Сыбайлас жемқорлық – бұл қызметтік өкілеттіктерді жеке басының мүддесі үшін пайдалану. Ол мемлекетке, қоғамға және әрбір азаматқа зиян келтіреді. Сыбайлас жемқорлықтың салдарынан азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сенімі төмендейді, әділдік қағидаттары бұзылады және мемлекеттік қызметтердің сапасы нашарлайды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның міндеті болып табылады. «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңында азаматтардың, қоғамдық бірлестіктер мен ұйымдардың сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алуға және оларды анықтауға қатысуы көзделген.
Әрбір азамат сыбайлас жемқорлыққа қарсы күреске өз үлесін қоса алады. Ең алдымен, азаматтар сыбайлас жемқорлық фактілері туралы уәкілетті мемлекеттік органдарға хабарлауға құқылы. Егер адамға дайындалып жатқан немесе жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы мәлім болса, ол ұйым басшылығына немесе Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметке жүгінуіне болады.
Мемлекет сыбайлас жемқорлық туралы хабарлаған тұлғалардың қорғалуына кепілдік береді. Заңда мұндай өтініштердің құпиялылығы және азаматтардың еңбек құқықтарын қорғау қарастырылған. Бұл адамның өзінің белсенді азаматтық ұстанымы үшін қандай да бір қудалаудан қорықпауға тиіс екенін білдіреді.
Жұртшылықтың қатысуының маңызды бағыттарының бірі – сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет әр адамның жеке адалдығынан басталады. Отбасында, мектепте, оқу орындарында және еңбек ұжымдарында сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік көзқарасты тәрбиелеу қажет.
Бұл бағытта бұқаралық ақпарат құралдары, қоғамдық ұйымдар және белсенді азаматтар үлкен рөл атқарады. Олар халықтың құқықтық сауаттылығын арттыруға бағытталған түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, түрлі іс-шаралар, дөңгелек үстелдер, семинарлар мен акциялар ұйымдастырады.
Жұртшылықтың қатысуының тағы бір нысаны – қоғамдық бақылау. Азаматтар нормативтік құқықтық актілер жобаларын талқылауға, қоғамдық кеңестердің жұмысына және мемлекеттік органдар қызметіне қоғамдық мониторинг жүргізуге қатыса алады. Бұл мемлекеттік мекемелер қызметінің ашықтығы мен айқындығын қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Сонымен қатар, азаматтар сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы заңнаманы және тәжірибені жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізуге құқылы. Мұндай өзара іс-қимыл мемлекеттік органдарға қоғам пікірін ескеруге және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша неғұрлым тиімді шаралар қабылдауға мүмкіндік береді.
Осылайша, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – мемлекет пен қоғамның ортақ ісі. Тек бірлескен күш-жігер арқылы ғана адалдықтың, әділдіктің және заңдылықтың берік қағидаттарына негізделген ортаны қалыптастыруға болады.
Әрбір азамат немқұрайлылықтың сыбайлас жемқорлықтың таралуына ықпал ететінін, ал белсенді азаматтық ұстанымның заңдылықты нығайтуға және мемлекетке деген сенімді арттыруға көмектесетінін есте сақтауы тиіс.
Бұл нұсқа ресми-іскерлік стильде және мемлекеттік органдардың ақпараттық материалдарына сәйкес келеді.