ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА
сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау
2021 жылға және 2022 жылдың 1 тоқсанына
ҚР "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Заңының 8-бабының 5-тармағына, ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 19.10.2016 жылғы №12 бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес және белгіленген тәртіпке сәйкес әдіс, ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 07.04.2021 жылғы Төрағасы бекіткен сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі ұсынымдармен Алматы облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінде (бұдан әрі – Департамент) Департаменттің 28.03.2022 жылғы №П-134 бұйрығы негізінде ұйымдық – басқару қызметіндегі және нормативтік-құқықтық қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау (бұдан әрі-ЖТІТ) жүргізілді құрамындағы жұмыс тобының салықтық және кедендік әкімшілендіру бөлімшелерінің қызметін қозғайтын актілерде:
- Мемлекеттік қызмет көрсету баскармасының мемлекеттік қызметтерді дамыту және сапасын бақылау бөлімінің басшысы Д. Б. Тостикбаева, ЖМК № 2 камералдық мониторинг бөлімінің басшысы Г. Н. Сармурзинова, Кедендік әкімшілендіру басқармасының тарифтік емес реттеу және зияткерлік меншік бөлімінің басшысы Б. Бақытұлы, Борыштармен жұмыс басқармасының Мәжбурлеп өндіріп алу бөлімінің бас маманы З. Б. Раисова.
ЖТІТ Департаменттің де, оның аумақтық бөлімшелерінің де қызметін қозғайтын нормативтік-құқықтық актілер, Ақпараттық жүйелер базасының деректері және Қазақстан Республикасының заңнамасымен ұсынуға жол берілетін өзге де мәліметтер негізінде жүргізілді.
Мәселен, ДРК жүргізу үшін ақпарат көздері Департаменттің салық және кедендік әкімшілендіру бөлімшелерінің қызметін қозғайтын және реттейтін нормативтік құқықтық актілер мен ішкі құжаттар болып табылады.
Департамент қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңінде персоналды басқару мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Департамент қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңінде мүдделер қақтығысын реттеу мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
2021 жылы және 2022 жылдың 1 тоқсанында Департаменттің құрылымдық және аумақтық бөлімшелері қызметкерлерінің мүдделері қақтығысы туралы мәліметтер түскен жоқ.
Департамент қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңінде рұқсат беру функцияларын іске асыру мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ.
Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу кезінде "қосылған құн салығын төлеушілерді тіркеу есебі" қызметі бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелі (ЗТ).
ҚҚС бойынша тіркеу есебіне заңсыз қою, бұл МҚҚ мамандарының салықтық тексеру актісін (СТА) жүргізуіне әкеледі; МҚҚ маманының ҚҚС бойынша тіркеу есебіне заңсыз түскен салық төлеушінің орналасқан жерін растауда артықшылық беруі мүмкін.
Сипаттамасы:
Салық Кодексінің 83-бабының 1-тармағына сәйкес регламентке міндетті түрде қоюға жатпайтын тұлғалар Кодекстің 82-бабының 1-тармағына сәйкес ҚҚС бойынша есепке алу регламентке тұруға келесі әдістердің бірімен өтініш беру арқылы құқылы:
1) келу тәртібімен қағаз жүзінде;
2) электрондық нысанда;
3) заңды тұлғаны (ЗТ) ұлттық тізілімде мемлекеттік тіркеу кезінде жүзеге асырылады.
Қазіргі уақытта салық органдарының ақпараттық жүйелерінде регламентке қою жөніндегі қызмет ҚҚС бойынша есепке алу автоматтандырылған, бұл оңтайландыру салық төлеушілерге регламентті кедергісіз жүзеге асыруға мүмкіндік береді.ҚҚС бойынша есепке алу.
Сонымен қатар, "ЗТ-ды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы" 1995 жылғы 17 сәуірдегі №2198 ҚР Заңының 6-1-бабына сәйкес шағын кәсіпкерлік субъектілеріне жататын ЗТ-ды мемлекеттік тіркеу хабарлама жіберу арқылы жүзеге асырылады, яғни веб-портал арқылы кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы хабарлама беру арқылы жүзеге асырылады "және бір мезгілде ҚҚС бойынша есепке алу регламенті қоюды жүзеге асырады.
ЗТ-ға қатысты тіркеудің хабарламалық сипатын енгізу ЗТ орналасқан жерін растайтын құжат болмаған жағдайда мемлекеттік тіркеуден және қайта тіркеуден бас тарту жөніндегі талапты жоюға әкелді.
Салық төлеушілердің салық міндеттемелерін орындаудан жалтаруының жолын кесу мақсатында және кәсіпорындарды наминалдық тұлғаларға тіркеуін мақсатында Салық кодексінің 70-бабына сәйкес салықтық тексеру жүргізіледі.
СТ орналасқан жерін растайтын құжат:
- жылжымайтын мүлікке меншік құқығын растайтын (оны пайдалану);
- меншік құқығында тұрған жері ретінде мәлімделген жылжымайтын мүлік бар жеке тұлғаның жазбаша келісімі.
Салық төлеушілермен салықтық тексеру жүргізу кезінде МҚК мамандарының жеке байланысы нәтижесінде ол регламентке заңсыз түскен СТ-ның орналасқан жерін растауға артықшылық бере алады.
Қолданыстағы норма төлеушілерге ЭП арқылы кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы хабарлама беру арқылы бір мезгілде ҚҚС бойынша есепке алу регламентке қоюды жүзеге асыруға құқық береді.
Бұл ретте, салықтық тексеру жүргізу барысында жалға берушінің ЗТ тіркеуге үй-жай беруге келісімінің жоқтығы анықталады.
Бұл жағдайда Жалға берушінің жазбаша келісімі жоқ ҚҚС төлеушінің орналасқан жерін растай алатын маманның қалауы түріндегі тәуекел бар.
Жою бойынша ұсыныстар:
- регламентке қоюды бір мезгілде таңдай отырып, ЗТ мемлекеттік тіркеу кезінде.ҚҚС бойынша есепке алу өтініш заңды тұлғаның орналасқан жерін растайтын құжаттың деректемелері көрсетілетін қосымша түрінде қосымшамен толықтырылсын (базаны интеграциялау: Республикалық нотариаттық палатаның тізілімінде нотариус жасаған атқарушылық жазбалардың нөмірі (notariat.kz) және анис (enis.kz).
- заңды тұлғаның орналасқан жерінің заңдылығын растайтын құжат болмаған жағдайда ҚҚС төлеушіні есепке алу өтініші автоматты жүйе регламенттен бас тартады.
Жоғарыда көрсетілген ұсыныстарды іске асыру кезінде ҚҚС бойынша тіркеу есебіне заңсыз кірген СТ-ге қатысты СТА жүргізу қажеттілігі жоғалады.
Салық берешегін өндіріп алу бойынша жұмыс процесінде ықтимал дебиторларды пысықтау кезіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы:
Дебиторлардың банктік шоттарындағы ақшаға өндіріп алу туралы хабарламаларды қалыптастыруды қоспағанда, мәжбүрлеп өндіріп алудың барлық тәсілдері мен шаралары автоматты режимде жүзеге асырылады.
Бұл хабарламалар БСАЖ АЖ-да қол режимінде құжаттар/хабарламалар режимінде қалыптастырылады.
Бұдан әрі бұл хабарлама ықтимал дебиторға электрондық арна арқылы жіберіледі. Осы хабарлама бойынша дебитордың орындау мерзімі 20 жұмыс күнін құрайды.
Алайда, жеке мақсатта осы хабарламаға жауап бермейтін немесе уақтылы бермейтін дебиторлар бар. Осыдан кейін, мерзім өткеннен кейін осы хабарламаға "орындалмаған " мәртебесі беріледі.
Өз кезегінде, аумақтық МҚК тарапынан осы хабарламалардың орындалуын бақылауды уақтылы жүзеге асырмау жоспарында олқылықтар туындауы мүмкін (яғни, жауапты уақтылы ұсынбағаны үшін дебиторлар ҚР ӘҚБтК 288-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылмайды және дебиторлық берешек сомаларын анықтау бойынша тақырыптық тексерулер тағайындалмайды), бұл дебиторларға жеткізушілермен және мердігерлермен есеп айырысу бойынша барлық операцияларды жасауға және инкассалық өкім бойынша дебитордың есеп айырысу шоттарынан дебиторлық берешекті өндіріп алу арқылы оларға қатысты мәжбүрлеп өндіріп алу шараларынан қашуға мүмкіндік береді.
Аумақтық МКҚ-дағы жүктемені ескере отырып, бұл жұмыс учаскесі назардан тыс қалуы мүмкін, бұл дебиторлар бойынша тексерулерді уақтылы бастамауға әкеледі, нәтижесінде дебиторларды пысықтау есебінен салық берешегін өндіріп алу жөніндегі жұмыстың тиімділігі айтарлықтай төмендейді.
Бұл әрекеттер сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне әкелуі мүмкін. Нәтижесінде дебиторларға қатысты мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын уақтылы қабылдамау есебінен бюджет шығыны туындауы мүмкін.
Жою бойынша ұсыныстар:
Хабарлама мерзімі өткеннен кейін, яғни дебиторлар бойынша тапсырған күннен бастап 20 жұмыс күні ішінде БСАЖ АЖ/салық міндеттемелерінің орындалуын есепке алу және бақылау/банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы өкім дебитордың барлық есеп айырысу шоттарын автоматты режимде бұғаттау режимі себептері жойылған сәтке дейін (әрбір қойылған ӘБ-ге жауап беру) пысықталсын және дебиторды әкімшілік жауапкершілікке тарту).
Шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы өкімді қалыптастыру бөлігінде камералдық бақылау рәсімдерін жүргізу кезінде туындайтын сыбайлас жемқорлық тәуекелі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы:
Камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламалар орындалмаған жағдайда, ҚР Салық кодексінің 96-бабының 6-тармағына сәйкес салық төлеушінің банк шоттары бойынша шығыс операцияларын ҚР Салық кодексінің 118-бабы бойынша тоқтата тұруға әкеп соғады. Яғни, қызметкер оларды салық төлеушінің банктік шоттары бойынша қолмен қалыптастырады. Осыған байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдері туындайды, осы мәселені шешу кезінде салық төлеушіге артықшылық беруге болады.
Жою бойынша ұсыныстар:
Салық төлеуші бес жұмыс күні өткеннен кейін түпті, сондай-ақ тиісті түсініктемені ұсынбаған жағдайда, автоматтандырылған режимде шығыс операцияларын тоқтата тұру және түс индикаторын белгілеу көзделсін.
Камералдық бақылауды жүзеге асыру процесінде туындайтын, камералдық бақылау хабарламалары бойынша салық төлеушінің шығыс операциялары бойынша шектеулерді алып тастау кезінде туындайтын сыбайлас жемқорлық тәуекелі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы:
МКҚ қызметкері салық төлеуші ҚР БСАЖ АЖ хабарлама бойынша бұзушылықтарды жойған кезде шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы өкімді кері қайтарып алу үшін тиісті мәртебені қолмен қояды. Осыған байланысты, сыбайлас жемқорлық тәуекелдері туындайды, осы мәселені шешу кезінде салық төлеушіге артықшылық беруге болады (Хабарлама бойынша бұзушылықтар толық жойылмаған кезде шектеулерді алып тастау).
Жою бойынша ұсыныстар:
ТНҚ-да "хабарлама бойынша бұзушылықты толық жою" ұяшығын көздеу, яғни бұзушылықтармен келіскен жағдайда, Хабарлама бойынша СЕҚН ұсыну және тиесілі салықтарды төлеу кезінде салық төлеушінің банктік шоттары бойынша шектеуді алып тастау процесін автоматтандыру үшін ТНҚ АЖ-да ТНБ, ТТҚЖ, БНАЖ ақпараттық жүйелерімен байланыстыруды жасау.
Уақытша сақтау қоймаларының (УСҚ) қызметіне бақылауды жүзеге асыру кезіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы:
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2020 жылғы 10 сәуірдегі № 374 "Мемлекеттік кірістер органына есеп жүргізудің және есеп берудің кейбір мәселелері туралы" бұйрығына сәйкес Кеден ісі саласындағы қызметті жүзеге асыратын тұлғалар облыс Департаментінің Кедендік әкімшілендіру басқармасының кедендік бақылау бөліміне ай сайынғы, тоқсандық есептерді ұсынады. Оған сәйкес 507 т.1 Кедендік реттеу туралы кодекстің 7-бабында уақытша сақтау қоймасының иесі уақытша сақтау қоймасындағы тауарлардың есебін жүргізуге және уәкілетті орган айқындаған тәртіппен кеден органдарына осындай тауарлар туралы, оның ішінде ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалана отырып есептілік беруге міндетті.
Көрсетілген бұйрыққа сәйкес УСҚ иелері шекара маңы бекеттерінде тоқсан сайын Департаментке келіп түскен және берілген тауарлар туралы есеп береді.
УСҚ-дан келіп түскен және берілген тауарларды есепке алу тек қағаз нұсқада (тауарларды есепке алу журналы) жүргізіледі.
Бұл ретте кеден бекеттерінде тауарларды шығару Астана-1 ӘЖ (40-рәсімне транзит рәсімі кезінде КД шығару) арқылы жүргізіледі.
Осыған байланысты УСҚ иелерінің жалған деректерді ұсыну мүмкіндігі бар. Сонымен қатар, МОҚ қызметкері қағаз тасығыштағы УСҚ есепті деректерін түзете алады, бұл өз кезегінде УСҚ иелерін әкімшілік жауапкершіліктен алшақтатуға әкеп соғады.
Жою бойынша ұсыныстар:
Жоғарыда көрсетілген фактілерді реттеу үшін сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің көрінуіне жол бермеу мақсатында Қолданыстағы нормативтік актілерге (бұйрықтарға) түзетулер қабылдаған жөн.
УСҚ-дағы тауарларды есепке алу тек Астана-1 ӘЖ-де жүргізілсін.
Халықаралық тасымалдаудың көлік құралдарын бақылауды жүзеге асыру кезіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы:
Халықаралық тасымалдаудың көлік құралдарын уақытша әкелу тәртібі (ЖМКҚ) уақытша әкелу туралы келісіммен регламенттелген (Стамбул қ., 1990 жылғы 26 маусым) және контейнерлер көп айналымды ыдыс ретінде танылады. ҚР аумағында ЖМК-ны уақытша әкелу мерзімі 6 айды құрайды (бұрын 3 айды құраған).
Сонымен қатар, "контейнер"ұғымын анықтау бойынша нормативтік құқықтық актілерде сәйкессіздіктер бар.
Мәселен, Қазақстан Республикасы ратификациялаған уақытша әкелу туралы Конвенцияның (Стамбул, 26.06.1990 ж.) 1-тарауының 1-бабының с) тармақшасына сәйкес "контейнер" термині көлік жабдығына жатқызылған. Конвенцияның мақсаты экономикалық, гуманитарлық, мәдени, әлеуметтік және туристік байланыстарға қол жеткізу және дамыту мақсатында уақытша әкелу саласындағы ережелердің біркелкілігі болып табылады.
Алайда, Еуразиялық экономикалық одақтың Кеден кодексінің 2-бабының 49) тармағына сәйкес "контейнер" термині көлік құралдарына жатқызылған.
Сонымен қатар, 24 тармақшасына сәйкес) "теміржол көлігі туралы" Заңның 1 - бабының 1-тармағы, контейнер-жүктерді тасымалдауға арналған, соның негізінде контейнер көлік құралы болып табылмайтын, қайталама қолданылатын әмбебап көлік жабдығы.
Бос контейнерлерді ЖСҚ ретінде танитын ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттер олардың аумағында жарамды уақытша әкелу мерзімін белгілейді. Тиісінше, уақытша әкелу мерзімінің бұзылуы анықталған жағдайда әкімшілік материалды КҚКД тіркелген кеден органы қарайды.
Баяндалғанды ескере отырып, ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің бірі КҚКД ресімдеген ЖСМК бойынша өткен уақытша әкелу анықталған жағдайда, құжаттардың толық пакеті тиісті кеден органына жіберілетін болады.
Жоғарыда аталған кемшілік тасымалдаушылар мен көлік құралдарының жекелеген санаттарына, сондай-ақ лауазымды тұлғаларға артықшылық көрсетуге әкеледі.
Жою бойынша ұсыныстар:
Құқық нормаларын біркелкі түсіндіру мақсатында ЕАЭО Кеден кодексіне тиісті түзетулер енгізілсін.
Контейнерлердің шетелдік субъектілерге тиесілі болуына байланысты, сондай-ақ бір-біріне қайшы келетін контейнер ұғымының әртүрлі анықтамаларын ескере отырып, ҚР ӘҚБтК-де көлік құралын тәркілеу түріндегі қосымша санкцияны алып тастау қажет.
Инспекциялық-тексеру кешенін (ИДК) қолдану арқылы бақылауды жүзеге асыру кезіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы:
Кедендік бақылаудың бір түрі кеден бекеттерінде қолданылатын инспекциялық-тексеру кешенін (бұдан әрі – ИДК) қолдану болып табылады.
ҚР ҚМ МКК – нің 11.12.2018 жылғы №558 "Мемлекеттік кірістер органдарының лауазымды адамдарының тексеру интраскопиялық техниканы қолдануы кезіндегі іс-қимыл тәртібін бекіту туралы" бұйрығының 2-тарауының 7-тармағына сәйкес мыналар: ИДК-ны тікелей қолдануды ИДК операторы-лауазымды адамдар жүзеге асырады, олар жүйені басқару операторы (ОЖС) және бейнелерді талдау және салыстыру операторы болып бөлінеді (ОСА).
Кескінді талдау және салыстыру операторы (Oas):
1)тыйым салынған заттар мен заттарды (қару, оқ-дәрілер, жарылғыш заттар, есірткілер, психотроптық заттар, прекурсорлар және өзге де тыйым салынған заттар мен заттар) ықтимал әкелу/әкету тәуекелдерінің саласын айқындау мақсатында ИДК пайдалана отырып алынған рентген-суретті талдайды;
2) сканерлеу нәтижесінде алынған деректерді зерттеу жолымен Мемлекеттік кірістер органына ұсынылған көліктік, коммерциялық, кедендік және өзге де құжаттардағы тауарлар мен көлік құралдары туралы мәліметтермен нақты емес декларациялау тәуекелдерінің саласын тұтас айқындай отырып, физикалық қасиеттері бойынша әртүрлі тауарларды декларациялау белгілерінің болуы бөлігінде суреттерді салыстырады.
3) ақпаратты талдау және салыстыру нәтижелері бойынша мынадай әрекеттерді жүзеге асырады:
ЕАЭО кедендік аумағына әкелуге/әкетуге/әкетуге тыйым салынған тауарлардың болуына (айқын) күдік, тауарларды сканерлеу нәтижелерінің жөнелтілім құжаттарында көрсетілген мәліметтермен сәйкес келмеуі:
кедендік декларацияның электрондық көшірмесінің қойындысына міндетті түрде рентгендік суретті қоса отырып, «ИТК бақылау, күдіксіз» ИТК жүйесіне ескертулер енгізеді. Кедендік декларацияның электрондық көшірмесінің қойындысына рентгендік суретті тіркеу техникалық мүмкін болмаған жағдайда, басып шығарылған рентгендік суреттің бет жағына осы Тәртіптін 2-қосымшасына сәйкес «ИТК бақылауы, күдіксіз» деген мөр таңба қойылады, жеке мөрімен және қолымен куәландырады.
Бұл ретте көлік құралдарының сканерленген суреттерінің электронды нұсқалары «*.JPG» форматында сақталады, файлға кедендік декларацияның нөміріне сәйкес атау беріледі және рентгендік суреттің электронды нұсқасы қызметтің бөлінген бағыттарына және кедендік межелі органға сәйкес кедендік декларацияны ресімдейтін лауазымды тұлғаға электрондық пошта арқылы жіберіледі.
б) ЕАЭО кедендік аумағына әкелуге/әкетуге тыйым салынған тауарлардың болуына күдік туындаған жағдайда, сондай-ақ тауарларды сканерлеу нәтижелері жөнелтілім құжаттарында көрсетілген мәліметтермен сәйкес келмеген жағдайда:
Тәуекел аймағын нөмірлеумен және кедендік декларацияның электрондық көшірмесінің қойындысына міндетті түрде рентгендік суретті тіркей отырып, ИТК жүйесіне «ИТК бақылау, күдікпен» ескертулер енгізеді.
Кедендік декларацияның электрондық көшірмесінің қойындысына рентгендік суретті тіркеу техникалық мүмкін болмаған жағдайда, басып шығарылған рентгендік суреттің бет жағына осы Тәртіптін 2-қосымшасына сәйкес «ИТК бақылауы, күдіксіз» деген мөр таңба қойылады, жеке мөрімен және қолымен куәландырады, басылған рентгендік суреттің сырт жағында осы Тәртіпке 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша қорытындыны ұсына отырып.
Бұл ретте көлік құралдарының сканерленген суреттерінің электронды нұсқалары «*.JPG» форматында сақталады, файлға кедендік декларацияның нөміріне сәйкес атау беріледі, ал рентгендік суреттің электронды нұсқасы қызметтің бөлінген бағыттарына сәйкес РМПП-ға кедендік декларацияны рәсімдейтін лауазымды тұлғаға электрондық пошта арқылы жіберіледі және және анықталған күдіктер туралы С/П/К1ІІІ басшысына немесе оны алмастыратын тұлғаға хабарлайды.
Айта кету керек, инспекцияның кедендік бақылау жабдығының ескіруіне байланысты анықталған кеден заңнамасын бұзушылықты жасыру үшін тексеруші инспектор–суреттерді талдау және салыстыру операторы (ОАС) ИТК кескіндерін ауыстыру мүмкіндігі бар, яғни оларды ауыстыруды талап ететін күрделі.
Жою бойынша ұсыныстар:
«Астана-1» АЖ-да одан әрі редакциялаусыз және мемлекеттік кірістер органдарының жауапты лауазымды тұлғаларының қолжетімділігін шектемей, түпкілікті нәтижемен ИТК кескіндерін автоматты түрде жүктей отырып, орталықтандырылған ішкі жүйені дамыту.
Қосымшасы: Тәуекелдер картасы.
* Талдамалық есеп сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі жұмыс тобының отырысында қаралды (2022 жылғы 12 сәуірдегі хаттама)