Қазақстан Республикасында экспорттық-импорттық валюталық бақылауды жүзеге асыру қағидаларына сәйкес, экспорттық-импорттық валюталық бақылау – бұл экспорттаушылардың немесе импорттаушылардың экспорт немесе импорт бойынша шетел және ұлттық валютаны репатриациялау талабын орындауын бақылау мақсатында шаралар кешені.
Егер экспорт немесе импорт жөніндегі валюталық шарттың сомасы Америка Құрама Штаттарының (бұдан әрі – АҚШ) 50 000 (елу мың) долларының баламасынан асатын болса, осындай шарт есептік тіркелуге жатады.
Экспорттаушы немесе импорттаушы тараптардың кез келгені экспорт немесе импорт жөніндегі валюталық шарт бойынша міндеттемелерді орындауды бастағанға дейін есептік нөмірді алу үшін өтініш жасайды.
Егер экспортқа немесе импортқа валюталық шарт АҚШ долларынан басқа валютада көрсетiлсе және мұндай шартта АҚШ долларына қатысты айырбастау бағамы белгіленбесе, экспортқа немесе импортқа валюталық шарттың АҚШ долларындағы балама сомасын айқындау үшін осындай шартқа қол қойылған күнгі ресми айырбастау бағамы пайдаланылады.
Экспорттаушы немесе импортер кез келген тарап экспорт немесе импорт бойынша валюталық келісімшарт бойынша міндеттемелерді орындамас бұрын есептік нөмірге өтініш береді.
Экспорт немесе импорт бойынша валюталық келісім-шартқа бір ғана есептік нөмір беріледі.
Ағымдағы жыл басынан ҚР ӘҚБтК-нің 244-бабының 1 және 3-бөліктері бойынша 80 шарт бойынша «Ескерту» түріндегі әкімшілік жазалар қолданылды. Сондай-ақ, осы баптың 2-бөлігі бойынша 7 шарт бойынша 865 040 теңге сомасында «Айыппұл» түріндегі әкімшілік іс-шара қолданылды. Сонымен қатар, ҚР ӘҚБтК-нің 251-бабы бойынша 6 іс бойынша әкімшілік жаза қолданылып, ұлттық валютаның репатриациялауын қамтамасыз етпегені үшін жалпы сомасы 104 миллион теңге көлемінде айыппұл салынды.