Меню
Ағымдағы жылы 2021-2023 жылдарға арналған «Ғарыш қызметі саласындағы қолданбалы ғылыми зерттеулер» республикалық бюджеттік бағдарламасы шеңберінде төрт нысаналы ғылыми-техникалық бағдарлама (бұдан әрі – Бағдарламалар) аяқталады:
- №BR109019/0221 «ҚБП» белгісімен, «Ұлттық ғарыштық зерттеулер және технологиялар орталығы» АҚ орындаушысы;
- Ғарыштық ситуациялық хабардарлықтың ұлттық жүйесін құру: жерге жақын ғарыш кеңістігінің, терең ғарыштың және ғарыштық ауа райының мониторингі, орындаушы «В.Г. Фесенков атындағы астрофизика институты» ЖШС;
- №BR109018/0221 «ҚБП» белгісімен, «Ғалам» ЖШС орындаушысы;
- Ғарыш саласында шешім қабылдауды қолдаудың сараптамалық жүйесін, «Ақпараттық және есептеу технологиялары институты» РМК әзірлеу.
Жоғарыда аталған бағдарламаларды орындау қорытындылары бойынша 2021-2023 жылдары АЖК ЗТ (теориялық бөлім) бойынша жобалау алдындағы зерттеулер орындалды, ғарыштық хабардарлықтың ұлттық жүйесі құрылды, оның шеңберінде жерге жақын ғарыш кеңістігін бақылау құралдарының бір бөлігі жаңғыртылды, болашақ отандық ҒА-да пайдаланылатын спутниктік құрылыс бойынша бірқатар технологиялар әзірленді, ғарыш қызметі саласында шешімдер қабылдауды қолдаудың сараптамалық жүйесі құрылды, экономика салаларында ғарыш жүйелерін құру мен дамытуды жоспарлаудың тиімділігін арттыруға, сондай-ақ жобаларға сараптама жүргізуге және сараптаманың егжей-тегжейлері бойынша шешімдер қабылдауды қолдауға жүйелі тәсілді қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі жанындағы Жоғары ғылыми-техникалық комиссияның 2023 жылғы 28 қыркүйектегі және 1 қарашадағы хаттамалық шешімдеріне сәйкес, үш ғылыми-техникалық бағдарлама мақұлданды, оның екеуі ашық және біреуі 2023-2025 жылдарға арналған «ҚБП» белгісімен:
- №BR 203002/0223/ПЦФс «ҚБП» грифімен, «Ұлттық ғарыштық зерттеулер және технологиялар орталығы» АҚ орындаушысы;
- Отандық технологиялар негізінде шағын спутникті әзірлеу және тестілеу, «Ғалам» ЖШС орындаушысы;
- Ғарыштық ситуациялық хабардарлықтың ұлттық жүйесін дамыту үшін Қазақстанның телескоптар желісін құру, «В.Г. Фесенков атындағы астрофизика институты» ЖШС орындаушысы.
Бірінші бағдарлама төмен және геостационарлық орбиталарда жұмыс істейтін KazEOSat және KazSat қазақстандық спутниктік топтарының, сондай-ақ ғарыш қоқыстары мен астероидтардың қауіпсіздігін ғарыштық бақылау және қадағалау жүйесі үшін оптикалық телескоптар желісі құрылатын болады. Бұл 2021-2023 жылдары Астрофизикалық зерттеу институты жүргізген зерттеулердің жалғасы, жерге жақын ғарыш кеңістігін ғарыштық бақылау жүйесінің бақылау базасын кеңейту (ғарыштық ауа райы сегменті және ғарыштық бақылау және қадағалау сегменті).
Екінші бағдарлама «ҚБП» белгісі бар бағдарлама да жалғасуда, «Ұлттық ғарыштық зерттеулер және технологиялар орталығы» АҚ орындаушысы, оның шеңберінде осы тақырып бойынша 2021 жылы басталған зерттеулер жалғастырылатын болады. АЖК ЗТ бойынша эскиздік жоба, жақсартылған отын технологиясы, қозғалтқышты жобалау және өндіру технологиялары, корпусқа арналған құрылымдық материалдар, АЖК ЗТ басқару жүйесі әзірленетін болады. Метеорологиялық класты зымыранның эксперименттік моделі (ұшу биіктігі 40-100 км) құрылады және оның сынақтары жүргізіледі.
Үшінші бағдарлама спутник құрастыру бойынша жалғасуда. 2021-2023 жылдары әзірленген кемінде үш отандық кіші жүйелердің (борттық компьютер, энергиямен жабдықтау жүйесі, ҒА механикалық платформа) базасында ЖҚЗ және/немесе байланыс үшін пайдалы жүктемесі бар наноспутниктер базасында отандық өндірістік қуаттарда жиналған және сыналған топтаманы (ҚР-да алғаш рет) құру үшін нано-класты ғарыш аппараты әзірленетін болады.
Ұсынылған шешімдердің ерекшелігі техникалық құжаттамалар пакетін әзірлеуді локализациялау, сериялық өндірісті ұйымдастыру үшін жерүсті қамтамасыз ету жабдықтарын дайындау, сондай-ақ «Ghalam» ЖШС-да ғарыш аппаратын кешенді сынақтан өткізу және ұшу алдындағы сынақтарға дайындау болып табылады.