Сақтарда егіншілік болды ма: Сарыарқаның даласынан табылған ежелгі құралдарды Ресей ғалымы зерттеді

Сақ тайпалары тас құралдарды қалай пайдаланды? Өз нұсқасын Самараның маманы, тарих ғылымдарының кандидаты Игорь Горащук жариялады. Ол Орталық Қазақстанда археологтар тапқан артефактілерді зерттеу үшін Қарағандыға арнайы келген.

Игорь Горащук "Солтүстік Каспий маңындағы мезолит – ерте неолит тас құралдары" тақырыбында диссертация қорғады. Оның айтуынша, ол бала кезінен археологияға қызығушылық танытқан. 12 жасынан бастап мамандандырылған үйірмеге барған. Және өмірін ежелгі зерттеуге арнады. Ол трасологиялық талдау әдісін игерді, бұл ежелгі өнімдердегі іздерді оқып, олардың мақсатын тануға мүмкіндік береді.

Ресейлік маман облыстық тарихи-өлкетану мұражайында және Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті жанындағы Сарыарқа Археологиялық институтында жұмыс істеді. Екі апта ішінде 300-ден астам артефактілерді зерттеп, өзінің ғылыми тұжырымдарын жасады.

– Біз "Беғазы – Тасмола" тарих және археология ғылыми-зерттеу орталығын басқаратын Арман Бейсеновпен ынтымақтасамыз. Ол көптеген тас құралдары табылған сақ тайпаларының қыстауында қазба өткізді. Бір қызығы: олардың көпшілігі кетпен. Олардың екі түрі бар: кейбіреулері жер қазу үшін, басқаларында өте жұқа пышақ бар, яғни олар арамшөптерді оруға пйдаланған, – деді Игорь Горащук. – Бізде мұндай әдіс бар: қабат жуылады және органикалық заттар анықталады. Соның арқасында тары мен арпаның тұқымдары табылды. Егер бұрын сақтардың егіншілік болғанына күмәндансам, енді нәтижелер күмәнімді сейілтті. Сақтар тек көшпелі өмір сүріп қана қоймай, бау-бақша өсірумен айналысқан.

Сарыарқа институтында ресейлік маман металды өңдеуге арналған құралдарды, сондай-ақ тас және сүйек ұштықтарын зерттеді. Сонымен қатар, ол қорғандардан табылған жұмбақ тас шарларды зерттеді. Бұл болас сияқты аң аулауға арналған құрал болды деген қорытындыға келді.

Игорь Горащук болашақ тарихшылар үшін практикалық сабақ өткізді.

Ол студенттерге жебелер мен құралдардың кремний ұштары қалай жасалатынын көрсетті.

Университетпен ынтымақтастық жалғасатын болады. Ал мұражай ресейлік маманды қарағандылықтар үшін ежелгі технологиялар тарихы бойынша дәріс өткізуге шақырды.