
Салықтық әкімшілендіру салықтарды және бюджетке төленетін төлемдерді жинау бойынша салық органдары және басқа да уәкілетті мемлекеттік органдар жүзеге асыратын, оның ішінде салықтық бақылауды жүзеге асыруды, мерзімінде орындалмаған салықтық міндеттеменің орындалуын қамтамасыз ету тәсілдері мен салықтық берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдануды, сондай-ақ мемлекеттік қызметтер және салықтық әкімшілендірудің осы Кодексте белгіленген өзге де нысандарын көрсетуді білдіретін шаралар мен тәсілдер жүйесі (жиынтығы) болып табылады.
1-1. Салықтың әкімшілендіруді жаңғырту және жетілдіру мақсатында салық органдары салықтық әкімшілендірудің және салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерді орындауының өзге тәртібін көздейтін пилоттық жобаларды іске асыруды (ендіруді) жүзеге асыруға құқылы.
Бұл ретте пилоттық жоба қолданылатын салық төлеушілердің санаттарын, салық төлеушілердің, салық органдары мен өзге де уәкілетті мемлекеттік органдардың, сондай-ақ ұйымдардың құқықтары мен міндеттерін, пилоттық жобаларды іске асыру (ендіру) жүзеге асырылатын аумақты (учаскені) және (немесе) өңірді, пилоттық жобаларды іске асыру (ендіру) қағидалары мен мерзімдерін уәкілетті орган айқындайды.
1) заңдылық;
2) салық төлеуші мен салық органдары арасындағы өзара іс-қимылдың тиімділігін арттыру;
3) тәуекелдерді бағалауға негізделген салықтық әкімшілендіруді жүзеге асыру кезіндегі сараланған тәсіл қағидаттарына негізделеді.
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті кейбір сатып алушылар дүкенде төлегеннен кейін берілетін чектерге тым жеңіл қарайтынын хабарлайды. Сонымен қатар, бұл алаяқтар қолдана алатын толыққанды құжат.
Біздің көптеген азаматтарымыз кассалық чекке ерекше мән бермейді. Сатып алғаннан кейін оны өзімен бірге алып кететіндер аз. Нәтижесінде, кассалардағы немесе банкоматтардың жанындағы жәшіктер әрқашан чектермен толтырылады. Бұл кішкентай қағаздардың маңыздылығы және олармен не болуы мүмкін екендігі туралы ешкім ойламайды. Көбінесе олар жай ғана жойылады және енді ешқайда кетпейді. Бірақ тәжірибе көрсеткендей, тіпті кассада қалдырылған чекте де алаяқтарға ұрынып және ақшасыз қалу қаупі бар.
Егер сіз чекті кассада қалдырсаңыз не болады
Чекті кассада қалдыру алаяқтарды тартуы мүмкін, бұл өз кезегінде сатып алушы үшін де, сауда нүктесі үшін де қауіпті. Мысалы, егер сатып алушы сатып алған затын қолма-қол ақшамен төлеген болса, шабуылдаушы оның чегін ұқсас затты ұрлау үшін пайдалана алады.
Схема келесідей: қаптамадан қорғаныс құралдарын алып тастағаннан кейін, алаяқ тауарды дүкеннен шығарады. Ал егер шығуда оны күзетші тоқтатса, қылмыскер оған табылған чекті көрсетеді.
Чекті қалдырған сатып алушы үшін оның қатысу тәуекелділігін тексеруі мүмкін. Бұл өте жағымсыз процедура.
Дүкен қызметкері де алаяқ болуы мүмкін. Кассир қалдырылған чекті алып, сыбайластардың төлқұжат деректеріне қаражатты қайтаруды рәсімдей алады.
Сонымен қатар, сатушылар чектерді өз мақсаттары үшін пайдалана алады, мысалы, қосымша позицияларды енгізу арқылы ұқыпсыз сатып алушы төлейді және оларды өздеріне алады.
Сондай-ақ, кассир қолма-қол ақшамен төлеген кезде чек бермеуі, кассаны қорытынды бойынша жаппауы және тапсырыстан бас тартуы мүмкін. Нәтижесінде тауар үшін ақшаны дүкен емес, кассир алады.
Сатушының алаяқтықтың басқа нұсқалары - өнімді есептен шығару немесе жеңілдік картасын манипуляциялау, онда тауар жеңілдіксіз жасалады, содан кейін сатушы өз картасында жеңілдікпен төлемді жабады және айырмашылықты алады.
Егер сатып алушы қолма-қол ақшасыз төлеген болса, онда чектегі аты-жөні бойынша алаяқтар оның телефон нөмірін тауып, жәбірленушіні белгілі бір әрекеттерді орындауға және оның ақшасын ұрлауға мәжбүрлеу үшін банктің атынан хабарласа алады.
Чекте көрсетілген банктік карта нөмірінің соңғы төрт саны да оны сендіруге көмектеседі.
Дүкенде чек қалдырмаудың қауіпті себептері
Егер сіз осындай қылмыстық құқық бұзушылықтарды есепке алмасаңыз, онда, ең алдымен, егер зат сатып алушыға сәйкес келмесе және ол ақшаны қайтаруды шешсе, чек сақталуы керек.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы Заңға сәйкес, сатып алушы тауарды дүкенге чексіз қайтара алады, бірақ бұл жағдайда процесс ұзақ болады, өйткені сатып алу дәл осы дүкенде жасалғанын дәлелдеу қажет болады.
Сақталған чектердің арқасында сатып алулар үшін қолма-қол ақша алуға болады. Егер сіз оларды кассада қалдырсаңыз немесе оларды қоқыс жәшігіне тастасаңыз, онда чек берген азаматтар өз карталарына бонустар ала алады, сонымен қатар нақты сатып алушының орнына сатушының жеңілдіктері мен акцияларын пайдалана алады.
Чектерді талап ету және алу ғана емес, сонымен қатар тексеру қажет екенін ескеріңіз.
Мысалы, әртүрлі сауда нүктелерінде баға белгілерімен үнемі шатасулар болады. Нәтижесінде, тауар сөресінде бір құн белгіленеді, ал кассада тауар жаңа жолмен өтеді.
Сондай – ақ, кассир – кездейсоқ немесе арнайы-бір өнімді бірнеше рет соғатын жағдайлар жиі кездеседі.
Чекті жақсы зерттегеннен кейін қатені тауып, дүкен Әкімшілігіне қайта есеп айырысуға болады.
Сондай-ақ, еске салайық: егер сатушы төлемді қолма-қол ақшасыз қабылдаудан бас тартса немесе чек бермесе, онда бұл құқық бұзушылық болып табылады.
Жоғарыда айтылғандардың барлығын ескере отырып, қажет емес болып көрінетін қағаздармен мұқият болу керек. Чекті өзіңізбен бірге алыңыз!
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті салық берешегі қалыптасқан кезде жеке тұлғаға тиісті хабарлама жіберілетінін хабарлайды, оның орындалуы үшін отыз жұмыс күн беріледі. Жоғарыда көрсетілген мерзімде берешек өтелмеген жағдайда берешек сомасы 1 айлық есептік көрсеткіштен (2025 жылы 3932 теңге) жоғары болса, борышкерге салық бұйрығы жолданады.
Әрі қарай, егер табыс етілгеннен кейін 5 жұмыс күні ішінде берешек өтелмесе, онда мұндай салық бұйрығы сот орындаушыларына жіберіледі.
Осылайша Салық заңнамасына сәйкес салық бұйрығын сот орындаушыларына бергенге дейін мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолданбай, берешекті өз еркімен өтеуге мүмкіндік бар.
Жеке сот орындаушылары Қазақстан Республикасының "Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы" Заңына сәйкес банк шоттары мен мүлкіне тыйым салу түрінде мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдануға құқылы. Егер берешек сомасы 40 айлық есептік көрсеткішке тең немесе асатын болса Қазақстан Республикасынан шығуға тыйым салынуы мүмкін. Сонымен бірге, жеке сот орындаушылары берешек сомасынан басқа қосымша жеке тұлғалардан салық берешегі сомасының 25%-на дейін қызмет көрсету ақысын өндіріп алады.
Қосымша шығындарды болдырмау үшін салықтарды уақтылы төлеуді кеңес береміз.
Салық бойынша берешектің бар/жоқ екендігі туралы мәліметтерді e-Salyq Azamat мобильді қосымшасында Электронды сервистер → Салық және әлеуметтік төлемдер бойынша берешек туралы қызметі → ЖСН-ды енгізу арқылы тексеруге болады.
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті бақылау–касса машинасын есептен шығару мынадай жағдайларда жүргізілетінін хабарлайды:
1) сауда операциялары, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету кезінде жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысулармен байланысты қызметті жүзеге асыру тоқтатылған;
2) бақылау–касса машинасын техникалық ақауы болуына байланысты одан әрі қолдану мүмкін болмаған;
3) бақылау–касса машинасы мемлекеттік тізілімнен алып тасталған;
4) бақылау–касса машинасының техникалық ақауы жоқ моделі бақылау–касса машинасының жаңа моделіне ауыстырылған;
5) ішкі істер органдарына берілген ұрланғаны туралы өтініштің көшірмесі және (немесе) Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таралатын мерзімді баспасөз басылымдарында жарияланған жоғалғаны туралы хабарландырудың көшірмесі болған кезде бақылау–касса машинасы ұрланған, жоғалған;
6) Қазақстан Республикасының салық заңнамасына қайшы келмейтін өзге де жағдайларда.