Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінде сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендету бойынша қабылданып жатқан шаралар
Кірістер органдары жүйесіндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл тұрақты бақылауда және бұл мәселеге ерекше көңіл бөлінеді.
Мемлекеттік кірістер департаментінің басты назары сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын жасау мүмкін болмайтын жағдайлардың алдын алуға, яғни жасауға бағытталған. Сонымен қатар, өз қызметкерлері арасында ғана емес, халық пен бизнес арасында да сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру бойынша үздіксіз жұмыс жүргізілуде.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің маңызды құралдарының бірі мемлекеттік кіріс органдарының адами фактордың араласуына жол берілмейтін цифрлық форматқа көшуі болып табылады.
Бүгінгі таңда 44 Мемлекеттік қызметтің (27 салық және 17 кеден қызметтері) 84% немесе 37 қызмет электрондық түрде ұсынылады.
Ағымдағы жылдың 8 айында Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер органдарымен 2,5 млн.жуық қызмет көрсетілді (2 476 522), оның ішінде 98% электрондық түрде (2 421 844) және тек 2% қағаз тасығыштарда (54 678).
Салық төлеуші барлық қажетті қызметтерді онлайн ала алатын "E-Salyq" жобасы сәтті жүзеге асырылды.
"Салық төлеушінің кабинеті" жетілдірілуде, енді салық төлеушіде қызметті тоқтатуға электрондық түрде өтініш беру мүмкіндігі бар, мүлік салығы бойынша хабарламаларды автоматты режимде шығару енгізілуде.
Дара кәсіпкер ретінде тіркеу есебінен автоматты түрде шығаруды енгізу тарату рәсімін жеңілдетуге және қағаз айналымын 73% - ға қысқартуға мүмкіндік берді. Жыл басынан бері Алматы қаласы бойынша 16 мың жеке кәсіпкердің 11 мыңнан астамы жеңілдетілген тәртіппен жойылды.
Жалпы, процестерді автоматтандырудың арқасында мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі орта есеппен 2,3 есеге қысқарды (01.01.2021 ж.бастап).
Мемлекеттік кірістер комитеті сыбайлас жемқорлық жасау үшін алғышарттарды алып тастау және кедендік рәсімдерді оңайлату, әкімшілік кедергілерді жою мақсатында тауарларды бақылап отыру жүйесін құрды, ол контрагенттер арасында іске асырудың ашықтығын қамтамасыз етті.
Бүгінде кедендік декларациялардың 100% қашықтықтан беріледі. Бұл ретте, кедендік декларациялардың 80% - дан астамы 1 минут ішінде автоматты режимде шығарылады.
"Виртуалды қойма" модулімен "АСТАНА-1", "электрондық шот-фактуралар" ақпараттық жүйелерін енгізу Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер органдарына тәуекелдерді қашықтықтан анықтауға мүмкіндік береді, осылайша лауазымды тұлғалардың халықпен және бизнес субъектілерімен байланысын болдырмайды.
Осыған қарамастан, сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу және болдырмау мақсатында Мемлекеттік кірістер органдары қызметкерлерінің көрсетілетін қызметті алушылармен өзара іс-қимылы жүргізілетін Департамент үй-жайлары бейнебақылау жүйесімен жабдықталған, ол арқылы мемлекеттік кірістер комитетінің Ахуалдық орталығы тұрақты мониторинг жүргізеді.
Осы мақсатта кедендік тексеріп қарауды жүргізу кезінде қызметкерлер бейнетіркегіштермен жабдықталған, олардың бейнесі тікелей көрсетілген орталыққа да беріледі.
Салық төлеушілердің хабардарлығын арттыру үшін өткен жылдан бастап байланыс орталығы жұмыс істейді. Байланыс орталығы жұмыс істеген бір жыл ішінде (20.08.2020 ж.бастап) 75 мыңға жуық қоңырау түсті, оның ішінде биыл 45 мыңға жуығы.
Қазіргі заманғы байланыс орталығының құрылуы салық төлеушілердің мәселелерін мемлекеттік органға бармай-ақ қашықтықтан және жедел шешуге мүмкіндік берді, салықтардың жиналуын ұлғайту, сондай-ақ Мемлекеттік кірістер органдарының қызметкерлерімен тікелей байланыс кезінде сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу мақсатында салықтық және кедендік міндеттемелерді өз бетінше орындау үшін жағдай жасады.
"E-Otinish" азаматтардың барлық өтініштерін қабылдау мен өңдеудің бірыңғай платформасы бағдарламасын енгізу сыбайлас жемқорлықтың алдын алуда оң рөл атқарады, ол интернет-ресурстар арқылы халықпен толық кері байланысты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Департамент тұрақты негізде департаменттің барлық бөлімшелерінде жеке құраммен профилактикалық жұмыс жүргізеді, техникалық оқулар ұйымдастырылады, оның барысында қызметкерлерге сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың және Мемлекеттік қызмет көрсету кезіндегі мінез-құлық этикасының нормалары түсіндіріледі, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметпен бірлескен профилактикалық іс-шаралар өткізу қамтамасыз етіледі.
Тоқсан сайын сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыпта салық төлеушілердің қатысуымен жеке құраммен дөңгелек үстелдер өткізіледі, құрылымдық бөлімшелердің, оның ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі қызметі тұрақты негізде (айына кемінде бір рет) бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.
Сонымен қатар, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтаумен және жолын кесумен айналысатын бөлімшенің кадрлық құрамын күшейтуге бастамашылық жасалды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және сыбайлас жемқорлықтың кез келген көріністеріне "мүлдем төзбеушілік" ахуалын жасау бойынша жүргізіліп жатқан жұмысқа қарамастан, Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер органдарының қызметінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері бар, олардың жолын кесу біздің бірінші кезектегі міндетіміз болып табылады.
Ағымдағы жылы қылмыстық жауапкершілікке тартылды
Департаменттің 4 қызметкері (2020 жылы-6 қызметкер).
Мысалы, Алмалы ауданы бойынша МКБ "салық төлеушілердің ақпаратын қабылдау және өңдеу және салықтық тіркеу орталығы" бөлімінің бас маманы Е.әкімшілік жауапкершілікке тартылмағаны, шоттардың құлпын ашқаны, салық берешегін есептен шығарғаны, жеке кәсіпкерлерді жапқаны үшін жүйелі түрде пара алғаны үшін. Аудандық соттың үкімімен ҚР ҚК-нің 190-бабының 3-бөлігі 2,4-тармағы (лауазымдық жағдайды пайдалана отырып алаяқтық жасау) бойынша кінәлі деп танылып, 1 824 000 теңге көлемінде айыппұл салынды.
Оның тікелей басшысы, басқарма басшысының Алмалы ауданы бойынша орынбасары тәртіптік жауапкершілікке "қатаң сөгіс"түрінде тартылды.
- Медеу ауданы бойынша МКБ жеке кәсіпкерлерді әкімшілендіру бөлімінің бас маманы А.жеке кәсіпкерлердің табысын кеміту үшін 600 мың теңге көлемінде пара алғаны үшін 6 млн. теңге көлемінде айыппұл салынды.
Басқарма басшысының Медеу ауданы бойынша орынбасары да "қатаң сөгіс" түрінде тәртіптік жауапкершілікке тартылды.
Тағы бір мысал, Алматы қаласы бойынша МКД кедендік тексеру басқармасының жетекші маманы О.о. жедел кедендік тексеру үшін пара алды. 12 млн.теңгеден астам айыппұл төлеуге сотталды.
Тікелей басшы "сөгіс"түрінде тәртіптік жауапкершілікке тартылды.
- Алмалы ТП бас маманы-Алматы қаласы бойынша МКД ТҚО Б.жедел кедендік тазарту үшін жүйелі түрде пара алғаны үшін кінәлі деп танылды. Аудандық соттың үкімімен 6 млн. теңге көлемінде айыппұл салынды.
Сонымен қатар, қазіргі уақытта Департаменттің 2 лауазымды тұлғасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметпен қозғалған қылмыстық істер бойынша өтуде. 1 қызметкерге қатысты қылмыстық істі қылмыстық қудалау органы тоқтатты.
Жалпы, ағымдағы жылы Департамент түрлі тәртіптік теріс қылықтарды, оның ішінде мемлекеттік қызметке кір келтіретін теріс қылықтарды жасау фактілері бойынша 8 қызметтік тергеу жүргізді (оның ішінде кеден блогы бойынша – 6, салық блогы бойынша – 2).
Тәртіптік жауапкершілікке 6 лауазымды тұлға тартылды (кеден – 5, Салық блогы – 1).
Қызметтік тергеу жүргізбестен, мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану қағидаларына сәйкес 24 лауазымды тұлға тартылды, оның ішінде кедендік блок бойынша – 9, салық блогы бойынша – 15.
Теріс себептер бойынша 4 қызметші органдардан босатылды.
Анықтама: 2020 жылы қызметтік тексеру жүргізілді-24 оның ішінде кедендік блок бойынша – 10, салықтық блок бойынша – 14, кедендік блок бойынша – 19 ДЛ, салықтық блок бойынша-8 ДЛ тәртіптік жазаға тартылды.
Қызметтік тексерусіз – 68 ДЛ тартылды, оның ішінде кеден блогы бойынша – 37 ДЛ, салық блогы бойынша – 31 ДЛ.
Департаментте анықталған құқық бұзушылықтың әрбір фактісі мұқият зерделенеді және біз олардың қайталануына жол бермеу бойынша шаралар әзірлейміз. Департамент бөлімшелерінде қызметтік тергеу нәтижелері бойынша тәрбие жұмыстары жүргізіледі, жеке құрамға осындай фактілерді қайталауға жол бермеу бойынша барлық қажетті ақпарат жеткізіледі.
Мемлекеттік кіріс органдары қызметкерлерінің әлеуметтік қамсыздандырылуын, төмен жалақыны, сондай-ақ қызметкерлердің әлеуметтік қорғалмауын жеке атап өткім келеді, кадрлардың ауысуының және сыбайлас жемқорлықтың артуының негізгі себептері болып табылады.
Баяндалғанмен қатар, азаматтық қоғам институттарының белсенді қолдауынсыз сыбайлас жемқорлықты жою мүмкін еместігін ескеру қажет. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес нәтижелеріне заң шығару қызметіне жемісті қатысатын, сондай-ақ осы салада қоғамдық бақылауды қамтамасыз ететін қоғамдық ұйымдар мен саяси партиялардың, атап айтқанда "Нұр Отан" партиясының жұмысын жандандыру оң ықпал етеді.
Қабылданған шаралар бойынша Статистика
басшыларға қатысты
Вуд кезеңі күдіктілер тәртіптік жазаға тартылды
жауапкершілік (басшылар) ескерту
2020 жыл 6 - 6 6 2 – сөгіс;
3 - қатаң сөгіс;
1-қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескертулер
2021 жыл 7 3 4 3 1 – сөгіс;
2-қатаң сөгіс;
1 - тартылған жоқ (дис шешімі бойынша.комиссия)