Кедендік тексеру кедендік бақылаудың осы Кодексте белгіленген өзге де нысандарын және тұлғалардың Еуразиялық экономикалық одақтың және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасын сақтауын тексеру мақсатында осы Кодексте көзделген кедендік бақылауды жүргізуді қамтамасыз ететін шараларды қолдана отырып, тауарларды шығарғаннан кейін кеден органы жүргізетін Кедендік бақылау нысаны болып табылады.
Кедендік тексеру кедендік декларацияда мәлімделген және (немесе) кеден органдарына ұсынылған құжаттарда қамтылған мәліметтерді және (немесе) кеден органына ұсынылған немесе Қазақстан Республикасының кеден және өзге де заңнамасына сәйкес ол алған өзге де мәліметтерді құжаттармен және (немесе) бухгалтерлік есеп пен есептілік деректерімен, Қазақстан Республикасының кеден және өзге де заңнамасында белгіленген тәртіппен алынған шоттармен және өзге де ақпаратпен салыстыруды білдіреді.
Кедендік тексеру осы Кодекстің 393-бабының 9-тармағына сәйкес кедендік бақылау жүргізу кезінде, сондай-ақ осы Кодекстің 484-бабының 4-тармағында және 529-бабының 5-тармағында көзделген жағдайларда қолданылуы мүмкін.
Кеден органы кедендік тексеруді Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған, тіркелген және (немесе) Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын жері бар тексерілетін тұлғаларға қатысты жүргізеді. Тексерілетін тұлғалар деп мынадай тұлғалар түсініледі:
1) декларант;
2) Тасымалдаушы;
3) тауарларды уақытша сақтау қоймасы болып табылмайтын орындарда уақытша сақтауды жүзеге асыратын тұлға;
4) кеден ісі саласындағы қызметті жүзеге асыратын тұлға;
5) тауарларды шығарғаннан кейін оларға қатысты өкілеттіктері бар тұлға;
6) уәкілетті экономикалық оператор;
7) кедендік рәсіммен орналастырылған тауарлармен мәмілелерге тікелей немесе жанама қатысқан тұлға;
8) оған қатысты Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасын, Қазақстан Республикасының кеден және өзге де заңнамасын бұза отырып, тауарлардың, оның ішінде Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы заңсыз өткізілген тауарлардың оның иелігінде және (немесе) пайдалануында болуын (болғанын) куәландыратын ақпарат бар тұлға Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы алып өтуге құқылы емес.
Кедендік тексеруді жүргізу кезінде кеден органдары тексеруі мүмкін:
1) тауарларды кедендік рәсіммен орналастыру фактісі;
2) кедендік декларацияда мәлімделген және (немесе) кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарда қамтылған мәліметтердің анықтығы болып табылады;
3) шартты түрде шығарылған тауарларды пайдалану және (немесе) оларға билік ету жөніндегі шектеулерді сақтау;
4) кеден ісі саласындағы қызметті жүзеге асыратын тұлғалардың Кеден ісі саласындағы қызметтің әрбір түрі үшін осы Кодексте көзделген міндеттерді орындауы;
5) уәкілетті экономикалық операторлар тізіліміне енгізуге үміткер заңды тұлғаның осындай тізілімге енгізу шарттарын сақтауы, сондай-ақ уәкілетті экономикалық оператордың уәкілетті экономикалық операторлар тізіліміне енгізу шарттарын сақтауы және осы Кодексте көзделген өзге де міндеттерді орындауы;
6) осы Кодексте көзделген кедендік рәсімдерге сәйкес тауарларды пайдалану шарттарын сақтау;
7) Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасында, Қазақстан Республикасының кеден және өзге де заңнамасында белгіленген өзге де талаптарды сақтау жатады.
Тексерілетін тұлға тарату туралы шешім қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде тарату құжаттарын беруге байланысты кедендік тексеру жүргізу туралы өтінішті бір мезгілде ұсына отырып, ол туралы өзінің орналасқан жері бойынша кеден органына жазбаша хабарлайды. Бұл ретте кедендік тексеру тексерілетін тұлғаның орналасқан жері бойынша кеден органы таратуға арналған құжаттардың берілуіне байланысты кедендік тексеру жүргізу туралы өтінішті алғаннан кейін он жұмыс күнінен кешіктірілмей басталуға тиіс.
Кедендік тексеру камералдық немесе көшпелі болуы мүмкін.
Көшпелі кедендік тексеруді кеден органы заңды тұлғаның орналасқан жеріне (орнына), дара кәсіпкердің қызметін жүзеге асыратын орынға (орынға) және (немесе) осындай тұлғалардың қызметті іс жүзінде жүзеге асыратын орнына (орнына) (бұдан әрі осы тарауда – тексерілетін тұлғаның объектілері) шыға отырып жүргізеді.
Көшпелі кедендік тексеруді жүзеге асыратын кеден органы тексерілетін тұлғаның орналасқан жері бойынша кеден органы болып табылады, бұл ретте осы тармақтың екінші бөлігінің ережелері уәкілетті органның тапсырмасы бойынша көшпелі кедендік тексерулер жүргізу жағдайларына қолданылмайды.
Көшпелі кедендік тексерулер мынадай түрлерге бөлінеді:
1) жоспардан тыс көшпелі кедендік тексеру;
2) қарсы жоспардан тыс көшпелі кедендік тексеру;
3) кешенді көшпелі кедендік тексеру.
Көшпелі кедендік тексеру ұйғарым негізінде жүргізіледі. Нұсқамаға кеден органының басшысы (оны алмастыратын тұлға) қол қоюға тиіс. Нұсқаманың нысанын уәкілетті орган бекітеді. Бір ұйғарымның негізінде тексерілетін тұлғаға бір ғана тексеру жүргізіледі. Нұсқама тексеру басталғанға дейін Құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органда оны тексерілетін субъектінің орналасқан жері бойынша Құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органның аумақтық органына, оның ішінде электрондық нысанда ұсыну арқылы тіркеледі.
Көшпелі кедендік тексерудің мерзімі ұзартылған, сондай-ақ ол тоқтатыла тұрған жағдайларда нұсқамаға тиісті жазбалар енгізіледі және тексерілетін тұлға хабардар етіледі.
Көшпелі кедендік тексеру кедендік бақылауды өзге нысандарда жүргізу нәтижелері бойынша, сондай-ақ камералдық кедендік тексеру жүргізу нәтижелері бойынша тағайындалуы мүмкін.
Жоспардан тыс көшпелі кедендік тексерулер мұндай тексерулерді жүргізу кезеңділігі шектеусіз жүргізіледі, бұл ретте көшпелі кедендік тексеру жүргізу мерзімдерін ұзарту және (немесе) тексеру жүргізетін тұлғалардың санын өзгерту және (немесе) ауыстыру және (немесе) тексерілетін кезеңді өзгерту кезінде қосымша нұсқама ресімделеді, онда осы Кодекске сәйкес тексеру жүргізуге тартылатын алдыңғы нұсқаманың нөмірі мен тіркелген күні, тұлғалардың тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) көрсетіледі.
Көшпелі кедендік тексеруді жүргізу мерзімі екі айдан аспауға тиіс. Құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну туралы талапты тексерілетін тұлғаға тапсырған күн Мен осындай құжаттарды және (немесе) мәліметтерді алған күн арасындағы уақыт кезеңі көрсетілген мерзімге қосылмайды. Көшпелі кедендік тексеруді жүргізу мерзімі осындай тексеруді жүргізетін кеден органының шешімі бойынша бір айға ұзартылуы мүмкін.
Көшпелі кедендік тексеруді жүргізу кедендік тексеруді жүзеге асыратын кеден органы басшысының, ол уәкілеттік берген кеден органы басшысы орынбасарының не қажет болған кезде оларды алмастыратын тұлғалардың шешімі бойынша тоқтатыла тұруы мүмкін:
1) үстеме жоспардан тыс көшпелі кедендік тексеру жүргізу;
2) кедендік сараптама жүргізу;
3) Қазақстан Республикасының құзыретті органдарына, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттердің немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше болып табылмайтын мемлекеттердің құзыретті органдарына сұрау салулар жіберу;
4) тексерілетін тұлға көшпелі кедендік тексеруді жүргізу үшін қажетті құжаттарды қалпына келтірген кезде;
5) көшпелі кедендік тексерудің нәтижелері бойынша тұжырымдарға әсер ететін, тексерілетін кезеңге жататын қосымша құжаттар ұсынылған жағдайларда жүргізіледі.
Көшпелі кедендік тексеруді жүргізу кедендік тексеруді жүзеге асыратын кеден органы басшысының, ол уәкілеттік берген кеден органы басшысы орынбасарының не оларды алмастыратын адамдардың шешімі бойынша тексерілетін тұлғаға көшпелі кедендік тексерудің алдын ала актісі тапсырылған, сондай-ақ кеден органы тексерілетін тұлғаның Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен көшпелі кедендік тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылығын қараған жағдайларда тоқтатыла тұрады.
Көшпелі кедендік тексеруді жүргізуді тоқтата тұру мерзімі жиырма төрт айдан аспауға тиіс. Бұл ретте көшпелі кедендік тексеру тоқтатыла тұрған немесе қайта басталған күннен бастап бір жұмыс күнінен кешіктірмей тексерілетін тұлғаға құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы уәкілетті органның аумақтық органын хабардар ете отырып, осы Кодекстің 416-бабында белгіленген тәртіппен тексеруді тоқтата тұру немесе қайта бастау туралы хабарлама жіберіледі немесе табыс етіледі.
Көшпелі кедендік тексеруді жүргізу туралы нұсқамаға көшпелі кедендік тексерудің мерзімін ұзарту туралы, сондай-ақ оны жүргізуді тоқтата тұру туралы тиісті жазбалар енгізіледі, бұл туралы тексерілетін тұлға хабардар етіледі.
Осы тармақта белгіленген негіздер бойынша көшпелі кедендік тексеруді тоқтата тұру мерзімі көшпелі кедендік тексеруді жүргізу мерзіміне кірмейді.
Көшпелі кедендік тексеру нәтижелері көшпелі кедендік тексеру актісімен ресімделеді. Осы баптың 19-тармағында көзделген көшпелі кедендік тексеру актісі жасалғанға дейін Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасын, Қазақстан Республикасының кеден және (немесе) өзге де заңнамасын бұзушылықтар анықталған жағдайда, кеден органының лауазымды адамы тексерілетін тұлғаға осы Кодекстің 416-бабында белгіленген тәртіппен көшпелі кедендік тексерудің алдын ала актісін жібереді немесе табыс етеді.
Осы Кодекстің мақсаттары үшін көшпелі кедендік тексерудің алдын ала актісі деп кеден органының лауазымды адамы жасаған көшпелі кедендік тексерудің алдын ала нәтижелері туралы құжат түсініледі. Бұл ретте тексерілетін тұлға көшпелі кедендік тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беруге құқылы.
Тексерілетін тұлғаға көшпелі кедендік тексерудің алдын ала актісін жіберу немесе тапсыру, тексерілетін тұлғаның көшпелі кедендік тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық ұсыну және мұндай қарсылықты қарау тәртібі мен мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді.
Көшпелі кедендік тексерудің нәтижелері бойынша ресімделген көшпелі кедендік тексеру актісі жасалған күн көшпелі кедендік тексерудің аяқталған күні болып есептеледі, ол екі данада жасалады және кедендік тексеруді жүргізген лауазымды адамдар қол қояды.
Камералдық кедендік тексеру кедендік операцияларды жасау кезінде және (немесе) кеден органдарының талап етуі бойынша тексерілетін тұлға ұсынған кедендік декларациялардағы және (немесе) коммерциялық, көліктік (тасымалдау) және өзге де құжаттардағы мәліметтерді, Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының құжаттары мен мәліметтерін, сондай-ақ кеден органдарында бар және тексерілетін тұлғаға қатысты басқа да құжаттар мен мәліметтерді, оның ішінде тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану нәтижелері бойынша зерделеу және талдау жолымен жүргізіледі.
Камералдық кедендік тексеруді кеден органының орналасқан жері бойынша кеден органдары тексерілетін тұлғаға бармай, сондай-ақ камералдық кедендік тексеруді жүргізу туралы кеден органының шешімін (нұсқамасын) ресімдемей жүргізеді.
Кеден органы камералдық кедендік тексеруді жүргізудің басталғаны туралы тексерілетін тұлғаны уәкілетті орган бекіткен тәртіппен және нысан бойынша хабардар етеді.
Бұл ретте осы хабарлама шеңберінде тексерілетін тұлғаға осы баптың 5-тармағына сәйкес құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну жөніндегі талапты жіберуге құқылы.
Осы тармақтың екінші бөлігінде көзделген, кеден органының басшысы немесе кеден органы басшысының орынбасары қол қойған хабарлама жіберілген күн камералдық кедендік тексеру жүргізудің басталған күні болып есептеледі.
417-баптың 3-1-тармағында көзделген жағдайда камералдық кедендік тексеруді жүргізудің басталғаны туралы хабарлама және құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну жөніндегі талап тексерілетін тұлғаға жіберілмейді.
Камералдық кедендік тексеруді жүргізу мерзімі тексерілетін тұлғаға осы тармақтың екінші бөлігінде көзделген хабарлама жіберілген күннен бастап күнтізбелік алпыс күннен аспауға тиіс. Құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну жөніндегі талаптарды, камералдық кедендік тексерудің алдын ала актісін, сұрау салуларды Қазақстан Республикасының басқа да мемлекеттік органдарына, Екінші деңгейдегі банктерге және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға, өзге де ұйымдарға, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттің немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше болып табылмайтын мемлекеттің мемлекеттік органдары мен өзге де ұйымдарына жіберу күні мен құжаттарды және (немесе) мәліметтерді алу күні, камералдық кедендік тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық.
Камералдық кедендік тексерулер оларды жүргізу кезеңділігі шектеусіз жүргізіледі.
Осы баптың 3-тармағының 7) және 8) тармақшаларында көзделген негіздерді қоспағанда, бұрын кеден органы камералдық кедендік тексеру жүргізген тауарларды бір кеден органының қайтадан камералдық кедендік тексеруіне жол берілмейді.
Қайталама камералдық кедендік тексеруге осы Кодекстің 202-бабында көзделген шартты түрде шығарылған тауарларға, "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2001 жылғы 12 маусымдағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 250-бабында және "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 427-бабында көзделген пайдалану және билік ету бойынша шектеулері бар тауарларға, сондай-ақ жүргізілетін камералдық кедендік тексеру, осы Кодекстің 416-бабының 6-тармағында көзделген алдыңғы камералдық кедендік тексерулермен қамтылмаған.
Камералдық кедендік тексеруді жүргізу барысында кеден органы тексерілетін тұлғаға осы кодекстің 426-бабында көзделген құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну жөніндегі талапты уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша жібереді. Құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну мерзімі құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну жөніндегі талап тапсырылған күннен кейінгі күннен бастап он жұмыс күнінен аспауға тиіс. Қажет болған кезде кеден органы кедендік декларацияда мәлімделген құжаттарды ұсыну мерзімін тексерілетін тұлғаның дәлелді өтінішін негізге ала отырып, құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсынудың кеден органы белгілеген мерзімі өткен күннен бастап күнтізбелік жиырма күнге дейін ұзартуы мүмкін. Өзге құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну ұзартылатын мерзімді тексерілетін тұлғаның дәлелді өтінішін негізге ала отырып, кеден органы айқындайды, бірақ құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсынудың кеден органы белгілеген мерзімі өткен күннен бастап екі айдан аспауға тиіс.
Тексерілетін тұлға камералдық кедендік тексеру кезінде талап ету бойынша кедендік декларацияда мәлімделген құжаттарды ұсынбаған жағдайда, осындай құжаттардың негізінде кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтер дұрыс мәлімделмеген болып есептеледі.
Бұл ретте кедендік баждарды, салықтарды, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарын есептеу осы Кодекстің 399-бабында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
Кеден органдары камералдық кедендік тексеру нәтижелері бойынша кедендік декларацияда бұзушылықтарды анықтаған жағдайда, тексерілетін тұлғаға оларды дербес жою құқығы беріледі. Камералдық кедендік тексеру нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды дербес жою деп тексеру нәтижелері туралы хабарламада қамтылған талаптардың орындалуы, оның ішінде тексерілетін тұлғаның кедендік декларацияға мәліметтерге, оның ішінде тауарлардың кедендік құны бойынша мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы құжатты, қажет болған кезде кедендік төлемдердің, салықтардың, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарының, өсімпұлдардың, пайыздардың төленгенін растайтын құжаттардың көшірмелерін және (немесе) мәліметтерді қоса бере отырып ұсынуы арқылы танылады, хабарламада көрсетілген бұзушылықтармен келіскен жағдайда.
Тексеру нәтижелері туралы хабарламаны орындау мерзімі тексерілетін тұлғаға осындай хабарлама тапсырылған күннен кейінгі күннен бастап отыз жұмыс күнінен аспайды.
Тексеру нәтижелері туралы хабарламаның нысанын уәкілетті орган бекітеді.
Хабарламада көрсетілген бұзушылықтармен келіспеген жағдайда тексерілетін тұлға осы Кодекстің 55-тарауында белгіленген тәртіппен мұндай хабарламаға шағым жасай алады.
Камералдық кедендік тексерудің нәтижелері бойынша камералдық кедендік тексерудің аяқталу нысаны болып табылатын камералдық кедендік тексеру актісі жасалады. Еуразиялық экономикалық одақтың және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасын бұзушылықтар анықталған жағдайда, тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарылады.
Камералдық кедендік тексеру актісінің нысанын уәкілетті орган бекітеді.
Екі данада ресімделетін және кедендік тексеруді жүргізген лауазымды адамдар қол қоятын камералдық кедендік тексеру актісі жасалған күн камералдық кедендік тексерудің аяқталған күні болып есептеледі. Камералдық кедендік тексеру актісінің бірінші данасы камералдық кедендік тексеру материалдарына тігіледі, актінің екінші данасы камералдық кедендік тексеру аяқталған күннен бастап күнтізбелік бес күннен кешіктірілмей осы Кодекстің 416-бабында белгіленген тәртіппен тексерілетін тұлғаға жіберіледі немесе табыс етіледі. Камералдық кедендік тексеру актісіне құжаттардың көшірмелері, кеден органының лауазымды адамы жүргізген есептер және кедендік тексеру барысында алынған басқа да материалдар қоса беріледі.
Камералдық кедендік тексеру актісі нөмірленуі, тігілуі және кеден органының мөрімен бекітілуі тиіс камералдық кедендік тексерулер актілерін тіркеудің арнайы журналында тіркеледі.
Осы баптың 9-тармағында көзделген камералдық кедендік тексеру актісі жасалғанға дейін кеден органы тексерілетін тұлғаға осы Кодекстің 416-бабында белгіленген тәртіппен камералдық кедендік тексерудің алдын ала актісін жібереді немесе тапсырады. Осы Кодекстің мақсаттары үшін камералдық кедендік тексерудің алдын ала актісі деп кеден органы жасаған камералдық кедендік тексерудің алдын ала нәтижелері туралы құжат түсініледі. Камералдық кедендік тексерудің алдын ала актісі уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша жасалады. Бұл ретте тексерілетін тұлға камералдық кедендік тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беруге құқылы. Тексерілетін тұлғаға камералдық кедендік тексерудің алдын ала актісін жіберу немесе тапсыру, тексерілетін тұлғаның камералдық кедендік тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық ұсыну, сондай-ақ мұндай қарсылықты қарау тәртібі мен мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді.
Тексеру нәтижелері туралы хабарлама тексерілетін тұлғаға осы Кодекстің 416-бабында белгіленген тәртіппен камералдық кедендік тексеру актісімен бір мезгілде жіберіледі немесе табыс етіледі.
Арнайы білім мен дағдыларды талап ететін мәселелерді зерттеу және кеден органдарының консультациялар алуы үшін кедендік тексеруге Қазақстан Республикасының басқа мемлекеттік органдарының лауазымды адамдары тартылуы мүмкін. Кедендік тексеруге қатысушы болып табылатын кеден органының лауазымды адамы қойған жазбаша мәселелер бойынша кедендік тексеруге тартылған Қазақстан Республикасы мемлекеттік органының лауазымды адамы кедендік тексеру барысында пайдаланылатын қорытынды жасайды. Мұндай қорытындылардың көшірмелері кедендік тексеру актісіне қоса беріледі.
Кедендік тексеру жүргізу барысында әкімшілік немесе қылмыстық құқық бұзушылық белгілері анықталған кезде кеден органдары Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес шаралар қабылдайды.
Кедендік тексеру нәтижелері және кедендік тексеру нәтижелері бойынша шешімдер қабылдау тәртібі осы тарауда айқындалады.
Осы баптың 12-тармағында, сондай-ақ осы Кодекстің 417, 418 және 419-баптарында көзделген құжаттарды кеден органы жібереді немесе қол қойғызып табыс етеді. Бұл ретте төменде санамаланған тәсілдердің бірімен жіберілген құжаттар мынадай жағдайларда тапсырылды деп есептеледі:
1) пошта арқылы хабарламасы бар тапсырыс хатпен – пошта немесе өзге де байланыс ұйымының хабарламасына белгі қойылған күннен бастап ұсынылады;
2) электрондық тәсілмен: құжат веб-қосымшаға жеткізілген күннен бастап жүзеге асырылады. Көрсетілген тәсіл төлеушіге қолданылады:
уәкілетті орган айқындаған тәртіппен кеден органының ақпараттық жүйесін пайдаланушы ретінде тіркелген;
Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген тәртіппен электрондық салық төлеуші ретінде тіркелген;
құжат "Электрондық үкімет"веб-порталындағы пайдаланушының жеке кабинетіне жеткізілген күннен бастап. Көрсетілген тәсіл "электрондық үкімет" веб-порталында тіркелген салық төлеушіге қолданылады.
Кедендік тексеруді жүргізген кеден органы кедендік баждарды, салықтарды, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарын, өсімпұлдарды, пайыздарды төлеу бойынша ортақ міндет туындаған жағдайда, кедендік өкілге жіберу үшін тексеру нәтижелері туралы хабарламадан және кедендік тексеру актісінен үзінді көшірмені жасайды. Бұл ретте біреуден артық кеден өкілінде ортақ міндет туындаған жағдайда үзінді көшірме әрбір кеден өкілі үшін жеке жасалады.
Тексеру нәтижелері туралы хабарламадан үзінді көшірменің және кедендік тексеру актісінің нысанын уәкілетті орган бекітеді. Бұл ретте тексеру нәтижелері туралы хабарламадан және кедендік тексеру актісінен үзінді-көшірме тексерілетін тұлғаға тексеру нәтижелері туралы хабарламаны және кедендік тексеру актісін жіберумен бір мезгілде кеден өкіліне жіберіледі немесе тапсырылады. Пошта операторы немесе байланыс операторы тексеру нәтижелері туралы хабарламадан үзінді көшірмені және оның тіркеу деректерінде көрсетілген орналасқан жері бойынша кеден өкілінің болмауы себебі бойынша кедендік тексеру актісін қайтарған жағдайда, кеден органы тексеру нәтижелері туралы хабарламадан үзінді көшірмені және кедендік тексеру актісін қайтарған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде екі куәгерді тарта отырып, кеден өкілінің орналасқан жері бойынша тексеру жүргізеді. Тексеру актісінде мынадай мәліметтер көрсетіледі:
жасалған орны, күні және уақыты;
тексеру актісін жасаған кеден органы лауазымды адамының лауазымы, тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе);
кеден органының атауы;
тартылған куәгердің тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), жеке басын куәландыратын құжаттың атауы мен нөмірі, тұрғылықты жерінің мекенжайы;
кеден өкілінің атауы, оның сәйкестендіру нөмірі;
тексеру нәтижелері туралы ақпарат.
Куәгерлер ретінде кеден органының лауазымды адамы мен кеден өкілінің әрекеттерінің нәтижесіне мүдделі емес, кемінде екі адам кәмелетке толған әрекетке қабілетті азаматтар шақырылуы мүмкін. Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының лауазымды адамдарының және кеден өкілінің жұмыскерлерінің, құрылтайшыларының (қатысушыларының) куәгер ретінде қатысуына жол берілмейді.
Тексеру нәтижесінде тіркеу деректерінде көрсетілген орналасқан жері бойынша кеден өкілінің іс жүзінде жоқтығы анықталған жағдайда, тексеру актісі жасалған күн үзінді көшірмені тапсыру күні болып табылады.
Тауарлар шығарылғаннан кейін тауарларға арналған декларацияларды түзетуді жүзеге асыру
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" 2017 жылғы 26 желтоқсандағы № 123-VI Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі-Кодекс) 183-бабына сәйкес тауарлар шығарылғаннан кейін тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтерді және қағаз жеткізгіштегі тауарларға арналған декларацияның электрондық түріндегі мәліметтерді өзгерту (толықтыру) Кодексте көзделген және (немесе) Комиссия айқындайтын жағдайларда кеден органының шешімі бойынша не кеден органының рұқсатымен жүргізіледі.
Тауарлар шығарылғаннан кейін тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы кеден органы шешімінің нысанын комиссия айқындайды.
Тауарлар шығарылғаннан кейін тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтер мен қағаз жеткізгіштегі тауарларға арналған декларацияның электрондық түріндегі мәліметтерді өзгертуге (толықтыруға) байланысты кедендік операцияларды жасау мерзімдері мен тәртібін Комиссия айқындайды.
Тауарларға арналған декларацияда мәліметтелген мәліметтерді және қағаз жеткізгіш тауарларға арналған декларацияның электрондық түріндегі мәліметтерді өзгерту (толықтыру) үшін, мәліметтер осы кедендік құжатты қолданбай өзгерту (толықтығы) мүмкін, Комиссия айқындайтын жағдайларды қосқанда, тауарларға арналған декларацияға түзету қолданылады.
Тауарларға арналған декларацияны түзету нысанын, электрондық құжат түріндегі тауарларға арналған декларацияны түзетудің құрылымы мен форматын және қағаз жеткізгіштегі тауарларға арналған декларацияны түзетудің электрондық түрін, оларды толтыру тәртібін Комиссия айқындайды.
Тауарларға арналған декларацияны түзету тауарларға арналған осындай декларацияның ажырамас бөлігі болып табылады. Егер Комиссия өзгеше айқындамаса, тауарларға арналған декларацияны қағаз жеткізгіште түзету беру кеден органына оның электрондық түрін ұсынумен қоса жүреді.
Мәселен, "тауарларға арналған декларацияда көрсетілген мәліметтерге өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу және Кеден одағы Комиссиясы мен Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының кейбір шешімдерінің күші жойылды деп тану туралы" Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2013 жылғы 10 желтоқсандағы № 289 шешімімен (бұдан әрі - шешім) тауарларға арналған декларацияда (бұдан әрі-ТД) мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу тәртібі мен жағдайлары айқындалған.
ТД-да мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу кезінде тәртіптің 14-тармағының екінші абзацында, 20 және 26-тармақтарында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, тауарларға арналған декларацияны түзету пайдаланылады.
Тауарларға арналған декларацияны түзету шешіммен бекітілген тауарларға арналған декларацияны түзету нысанын толтыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес толтырылады. Тауарларға арналған декларацияны түзету өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілетін ТД-ның ажырамас бөлігі болып табылады.
ТД - да мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізуге байланысты кедендік операциялар өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілетін ТД тіркелген кеден органында Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекетте (бұдан әрі - мүше мемлекет) жасалады.
Декларанттың атынан және тапсырмасы бойынша ТД-да мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізуге байланысты кедендік операцияларды кеден өкілі тиісті кедендік операцияларды жасауға кеден өкілінің өкілеттіктерін растайтын құжаттарды ұсынған кезде жасауы мүмкін. Егер мұндай құжаттар өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілетін ТД беру кезінде кеден органына ұсынылса, ТД-да мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізуге байланысты кедендік операцияларды жасауға кеден өкілінің өкілеттіктерін растайтын құжаттар ұсынылмайды
Осылайша, шешімнің IV-V бөлімдеріне сәйкес тауарлар шығарылғаннан кейін декларанттың бастамасы бойынша да, кеден органының бастамасы бойынша да тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтерге өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізілуі мүмкін.
Шығарылғаннан кейін тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтерге өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізуді жүргізудің негіздері мен мерзімдері шешімнің жоғарыда аталған бөлімдерінде көзделген.