2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексінде жер қойнауын пайдалану учаскелері үшін төлемақыны есептеу тәртібіне өзгерістер көзделген.
Атап айтқанда, қатты пайдалы қазбаларды барлауға арналған лицензия негізінде берілген жер қойнауы учаскелері үшін төлемақы мөлшерлемелері өзгертілді.
Төлемақы мөлшері лицензияның қолданылу мерзіміне және блоктар санына байланысты:
1-ден 36 айға дейін — бір блок үшін 15-тен 40 АЕК-ке дейін;
37-ден 60 айға дейін — бір блок үшін 23-тен 60 АЕК-ке дейін;
61-ден 84 айға дейін — бір блок үшін 32-ден 80 АЕК-ке дейін;
85-айдан бастап — бір блок үшін 60-тан 100 АЕК-ке дейін.
Салық кодексінің 621-бабына сәйкес, төлемақы мөлшерлемелері салық кезеңінің 1-ші күнінде қолданыста болған АЕК мөлшері негізінде айқындалады және блоктар санына қарай тиісті мөлшерлеме қолданылады.
Қазақстан Республикасының жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнамасына сәйкес блок деп қатты пайдалы қазбаларды барлауға немесе өндіруге лицензия берілген аумақ танылады. Әрбір блоктың оны сәйкестендіретін координаттары және жер қойнауын зерттеу жөніндегі уәкілетті орган беретін жеке коды болады.
Қатты пайдалы қазбаларды өндіру кезінде төлемақы мөлшерлемесі лицензия қолданылған 1-айдан бастап әрбір 1 км² үшін 450 АЕК мөлшерінде белгіленеді.
Осылайша, төлемақыны есептеу кезінде жер қойнауын пайдаланушылар лицензияның түрін, оның қолданылу мерзімін, барлау кезінде блоктар санын немесе өндіру кезінде жер қойнауы учаскесінің алаңын, сондай-ақ Салық кодексінің 621-бабында белгіленген тиісті мөлшерлемені ескеруі қажет.