СУДА ЖӘНЕ СУ МАНЫНДА ӨЗІН ҚАЛАЙ ҰСТАҒАН ДҰРЫС СУДАҒЫ ҚАУІПСІЗДІК ЕРЕЖЕЛЕРІ Құтқарушылардың тәжірбиесі көрсеткендей, судағы қайғылы оқиғаға көбінесе, мас күйіндегі адамдар, балалар, дені сау адамдар, тіпті суда жақсы жүзетіндер де ұшырап жатады. I. СУДА ШОМЫЛУ КЕЗІНДЕ НЕ ІСТЕМЕГЕН ЖӨН? 1. Суда шомылу кезіндегі қауіпсіздік ережелері  Жүзу кезінде қоршау белгілерінен өтпеңіз;  Тыйым салынған орындарда суға шомылмаңыз;  Шомылып жүрген балаларыңызды қараусыз қалдырмаңыз;  Жалған дабылдар бермеңіз;  Өтіп жатқан катерлер мен қайықтарға жақындамаңыз;  Суға көпірден, бөгеттерден, айлақтардан, қайықтар мен катерлерден секірмеңіз;  Сізге таныс емес жерлерде суға сүңгімеңіз. 2. Суда қайықпен жүзу кезіндегі қауіпсіздік ережелері  Иесіз және техникалық ақауы бар қайықтарды пайдаланбаңыз;  Құтқару және сутөкпе құралдарынсыз жүзуге шықпаңыз;  Жүзу құралдарын адамдар және жүкпен техникалық төлқұжатында көрсетілген жүк көтеру салмағынан асырмаңыз;  Мас күйінде қайықпен жүзуге болмайды;  Қайықтың борты мен тұмсығына отырмаңыз;  Бір орыннан екіншісіне, сондай-ақ судағы бір қайықтан басқасына орын ауыстырмаңыз;  Қайықтан суға сүңгімеңіз;  Қараңғы түскен мезгілде жүзу құралдарын пайдаланбаңыз. Балаларға үлкендердің қарауынсыз жүзу құралдарын пайдалануға тыйым салынады! Күн астында қатты қыздырынғаннан кейін, суық суға сүңгуге асықпаңыз. Температураның қарама-қайшылығы нәтижесінде қантамырларының шұғыл түрде тартылып, естен тануға әкелуі мүмкін. II. СУДА ЗАРДАП ШЕККЕН АДАМҒА АЛҒАШҚЫ МЕДИЦИНАЛЫҚ КӨМЕК КӨРСЕТУ  Есте сақтаңыз! Зардап шеккен адамды тыныс алуы тоқтағаннан соң, 5-6 минут ішінде өмірге қайтарып алуға болады. Басын бір жанға бұрып, аузын құм мен лайдан тазалаңыз;  Тез арада тыныс алу жолдары мен асқазанынан суды шығарыңыз;  Тыныс алу мен жүрек қағысын тексеріңіз. Жүрек қағысы болмаған жағдайда «ауыздан ауызға» тәсілімен жасанды тыныс алғызуға кірісіңіз;  Жасанды тыныс алдырумен қатар жүрекке сыртқы массаж жасалады. III. СІҢІР ТАРТЫЛҒАН КЕЗДЕГІ АЛҒАШҚЫ КӨМЕК  Қол саусақтары тартылғанда: тез әрі күш сала жұдырығыңызды түйіңіз, қолдарыңызды жанға қозғалтып, саусақтарыңызды жазыңыз;  Балтыр бұлшық еті тартылғанда: иіліп, тартылған аяқтың табанынан ұстап, өзіңізге қарай күшпен тартыңыз;  Сан бұлшық еті тартылғанда: аяқ өкшесінің сырт жағынан (көтеру үшін) ұстап тізеге қарай бүгіңіз және арқаңызға қарай тартыңыз;  Егер сіңірдің тартылуы басылмаса – жаттығуды қайталаңыз! IV. ЕГЕР СІЗ СУ ИІРІМІНЕ ТАП БОЛСАҢЫЗ Көбірек ауа жинақтап, суға сүңгіңіз және қатты ұмтылып ағыс бағытымен су бетіне қалқып шығыңыз. Қарағанды облысының ТЖД