Ескерту. Күші жойылды-ҚР Үкіметінің 23.12.2015 № 1034 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.
РҚАО-ның ескертпесі!
ҚР 29.09.2014 ж. № 239-V ҚРЗ Мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы өкілеттіктерді ажырату мәселелері жөніндегі Заңына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің м.а. 2015 жылғы 27 наурыздағы № 268 бұйрығын қараңыз.
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы Жер кодексінің 13 бабына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
1. Қоса беріліп отырған ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану Қағидалары бекітілсін.
2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
Премьер-Министр
К. Мәсімов
Бекітілген
Үкімет қаулысымен
Қазақстан Республикасының
2011 жылғы 4 қарашадағы № 1297
Жерді ұтымды пайдалану ережелері
ауыл шаруашылығы мақсатындағы
1. Жалпы ережелер
1. Осы ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану қағидалары (бұдан әрі-қағидалар) Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы Жер кодексінің 13-бабының 7-1) тармақшасына сәйкес әзірленді және ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану тәртібін айқындайды.
2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:
1) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану-ауыл шаруашылығы өнімін өндіру процесінде жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың жерді қорғауды және топырақ құнарлылығының және жердің мелиорациялық жай-күйінің елеулі төмендеуіне әкеп соқпайтын тәсілдермен табиғи факторлармен оңтайлы өзара іс-қимылды ескере отырып, жер пайдалану мақсаттарын жүзеге асыруда барынша тиімділікті қамтамасыз етуі;
2) топырақ құнарлылығының елеулі төмендеуі-соңғы екі Агрохимиялық зерттеулердің нәтижелерін салыстыру кезінде белгіленген топырақ құнарлылығының көрсеткіштерінің төмендеуі;
3) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің тозуы-табиғи және антропогендік әсер ету нәтижесінде табиғи-шаруашылық маңыздылығының төмендеуіне әкеп соғатын ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің қасиеттерінің нашарлауы;
4) шаруашылықішілік жерге орналастыру жобасы-әрбір жер учаскесінің жеке сипаттамаларын (құнарлылығын, технологиялық қасиеттерін, орналасқан жерін, табиғи-тарихи, экологиялық және басқа да ерекшеліктерін)ескере отырып, оның неғұрлым оңтайлы пайдаланылуын қамтамасыз ететін іс-шаралар кешенін қамтитын, ауыл шаруашылығы жерлерінің аумағын таяу болашаққа ұйымдастыруды және орналастыруды айқындайтын және негіздейтін құжат;
5) ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің технологиялық картасы-Ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің технологиялық операцияларын жүргізу тәртібін көрсететін құжат;
6) егістіктер мен ауыспалы егістер тарихы кітабы-жоспарланып отырған ауыспалы егісті, дақылдар мен булардың нақты кезектесуін және уақыт пен аумақта технологиялық операциялардың орындалуын көрсететін ұсынымдық сипаты бар нормативтік техникалық құжат;
7) Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскесінің паспорты-жер учаскесінің нақты жай-күйін, оның сәйкестендіру сипаттамаларын, сондай-ақ жер пайдалану объектісінің топырақ құнарлылығын жасау сәтінде көрсететін құжат;
8) жер ресурстарын басқару жөніндегі орталық уәкілетті орган - жер қатынастары саласындағы реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган (бұдан әрі - орталық уәкілетті орган).
2. Жерді ұтымды пайдалану тәртібі
ауыл шаруашылығы мақсатындағы
3. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану мыналарды қамтиды:
1) Негізгі ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігінің белгілі бір деңгейін ұстап тұру және арттыру, ауыл шаруашылығы өнімінің өсуін қамтамасыз ету;
2) ауыспалы егістерде ауыл шаруашылығы дақылдарын кезектестірудің белгіленген схемасын сақтау;
3) топырақтың құнарлылығы мен мелиоративтік жай-күйін сақтау және жақсарту;
4) ауыл шаруашылығы алқаптарының шаруашылық айналымнан шығуын болғызбау, жердің арамшөпті және сүректі-бұталы өсімдіктермен толып кетуіне, сондай-ақ тұрмыстық және өндірістік қалдықтармен қоқыстануына жол бермеу;
5) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің өңделетін учаскелерінде ауыл шаруашылығы дақылдарының егістік қалдықтары мен жанама өнімдерін жағуға жол бермеу.
4. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылар пайдаланған кезде жерді жақсарту жөніндегі іс-шаралар, оның ішінде міндетті:
1) агрохимиялық іс-шаралар жүргізу:
ғылыми негізделген нормаларға сәйкес минералды және органикалық тыңайтқыштарды енгізу;
Қазақстан Республикасының аумағында пайдалануға рұқсат етілген өсімдіктерді қорғау құралдары мен өсу стимуляторларын қолданудың белгіленген регламенттерін сақтау;
2) топырақ құнарлылығын сақтаудың агротехникалық тәсілдерін, оның ішінде ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің қабылданған технологиялық карталарына сәйкес Агротехнологиялық операцияларды сақтау жолымен қолдану;
3) шаруашылықішілік жерге орналастыру жобаларына сәйкес ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің тозуынан топырақты қорғау жөніндегі іс-шараларды орындау;
4) дақылдарды ротациялаудың ғылыми негізделген схемаларын ескере отырып, ауыспалы егістерді сақтау;
5) тұқым шаруашылығы жөніндегі іс-шараларды жүргізу және ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру бойынша фитосанитариялық талаптарды орындау:
ауыл шаруашылығы дақылдары тұқымдарының сорттарын ауыстырудың және сорттарын жаңартудың ғылыми негізделген мерзімдерін сақтау;
тұқымдарды дезинфекциялау, арамшөптермен және карантиндік өсімдіктермен, аурулармен және зиянкестермен күресу бойынша фитосанитариялық іс-шаралар жүргізу;
6) жайылымдарды суландыру жөніндегі іс-шараларды жүргізу;
7) агроөнеркәсіптік кешенді дамыту саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен жайылым алаңының бірлігіне ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жүктемесінің нормативтерін сақтау.
5. Мынадай көрсеткіштер бойынша құнарлылықтың айтарлықтай төмендеуіне және топырақтың мелиоративтік жай-күйінің нашарлауына жол берілмейді:
1) егістік горизонтта (0-20 см) жалпы қарашірік құрамының 5 пайыздан астамға, жеңіл гидролизденетін азоттың, жылжымалы фосфордың және алмасу калийінің орташа өлшенген құрамының 20 пайыздан астамға төмендеуі;
2) осы элементтермен қамтамасыз етілуі өте төмен және төмен жер алаңдарының 10 пайыздан астам ұлғаюы;
3) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді пестицидтермен және минералды тыңайтқыштармен рұқсат етілген шекті концентрациядан жоғары ластау;
4) эрозия нәтижесінде жоғарғы қарашірік горизонты қуатының 5 сантиметрден астам азаюы;
5) топырақ қабатында улы тұздардың сомасын 30 сантиметрге дейін ұлғайту:
хлорид 0,4 пайыздан астам;
сульфатты 0,8 пайыздан астам;
топырақта тұздылықтың 5 пайыздан астам өсуі;
6) арамшөпті өсімдіктермен (арамшөптер саны зияндылықтың рұқсат етілген экономикалық шегінен жоғары) не карантиндік өсімдіктермен толып кету салдарынан жер учаскесінің ауыл шаруашылығында пайдаланудан шығуы.
6. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалануды айқындау үшін жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушыларда мынадай құжаттардың болуы қажет:
1) жер учаскелері меншік иелерінің және (немесе) жер пайдаланушылардың қаржылық-өндірістік қызметі туралы жылдық есеп;
2) "астықтың болуы және қозғалысы туралы" № 2-аш, "майлы дақылдардың тұқымдарының болуы және қозғалысы туралы" № 3-аш, "егінге себу қорытындылары туралы" № 4-аш, "Мал шаруашылығының жай-күйі туралы есеп" № 24-аш, "майлы дақылдардың тұқымдарының болуы және қозғалысы туралы" № 29-АШ жалпымемлекеттік статистикалық байқаудың есептілік нысандары "Барлық жерлерден ауыл шаруашылығы дақылдарын жинау туралы", № 6-р"шаруа (фермер) қожалықтарында жер алқаптарының болуы туралы мәліметтер";
3) ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің технологиялық карталары;
4) егістік және ауыспалы егіс тарихы кітаптары;
5) шаруашылық бойынша есепке алу кітаптары;
6) жайылым алаңының бірлігіне ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жүктемесінің нормативтері;
7) тұқымдардың сұрыптық, егістік және фитосанитариялық сапасын растайтын құжаттар;
8) пестицидтерді (улы химикаттарды) және агрохимикаттарды қолдану туралы актілер;
9) шаруашылықішілік жерге орналастыру жобалары;
10) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің паспорты.
7. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалануды айқындау кезінде осы Қағидалардың 6-тармағында көрсетілген құжаттардың деректері ескеріледі.
8. Егістік горизонттағы жалпы гумустың, жеңіл гидролизденетін азоттың, жылжымалы фосфордың және алмасатын калийдің орташа өлшенген құрамының көрсеткіштері топырақты агрохимиялық зерттеу нәтижелері бойынша анықталады, ол жеті жылда бір рет – богарда және бес жылда бір рет-суаруда циклділікпен жүргізіледі және агрохимиялық тексерудің бастапқы (базалық) турында тіркелген көрсеткіштермен салыстырылады.
Ескерту. 8-тармақ жаңа редакцияда-ҚР Үкіметінің 2012.12.20 № 1637 (алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) қаулысымен.
9. Топырақтың құнарлылығы мен мелиорациялық жай-күйінің көрсеткіштерін орталық уәкілетті органның және агроөнеркәсіптік кешенді дамыту саласындағы уәкілетті органның аумақтық органдары мен өндірістік бөлімшелері ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге топырақ, агрохимиялық, фитосанитариялық зерттеп-қарау және жер мониторингін жүргізу кезінде алынған деректер негізінде жүргізеді.