"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 413 – бабының негізінде Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 14 ақпандағы № 188 бұйрығымен бекітілген кедендік тексеріп қарау және қарап тексеру жүргізу қағидаларының (бұдан әрі – қағидалар) ережелерін сақтай отырып, кедендік бақылау нысаны-кедендік тексеріп қарау қолданылады.
Бұл ретте, көрсетілген Қағидалардың 1-тарауында регламенттелген:
Осы кедендік тексеріп қарауды және қарап тексеруді жүргізу қағидалары (бұдан әрі – қағидалар) "Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" 2017 жылғы 26 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 412 – бабының 2-тармағына және 413-бабының 2-тармағына сәйкес әзірленді және кедендік тексеріп қарауды және қарап тексеруді (бұдан әрі-кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру)) жүргізу тәртібін айқындайды.
Кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізу нәтижелері бойынша толтырылатын кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) актілерінің нысандары "кедендік құжаттардың нысандары туралы" Кеден одағы Комиссиясының 2010 жылғы 20 мамырдағы № 260 шешімімен (бұдан әрі – Кок шешімі) белгіленген.
Кодекстің 393-бабының 4 және 5-тармақтарына сәйкес кедендік бақылау объектілері мен нысандарын таңдау кезінде тәуекелдерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі пайдаланылады.
Кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізу туралы шешімді кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуге уәкілетті құрылымдық бөлімшенің не Мемлекеттік кірістер органының басшысы (олар болмаған жағдайда, оны алмастыратын адам) кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуге уәкілетті лауазымды адамның (бұдан әрі-лауазымды адам) қызметтік жазбасының негізінде қабылдайды – уәкілетті лауазымды адам), кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізу үшін негіз тәуекелдерді басқарудың автоматтандырылған жүйесінің іске қосылған тәуекел бейіндері болып табылатын не жөнелтуші кеден органы инспекциялық тексеріп қарау кешенін (бұдан әрі-ИДК) пайдалана отырып, кедендік бақылауды жүргізу нәтижелері бойынша басып шығарылған рентген – суреттің беткі жағына "күдікпен ИДК-ны бақылау" мөртабанын қойған және/немесе Мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйелеріне кедендік тексеріп қарауды жүргізу қажеттілігін көрсететін мәліметтер енгізілген жағдайларды қоспағанда, кедендік
Кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізу үшін негіз болып табылады:
1) кедендік тексеріп қарауды жүргізу кезінде:
кедендік тексеріп қарауды жүргізуді көздейтін тәуекелдерді басқарудың автоматтандырылған жүйесінің іске қосылған тәуекел бейіндері;
жөнелтуші кеден органының ИДК-ны пайдалана отырып кедендік бақылауды жүргізу нәтижелері бойынша қойылған, басып шығарылған рентген-суреттің және/немесе кедендік тексеріп қарауды жүргізу қажеттілігі туралы Мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйесіндегі мәліметтердің беткі жағында "күдікті түрде ИДК-ны бақылау" мөртабанының болуы;
Еуразиялық экономикалық одақтың (бұдан әрі – ЕАЭО) құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдарынан немесе кеден мақсатында ақпарат алмасу туралы халықаралық келісімдері бар шет елдерден, Қазақстан Республикасынан әлеуетті тәуекел (бағдар) туралы ақпараттың болуы;
"еркін кеден аймағы" және "еркін қойма" кедендік рәсімдерін қоспағанда, ЕАЭО және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген мәлімделген кедендік рәсімнің шарттарына сәйкес кедендік тазарту кезінде тауарларды сәйкестендіру қажеттілігі";
Кодексте көзделген кедендік бақылаудың өзге де нысандарын қолдану кезінде уәкілетті лауазымды тұлғаға белгілі болған ЕАЭО және Қазақстан Республикасы кеден заңнамасының талаптарын сақтамау белгілерінің болуы;
2) кедендік тексеріп қарауды жүргізу кезінде:
кедендік тексеруді жүргізуді көздейтін тәуекелдерді басқарудың автоматтандырылған жүйесінің іске қосылған тәуекел бейіндері.
Экономикалық тергеу қызметінің қызметкерлері кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуге қатысқан жағдайда, кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізу туралы шешім қабылдаған кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуге уәкілетті құрылымдық бөлімшенің не Мемлекеттік кірістер органының басшысы (олар болмаған жағдайда, алмастыратын адам) кедендік тексеріп қарау (қарап тексеру) басталғанға дейін мұндай қатысу туралы жазбаша хабардар етіледі.
Өзге мемлекеттік органдардың лауазымды адамдарының кедендік тексеріп қарауды (қарап тексеруді) жүргізуге, оның ішінде мемлекеттік кіріс органдарының жазбаша сұрау салуы бойынша қатысуына жол беріледі.