Аптасына екі рет талғампаз жастағы адамдар үшін "Восток" саябағында би ұйымдастырылады, жұма және сенбі күндері жастарға арналған тақырыптық дискотекалар өткізіледі, жексенбіде қала тұрғындары йога және зумба сабақтарына қатысады. "Мәдениет саябақтары мен гүлзарлар басқармасы" КМҚК қызметкерлері балалар аула клубтарына баратын балаларға арналған түрлі экскурсиялар мен іс-шараларды, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған шеберлік сыныптарын үнемі ұйымдастырады. Саябақтың аумағында ерекше өнер объектілері пайда болды, ал бала кезімізден таныс сүйікті мүсіндер жарқын түске сырланып, жарықтандырылды. Ескі қала саябағы да қалыс қалмады - енді ол жерде сіздер тауыстарды көре аласыздар. Қала саябақтарында түнге дейін өмір қызу жүріп жатыр, Теміртау тұрғындары көңіл көтеру үшін онда қайта-қайта оралуға қуанышты. Қала тұрғындары мен қонақтарының жақсы демалуы үшін осы жағдайларды кім жасайды?
Саябақтың тарихына саяхат
Людмила Петросян – тәжірибелі қызметкерлердің бірі, 1998 жылы саябаққа "Тосынсый"аттракционына бақылаушы болып жұмысқа келді.
- Міне, содан бері 22 жыл саябақта. Сол кезде әлеуметтік мәдени тұрмыс басқармасы таратылып, бізді осында жіберді. Мен осында бақылаушы болып келдім, содан кейін бір жыл әкімші, содан кейін шаруашылық меңгерушісі болып жұмыс істедім. Біраз уақытқа кетіп те қалдым - мен саябақсыз да мір сүремін деп ойладым. Алайда бәрібір қайтып келдім. Мұнда шаруашылық меңгерушісі болмады да мені қыздар кері шақырды. Мен келгім келмейтіндей күйде болдым. Ал келіп едім - бәрі өзімдікі, туғанымдай. Ұжымымыз жақсы, еңбекқор, өз ісін білетін адамдар. Олар бүкіл саябақты ұстайды", - дейді шаруашылық меңгерушісі Людмила Петросян.
Екі онжылдықта есте сақтайтын көп нәрсе бар. Шаруашылық ауланың үй-жайларының бірінде орналасқан Людмила Петросянның кабинетінде әлі күнге дейін есікке қағылған шегелерде ескіріп кеткен "Түймедақ", "Тосынсый", "Карнавал", "Шолу дөңгелегі" аттракциондарының кілттері ілініп тұр.
- Көптеген адамдар "Шолу дөңгелеінен" бекерден қорықты, бұл ең қауіпсіз аттракцион болды, оның металл арқандары қандай мықты болушы еді! Есімде, кейде адамдар "тез айналмау" үшін үш-төрт кабинадан өткізіп отырғызатынбыз. Өйткені адамдар аз келетін. Бірде мынадай оқиға болған еді, мен атракционның жанынан өтіп бара жатсам, жоғарыдан: "Мен мұнда ұзақ отырамын ба?», - деген дауыс естіледі. Сабырлы, ашуланбай сөйлейді. Мен бақылаушыға барып,"онда ешкім жоқ па?" деп сұрадым. Жоқ болуы керек, кабиналардан бәрі түсіп кетті дейді. Содан кейін тағы да жоғарыдан дауыс естіледі. Біз аттракционды айналдырдық. Шынында да, кабинкада бір әйел отыр. Тыныш, ұрыспай. "Мен ол жерде шамдар сөніп қалды немесе бірдеме болып қалды деп ойладым", - деп еске алады Людмила Петросян.
Саябақтың ұзақ та бай тарихы бар. 1956 жылы Теміртауда алғашқы мамандандырылған кинотеатр — "Восток" ашылды. Қазір бұл ғимаратта Неке сарайы орналасқан. Кинотеатр ғимаратының артындағы 8 гектар аумақ дереу тазартылды, жас құрылысшылардың күшімен аллеялар отырғызылды. Қалалық саябақтың орталық қақпасында "Қазақстандық Магнитка металлургтерінен Теміртау балаларына сыйлық" деген жазу болды. Өкінішке орай, бұл жазба қазір сақталмаған. Сайтта би алаңы да болды - қазір бұл жерде сахна орналасқан. Саябақ 1979 жылы жұмыс істей бастады. Сол жылдары "Тосын сый", "Түймедақ" және "Құйын", сондай-ақ "Көңілді төбелер" сияқты аттракциондар ашылды. Саябақ 1983 жылы толықтай тапсырылды: барлық аттракциондар, мүсіндер орнатылды, балалар кафесі ашылды. 1993 жылы Қысқы бақ өз есігін ашты.
- Қазір бізде қаржыландыру жақсы деңгейде қаржы, жалақы өсуде, қаламызға қолдау көрсеткені алғысымыз шексіз. Бірақ саябақта қиын кезеңдер де болды. Тоқсаныншы жылдары саябақта қаржыландыру болған жоқ, жалақы макаронмен, төсек-орын жабдығымен де берілді, не берсе, соны алатынбыз. Сол кездері саябақ тек қана біздің ынта-жігеріміздің арқасында жұмыс істеді. Гуманитарлық көмекте көрсетіліп отырды. Сол жылдардағы ең қиын нәрсе Қысқы бақты күтіп-ұстау болды. Ағаш жарып, буржуйка пештерін қойдық, қатырып алмау үшін түнде кезекшілік ұйымдастырдық,-деп еске алады Людмила Петросян.
2016 жылы әйгілі "Шолу дөңгелегін" бұзып алып тастадық. 2024 жылы "Орбита" және "Көңілді төбелер" бөлшектелді. Мұның себебі - жабдықтың толық тозуы. Әткеншектерде тебу қауіпті болды. Бірақ ұжым мұңаймайды -бөлшектелген аттракциондардың орнына жаңалары пайда болады және апта сайын келушілер саны артып келеді.
- Біздің демалысты ұйымдастыру бөліміміз тынымсыз еңбек етеді. Іс-шаралар да өткізеді, бірдеңелер ойлап табады және оны іске асырады. Сейсенбі мен жұмада зейнеткерлер, демалыс күндері жастар билеуге келеді, дүңгіршектерді әдемі етіп орналастырдық, қазір бәрі басқаша көрінеді. Біздің директор - бұл өзі жүрген бір генератор, ол үнемі жаңа идеялар береді, біз бір іс-шара өткізіп жатсақ, ол тағы бірнешеуін ойластырып қояды, тіпті бір жерде отырмайды, идеялар генераторы, қиялы енді керемет! Егер бізде осы қиялдардың барлығын жүзеге асыру үшін мамандар жеткілікті болса, Диснейден асып түсер едік, -дейді Людмила Петросян.
Еңбек әулеттері
Сергей Феденев саябақта сегізінші жыл жұмыс істейді. Ол жылдар өткен сайын саябақта көп нәрсе өзгергенін және бәрі жақсы жаққа өзгергенін айтады. Шебердің жұмыс күні таңғы 8-де басталады.
- Мен-бөлімше меңгерушісімін, аттракциондарды жөндеуге жауап беремін. Бірақ бізде сіз тек бір нәрсені істеп қана қойыпр, басқа ештеңеге қол тигізбейтін деген жоқ. Сыпыру керек пе? Біз барлығымыз сыпырамыз. Жөндеу керек пе? Біз жөндейміз. Слесарь мен электрик күн сайын таңертең аттракциондарды тексеріп, жұмысына рұқсат береді. Саябақты ашпас бұрын олар тексеруге барады. Білімім бойынша мен шебер электрикпін. Саябақта көп нәрсе өзгеріп жатыр. Жаңа аттракциондар пайда болды. Балаларға аттракциондар ұнайды. Қайсысы жиі бұзылады дейсіз бе? "Қырықбуынмен" проблемалар бар. Күрделі механизм. Уақытты да ескерген жөн, оған 15 жыл болды ғой. Ол қарасаң, жаңа сияқты, - дейді Сергей Михайлович.
Ол мұнда отбасымен жұмыс істейді-ұжымда қызы, келіні және күйеу баласы бар.
Еңбек әулетін 10 баланың әкесі электрик Артем Земляков та қалыптастырды, олар жұмысқа әкесімен бірге қуана-қуана барады.
- Мен саябаққа шамамен алты ай бұрын орналастым. Шынымды айтсам, кездейсоқ келдім - бұл жерде электрик керек еді, мені көмектесуге шақырды, мен қалдым. Мен өзім саябаққа бала кезімде баратынмын, енді осында жұмыс істеймін. Ал қызы осында бақылаушы болып жұмыс істейді, - дейді Артем Земляков. - Міндеттерге көп нәрсе кіреді. Электр бөлігі ғана емес, сонымен қатар аттракциондарды орнату, скверлерге, корттарға қызмет көрсету. Штат өте үлкен емес, біз бәріміз бір-бірімізге көмектесеміз. Біздің скверлерде де жұмыс көп. Ұзақ уақыт бойы толыққанды күтім болған жоқ. Мен өзім білімім бойынша электрикпін, 20 жыл жұмыс істедім, бүкіл елде жұмыс істедім. Бірақ мен осында қалуды жоспарлап отырмын. Ұжым өте тату, маған жұмыс ұнайды. Жұмыс күнінен кейін сіз жағымды шаршауды сезінесіз. Және сіз өз жұмысыңыздың нәтижесін көресіз.
Саябақтың электриктері тек аттракциондарды ғана емес, сонымен қатар жабдықты орнатумен де айналысады, мысалы, концерт немесе дискотека үшін.
Көркемөнерлік үлес
Маусым айында саябақтың алаңдарының бірінде, түрлі-түсті қолшатырлары бар аллеяның астында ерекше өнер нысаны пайда болды. Түрлі-түсті боялған фортепианоны саябаққа жас келушілер бірден жақсы көрді және әр кеш сайын пернелерді бар көңілін қойып соғып жатқан ондаған жігіттер мен бойжеткендерді көруге болады.
Көк шыршалар өсіп тұрған аллеяда серуендеп жүргенде, сіз оюланған құс үйшіктерін көре аласыз. "Татуласу орындығында" әр кеш сайын жасөспірімдер отырады. Саябақтың сұлулығын суретшілер жасайды. Шаруашылық аулада орналасқан шағын шеберханада безендіру бұйымдарының элементтері немесе мерекелерге арналған реквизиттер жасалатын дайындамалар мен материалдар сақталады.
Андрей Бухонов саябаққа шамамен 5 жыл бұрын хабарландыру бойынша келді - саябақта аула сыпырушы қажет болатын.
- Бірақ ол көгалдандырушы болды. Ал қазір мен көркемөнер еңбекпен айналысамын. Ағаштарды кесумен де айналысамын. Басшылар маған тапсырмалар беріп те үлгермейді - мен таңертең келгеннен бастап ойымда жаңа идеялар болады, бірдеңе істеп бастаймын. Біреулер әлі ойлап бастағанда, біз идеяларды іске асырып жатамыз, - деп күледі Андрей Бухонов. - Мен мәдениет үйінде суретші болып жұмыс істедім, зауытта жұмыс істедім. Шығармашылық қай жерде болса да қызықты. Тәжірибені қай жерде қолдануға болады. Мысалы, мынау түстерді созып бояу - бүріккіш пистолетпен жұмыс істеу үшін біршама тәжірибе қажет. Бұл қызықты. Біздің басшылық идеяларды қабылдайды. Саябақ жаңа басшылықпен қатты өзгерді.
Андрей Бухоновпен бірге шеберханада оның әріптесі Серік Дуганов та жұмыс істейді.
- Біз қала мен саябақ үшін бар күшімізді салып, тырысамыз. Елорда саябақтарының деңгейінде болғанын қалаймын. Мүмкін одан да жақсы болар. Мен келушілер үшін көп нәрсе жасағым келеді. Орындықтар, анықтамалықтар. Біз ағашпен, фанермен жұмыс жасаймыз. Бұрын материалдардың жетіспеушілігі болған, қазір бізде бәрі бар. Ауқым сезіледі. Ұжым ұнайды. Әрқайсысының өз тәжірибесі бар және әрқайсысы өз орнында. Мен де өз орнымдамын! - дейді Андрей Бухонов.
Тауыстар мен субұрқақтар
Ескі қала саябағында да биыл жұмыс қызу жүріп жатыр. Көктемгі сенбіліктер мен экологиялық акциялар кезінде саябақтың аллеяларына 1000-нан астам ағаш отырғызылды, оларға күтім жасау керек. Шілде айында бірнеше тауыс Қысқы бақтан дайындалған торға "көшті". Теміртаудың осы бөлігінде де жаңа аттракциондар орнату жоспарлануда. Ескі қала тұрғындарын Панфилов көшесіндегі гүлзарға күтім жасау да қуантады. Өткен жылы саябақтар мен аллеяларды басқару саябақтарға берілгеннен бастап, гүлзарлар уақытында отырғызылып, субұрқақтар жылы маусымның басталуымен жұмыс істей бастайды.
- Біз саябақта бір жыл жұмыс істеп келеміз. Біз ағаштарды кесеміз, шөпті шабамыз. Біз Ескі қаладағы учаскелерге жауап береміз. Біз саябақта және Панфилов көшесіндегі гүлзарды безендіреміз. Жұмыс күні урналарды тазалаудан басталады: бәрі таза болу үшін біз қоқысты жинаймыз. Содан кейін біз шөп шабуды, ағаштарды кесуді бастаймыз. Бұл жаздағы біздің негізгі жұмысымыз. Шөпті шамамен 2 апта сайын шабу керек. Жаңбыр жауған кезде шөп тез өседі. Бізде ағаштар көп, биыл мың ағаш отырғызылды. Көлік келеді, оларды күн сайын, тіпті демалыс күндері суарады, - дейді Владимир Ильницкий мен Александр Шатров.
Александр Шатров өзі ескі қалада өсті, мектепті осында бітірді. Екеуі де зауытта жұмыс істеді, зейнетке шығып, шаңды цехтарды ағаш күтіміне ауыстырды.
- Маған бұл жұмыс ұнайды. Мен зауыттан зейнетке шықтым, Санек те - біз осында бірге жұмысқа тұрдық. Мен конвертер цехында жұмыс істедім, онда бүкіл Менделеев кестесі бар! Мұнда ауа таза. Біздің шеберіміз Қайрат, жұмыскерлер үшін бар жағдай жасайды, мұндай шеберлер көп болса ғой! Біз келгенде мұнда қалың тоғай болған. Енді біз саябақтың барлық бұрыштарын біртіндеп ретке келтіріп жатырмыз. Ал біздің ұжым қандай тату! Бір саңырау және мылқау жұмыскер де бар. Бірақ соншалықты еңбекқор! Біздің қолымыздан бәрі келеді. Ағаш ұсталары да, дәнекерлеушілер де, монтажшылар да бар. Бізге әлі де еңбекқор жұмыскерлер қажет, - дейді Владимир Ильницкий.
Жұмыс керек пе?
Саябақ басшылығы мұнда қызметкерлер өте қажет, барлығына жұмыс жеткілікті екенін атап өтеді. Басқарманың қарамағында 9 гүлзар, 2 саябақ, "Металлург" стадионы және 10 мәдени-демалыс клубы бар.
- Бүгінде бізде 50-ден астам әртүрлі жұмыскерлер бар. Бұл ағаштарды кесу және санитарлық өңдеу, шөп шабу, гүлдерді күту, отырғызумен айналысатын көгалдандыру мамандары. Сондай-ақ, біздің қызметкерлер шағын сәулет нысандарын жөндеуге қатысады. Күн сайын таңғы 8-ден кешкі 5-ке дейін біз гүлзарлар мен саябақтарға қызмет көрсетумен айналысамыз. Бізде техника бар, таңертең шығады, бригадаларды нүктелер бойынша жеткізеді. Біз ағаштарды суарамыз, гүлдерді суарамыз-бұл үшін жеке техника қолданылады. Материалдық-техникалық жарақтандыру бойынша біз жасақталғанбыз, бірақ мамандар жетіспейді, - дейді қалалық мәдениет және демалыс саябағы директорының орынбасары Талғат Смайылов.
Саябақтың арнайы техникасын жасыл логотипімен ажыратуға болады. Оларды қазір көп көңіл бөлуді қажет ететін аллеялар мен гүлзарларда үнемі көруге болады, қазір мұнда да көптеген адамдар демалады, ал ұзақ уақыт бойы аумақтарға тиісті кешенді күтім жасалмаған. Кезең-кезеңмен ретке келтірудеміз. Биылғы жылы "Бірлік" гүлзарында үлкен жұмыс атқарылуда. Мұнда жаңа орындықтар мен перголалар орнатылды, гүлзарлар отырғызылды, барельеф орнатылды.
- Келесі жылы асфальт жолдарды төсеніштерге ауыстырып, жаңа ойын алаңдарын орнатуды жоспарлап отырмыз, бюджеттік өтінім береміз. Орталық аурухана алдындағы "Теміртау жастары" саябағында жарық беру жүйесі қалпына келтірілді. Қосымша шамдар орнату. Сондай-ақ, ескі қала саябағында кабельдерді ауыстыру, шамдарды ауыстыру жұмыстары жүргізілуде, бағаналар әлі жақсы күйде, - дейді Талғат Смайылов.
- Қазір гүлзарлар мен саябақтарды абаттандыру жұмыстары жүргізілуде. Восток саябағында қолшатырлар аллеясы, фотоаймақтар орнатылды, жаңаларын орнату үшін аттракциондарды бөлшектеу жұмыстары жүргізілуде, қаланың шығармашылық ұжымдары өнер көрсететін жаңа сахна орнатылды. Аптасына екі рет талғампаз жастағы адамдар үшін дискотекалар, жұма және сенбі күндері жастар дискотекалары өткізіледі. Қысқы бақта төсеніштер ауыстырылып, өздігінен суару жүйесі орнатылды. Біз ұжыммен бірлесіп жұмыс істейміз, кеңес береміз, шешім қабылдаймыз, идеялар мен ұсыныстарды тыңдаймыз. Жақсы динамиканы көруге болады, теміртаулықтар саябақтар мен скверлерге шыға бастады. Үйде отырмайды, іс-шараларға белсенді қатысады. Дискотекаларға біз гаджеттерде отырмай, салауатты өмір салтын ұстану үшін жастарды тартамыз. Көбірек қозғалсын дейміз. Әлеуметтік желілердегі пікірлерге сүйенсек, біздің ұжымдық жұмысымыз қала тұрғындарына ұнайды. Бұл бізді жаңа жетістіктерге жетелейді, - дейді қалалық мәдениет және демалыс саябағының директоры Мадина Аширова.
Өткен жылы "Восток" саябағында "Найзағай Маккуин", "Ұшатын орындық" және "Карусель" жаңа аттракциондары орнатылды. "Самал жел" және оның үлкен "ағасы" "Құйын", "Паравозик" және сәбилерге арналған "Қоңырау", "Қырықбуын" және
"Кеме" жұмыс істейді. "Көңілді төбелер" аттракционының орнына жаңа "Секіргіш" аттракционы орнатылады. Қалған жоспарланған аттракциондарға арналған конкурстар әлі аяқталған жоқ.