесе) кедендік бақылауды жүргізуді қамтамасыз ететін шараларды айқындау мақсаттары үшін АЖ арқылы тәуекелдерді басқару жүйесін пайдаланады.
Қағидалардың 21-тармағына сәйкес тәуекелдерді басқару жүйесі кедендік бақылау нысандарын және (немесе) кедендік бақылауды жүргізуді қамтамасыз ететін шараларды айқындаған кезде уәкілетті лауазымды адам осындай шараларды қолданады.
Бұл ретте көрсетілетін қызметті беруші АЖ арқылы көрсетілетін қызметті алушыға тәуекелдерді басқару жүйесі тағайындаған тәуекелдерді азайту жөніндегі шаралар туралы хабарлама жібереді.
Сөйтіп, ТБЖ кедендік бақылаудың мынадай шаралары айқындалды:
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 05.02. №104 қаулысымен бекітілген тізбеге сәйкес декларацияланатын тауарларды экспорттық бақылауға жататын өнімге жатқызу немесе жатқызбау мәніне құжаттар мен мәліметтерді тексеру. Тауарларды экспорттық бақылауға жататын өнімге жатқызу туралы күдік болған және рұқсат беру құжаттары болмаған жағдайда бейнетүсіріліммен кедендік тексеріп қарауды жүргізу.
– зияткерлік меншік объектілері бар тауарлардың (бұдан әрі-ЗМО) және ЗМО кедендік тізіліміне енгізілген СЭҚ ТН тиісті кодтарының бар-жоғын құжаттар мен мәліметтерді тексеру. Декларант ЗМО - ға құқық иеленушінің құқықтарын бұзу белгілерінің жоқтығын растайтын тиісті құжаттар мен мәліметтерді ұсынған кезде тауарларды шығаруды жүргізсін; тиісті құжаттар мен мәліметтер ұсынылмаған кезде-кедендік тексеріп қарауды жүргізсін; ЗМО болған кезде тауарларды шығаруды тоқтата тұрсын және «ҚР Кедендік реттеу туралы» ҚР Кодексінің 198-бабына сәйкес шаралар қабылдасын.
Қағидалардың 22-тармағында лауазымды тұлғаның тағайындалған шараларды орындау тәртібі бойынша іс-әрекеттері регламенттелген.
Қағидалардың 23-тармағына сәйкес тәуекелдерді басқару жүйесінде айқындалған тәуекелдерді азайту жөніндегі шараларды қолдану нәтижелері бойынша уәкілетті лауазымды адам көрсетілетін қызметті берушінің АЖ-да тәуекелді азайту жөніндегі қабылданған шаралардың нәтижелері туралы есепті толтырады.
Кедендік бақылау нысандарын қолданбай осындай сипаттағы бұзушылықтарды анықтау мемлекеттік органның қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелі болып табылады.
Кодекстің 407-бабына сәйкес кедендік бақылауды жүргізу кезінде кеден органдары кедендік бақылаудың мынадай нысандарын қолданады: түсініктемелер алу; кедендік, өзге де құжаттарды және (немесе) мәліметтерді тексеру; кедендік тексеру; кедендік тексеру; жеке кедендік тексеру; Үй-жайлар мен аумақтарды кедендік тексеру; кедендік тексеру.
Бұл ретте, Кодекстің 409-бабына сәйкес кедендік, өзге де құжаттарды және (немесе) мәліметтерді тексеру мәліметтердің дұрыстығын, құжаттарды толтырудың және (немесе) ресімдеудің дұрыстығын тексеру мақсатында, сондай-ақ Еуразиялық экономикалық одақтың және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасының сақталуын қамтамасыз етудің өзге де мақсаттарында жүргізіледі.
Кеден декларациясына қатысты кедендік, өзге де құжаттарды және (немесе) мәліметтерді, кеден декларациясында мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарды, кеден декларациясында мәлімделген және (немесе) кеден органдарына ұсынылған құжаттарда қамтылған мәліметтерді тексеру тауарлар шығарылғанға дейін де, шығарылғаннан кейін де жүргізілуі мүмкін.
Кедендік, өзге де құжаттарды және (немесе) кедендік декларацияға қатысты мәліметтерді, кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарды, кедендік декларацияда мәлімделген және (немесе) кеден органдарына ұсынылған құжаттарда қамтылған, тауарлар шығарылғанға дейін басталған мәліметтерді тексеру Кодекстің 410-бабына сәйкес жүргізіледі.
Ұсынымдар: Қағидалардың 7-тармағының шарттарын сақтау мәніне тауарларға арналған декларацияны толтыру және ақпараттық жүйелерге жіберу кезінде форматтық – логикалық бақылаудың қосымша шараларын енгізу. Атап айтқанда, бұл 30-баған толтырылмаған тауарларға декларация беру мүмкіндігін және басқа да осындай бұзушылықтарды болдырмайды, бұл өз кезегінде кедендік ресімдеуді жүргізу кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін болдырмайды.
Департамент қызметінде бюджет және қаржы қаражатын игеру және бөлу мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Департамент қызметінде жеке және заңды тұлғалармен шарттар жасасу мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Департамент қызметінде ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану мәселесі бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.