Қазақстан Республикасының халықаралық өткізу пункттерінде (әуежайларында) кедендік бақылаудан өтудің негізгі нормалары мен қағидалары.
Жекетұлғалардыңтауарлардыәкелуережесі.Бажсызәкелунормалары.Валютаныәкелу/әкету ЕАЭК шешімдерімен, "Кедендікреттеутуралы"ҚРКодексімен, ҚРҚМІшкібұйрықтарымен реттеледі.
Кедендік баждарды, салықтарды төлемей, жеке пайдалануға арналған тауарларды көлік, әуе, теміржол, су көлігімен немесе жаяу әкелуге болады.
Ереже Еуразиялық одаққа мүше елдерді қоспағанда, барлық мемлекеттерге қатысты қолданылады. Сондықтан баж төлемі келесі елдерге қолданылмайды: Армения Республикасы, Беларусь Республикасы, Қырғыз Республикасы, Ресей Федерациясы.
Жеке пайдалануға арналған тауарлардың құндық, салмақтық және сандық нормалары ЕАЭО Кеңесінің 20.12.2017 ж. №107 "жеке пайдалануға арналған тауарларға байланысты жекелеген мәселелер туралы"шешімімен белгіленген. Осы шешімге сәйкес көліктің әуе түрімен бірге жүретін немесе алып жүрмейтін багажда тасымалдау нормасы белгіленген-құны 10 000 еуроға баламалы сомадан аспайды, салмағы 50 кг аспайды.
Яғни, әуе тасымалынан басқа, жаяу және ілеспе немесе ілеспе емес багажбен әкелінетін тауарлар үшін норма 500 еуро және 25 кг құрайды. 2024 жылғы 1 сәуірден бастап тасымалдаушы немесе пошта жөнелтілімдерінде тасымалданатын тауарларды бажсыз әкелу шегі 200 еуро және 31 кг құрайды.
Егер тауарлардың құны мен салмағы көрсетілген нормалардан асып кетсе, онда құнның 30% - ы төленеді, бірақ алып жүретін немесе алып жүрмейтін багажда әкелінетін тауардың асып кету бөлігінде 1 кг салмақ үшін кемінде 4 еуро төленеді. Егер тасымалдаушы немесе халықаралық почта жөнелтімдері жеткізген тауарлар нормадан асып кетсе, онда құн нормасынан асып кету бөлігінде құнның 15% төленеді, бірақ салмақ нормасынан асып кету бөлігінде 1 кг салмақ үшін кемінде 2 еуро төленеді.
Бұдан басқа, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 31 наурыздағы № 250 бұйрығымен Жеке тұлғалар Кеден одағының кедендік шекарасы арқылы өткізетін тауарларды жатқызу критерийлері белгіленген.
Осылайша, жеке пайдалануға арналған тауарларға, егер олардың саны аспаса, жатады:
жүннен жасалған бұйымдар (оның ішінде бас киімдер)– бір адамға бір атаудағы, мөлшердегі және стильдегі 1 (бір) зат; ұялы телефон – бір адамға 2 (екі) бірлік; планшет-бір адамға 2 (екі) бірлік; портативті портативті компьютер және оған керек-жарақтар (ноутбук, нэтбук) – бір адамға 1 (бір) бірлік; зергерлік бұйымдар – бір адамға 5 (бес) зат; велосипед-бір адамға 1 (бір) дана; балалар арбасы-бір адамға 1 (бір) дана; 2) жеке тұлғаны кесіп өту және (немесе) оның тауарларды
Кеден одағының кедендік шекарасы арқылы өткізу жиілігі айына 1 (бір) реттен аспайды.
Бұл көрсеткіштер пайдаланылған тауарларға қатысты қолданылмайды. Жеке тұлғалардың "ҚР қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету жөніндегі шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің №830 Жарлығына сәйкес 14.03.2022 жылдан бастап ақшалай қаражат пен ақша құралдарын өткізуі, ол бойынша ҚР ұлттық мүдделерін қорғау мақсатында ҚР-дан әкетуге тыйым салынады: - 10 000 (он мың) АҚШ долларының баламасынан асатын және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің әкету күніне белгіленген бағамы бойынша есептелген сомадағы шетел валютасындағы қолма-қол шетел валютасын және (немесе) ақша құралдарын;
- Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығаратын 5, 10, 20, 50 және 100 грамм тазартылған алтынның, сондай-ақ 100 грамнан астам тазартылған алтынның алтын құймалары.
Кеден заңнамасына сәйкес, егер Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына біржолғы әкелінген кезде осындай қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) жол чектерінің жалпы сомасы он мың АҚШ долларына баламалы сомадан асып кетсе, қолма-қол ақша қаражаты және (немесе) жол чектері кедендік декларациялауға жатады.
Сонымен қатар, "қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығу тегін растау үшін құжаттар ұсыну туралы" ЕЭК Алқасының 06.08.2019 жылғы №130 шешімімен жолаушылар кедендік декларациясы Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына біржолғы әкелу кезінде қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығу тегін растау үшін құжаттарды ұсынумен сүйемелденетіні анықталды кеден органына жолаушылар кедендік декларациясын берген күні қолданылып жүрген валюта бағамы бойынша 100 мың АҚШ долларына баламалы сомадан асады. Ұсынылатын құжаттар жолаушылар кедендік декларациясында мәлімделген қолма-қол ақшаның және (немесе) ақша құралдарының шығу тегі туралы мәліметтерді растауға тиіс.