БЖЗҚ " АҚ өзекті сұрақтарға жауап береді

1) Қайырлы күн! Мен кездейсоқ БЖТ-ны дұрыс емес ай үшін төледім, жасалған төлемді қалай қайтаруға болады?

 

№4 Ереженің 12-тармағына сәйкес төлеуші, банк немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым қате төленген БЖТ сомаларын қайтару үшін Мемлекеттік корпорацияға №4 Қағидаларда айқындалған нысан бойынша қате төленген БЖТ-ны қайтаруға өтініш береді, оған төлем құжатының не БЖТ төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі қоса беріледі.

Агенттің өтініші негізінде мемлекеттік корпорация қате есептелген БЖТ сомаларын қайтаруға арналған электрондық өтінімді БЖЗҚ-ға жібереді.

БЖЗҚ БЖТ төлеушілердің тізімін қоса бере отырып және өтінімнің нөмірін, күнін көрсете отырып, электрондық өтінімді алған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде Мемлекеттік корпорацияға қайтаруды жүзеге асырады.

Бұдан әрі Мемлекеттік корпорация БЖТ-ның толық сомасын алған кезде сомалар түскен күннен бастап үш операциялық күн ішінде оларды қате төленген БЖТ сомаларын қайтаруға арналған өтініште көрсетілген БЖТ төлеушінің банк шотына төлем тапсырмасымен аударуды жүргізеді.

Жоғарыда баяндалғанға байланысты қате есептелген БЖТ сомаларын қайтаруды жүзеге асыру Не Мемлекеттік корпорацияға БЖТ сомасын аударған банктің немесе ұйымның деректемелерін нақтылау мәселесі бойынша тұрғылықты жері бойынша Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне жүгіну қажет.

 

2) мен жақын арада декретке шығуға дайындалып жатырмын, менің зейнетақы жарналарыммен не болады, өйткені мен жұмыс істемеймін?

 

Бала туылғаннан кейін сізге бала күтімі бойынша демалыста жүрген аналарға мемлекеттік қаржылық қолдау қажет. Атап айтқанда, нысандардың бірі - міндетті зейнетақы жарналарын (МЗЖ) бюджет қаражаты есебінен субсидиялау. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2014 жылғы 18 желтоқсандағы № 330 бұйрығы қағидаларының 2 тарауының 4 тармағына сәйкес МЗЖ бюджет қаражаты есебінен субсидиялау ай сайын әлеуметтік төлем алушылардың пайдасына жүзеге асырылады. Яғни, бала бір жасқа толғанға дейін ай сайын анасының жеке зейнетақы шотына зейнетақы жарналары Бюджет қаражаты және Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының қаражаты есебінен "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы арқылы аударылатын болады.

МЗЖ субсидиялау жүйесі кезінде әйелдердің зейнетақы аударымдарының мөлшері төмендетілмейді және Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (МӘСҚ) бала күтімі бойынша әлеуметтік төлемдерді алудың барлық кезеңі ішінде бала күтімі бойынша әлеуметтік төлемнің мөлшері есептелген әйелдің табысы мөлшері деңгейінде сақталады.

Яғни, белсенді еңбек қызметі кезеңінде декреттік демалысқа шыққанға дейін аударылатын міндетті зейнетақы жарналарының мөлшері МЗЖ (табысының 10%) деңгейінде сақталады. Осылайша, 10% жарна бөлінеді:

4% - бала күтімі бойынша төлемдерді аударатын мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (МӘСҚ);

6% - республикалық бюджеттен (субсидия).

Мысалы, бала туылғанға дейін әйелдің айлық жалақысы 150 000 теңгені құрады. Ай сайын оның БЖЗҚ-дағы жеке зейнетақы шотына осы соманың 10% - ы, яғни 15 000 теңге аударылды. Декреттік демалысқа шыққаннан кейін жарнаның бұл сомасы сақталуы тиіс, бұл ретте табыстың 4% - ы (6000 теңге) МӘСҚ-дан, ал 6% - ы (9000 теңге) республикалық бюджеттен субсидиялар есебінен төленетін болады.

Айта кету керек, мемлекеттік субсидияларды есептеу үшін құжаттарды жинау немесе өтініш беру қажет емес. Субсидиялар бір жасқа дейінгі бала күтімі бойынша жәрдемақы есептелген кезде әйелдің зейнетақы шотына автоматты түрде есептеледі және аударылады.

 

 

3) Сәлеметсіз бе, жақында БЖЗҚ салымшыларына есептелетін инвестициялық табыс плюс те, минус та өзгеруі мүмкін екенін оқыдым. Сондықтан біздің ақшамызды БЖЗҚ немесе Ұлттық Банк кім инвестициялайды? Неліктен сіз барлық ақшаға алтын сатып ала алмайсыз және оның бағасы көтерілуін күте алмайсыз?

 

"Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 35-бабына сәйкес Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Басқару тиімділігін арттыру, инвестициялау бағыттары бойынша және Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтері есебінен сатып алуға рұқсат етілген қаржы құралдарының тізбесін айқындау бойынша ұсыныстар әзірлеу жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын орган ҚР Ұлттық қорын басқару жөніндегі кеңес болып табылады. БЖЗҚ зейнетақы активтерін басқару жөніндегі кеңес ҚР Ұлттық Банкінің консультативтік-кеңесші органы болып табылады. БЖЗҚ зейнетақы активтері есебінен сатып алуға рұқсат етілген қаржы құралдарының тізбесі Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітіледі.

Екінші мәселеге қатысты, барлық зейнетақы жинақтарын құралдардың бір түріне жіберуге тәуекелдерді басқарудың базалық қағидаттарына байланысты жол берілмейтінін атап өткен жөн. Сондықтан портфельді валюталар мен құралдардың түрлері бойынша әртараптандыру инвестициялардың географиясын, зейнетақы активтері есебінен сатып алынатын қаржы құралдарының спектрін кеңейтуге мүмкіндік береді, бұл тәуекелдердің төмендеуін және зейнетақы портфелінің тұтастай қорғалуын қамтамасыз етеді.

 

4) бес жыл бұрын БЖЗҚ-да шот аштым. Өкінішке орай, соңғы уақытта менің ресми жұмысым болмады, сондықтан ешқандай аударымдар жасамадым, жинақтарым жанып кетті ме?

 

Сіздің зейнетақы жинақтарыңыз сіздің меншігіңіз болып табылады және сіздің жеке зейнетақы шотыңызда зейнеткерлік жасқа толғанға дейін немесе оларды төлеу үшін өзге де негіздер туындағанға дейін сақталады. Жеке зейнетақы шоттарындағы ақша БЖЗҚ-да мерзімсіз сақталатынын және оның нақты қолданылу мерзімі жоқ екенін есте ұстаған жөн. Сонымен қатар, оларға үнемі инвестициялық табыс есептеледі. Ол күн сайын әрбір қаржы күнінің соңында қаражатқа олар таусылғанға дейін есептеледі, яғни сіз зейнетке шығып, төлемдерді ала бастасаңыз да, қалған жинақтарға инвестициялық табыс есептеле береді.

Сондай-ақ Мемлекет алушының зейнетақы төлемдеріне құқық алған кездегі инфляция деңгейін ескере отырып, нақты енгізілген қаражат мөлшерінде міндетті зейнетақы жарналарының сақталуына кепілдік беретінін атап өтеміз ("Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы"ҚР Заңының 5-бабы).

 

5) Қайырлы күн! Келесі жылы әкем зейнетке шығады, жақында біз үзінді-көшірмені қарадық, онда 900 мың теңгеге жуық шағын сома жиналды, сіз барлық соманы бірден бере аласыз ба?

 

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан зейнетақы жинақтарынан зейнетақы төлемдерін жүзеге асыру қағидаларының ережелеріне сәйкес, 01.01.2018 ж.бастап міндетті зейнетақы жарналары және міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері ай сайын белгіленген кесте бойынша жүзеге асырылады және сіз оларды бір рет ала алмайсыз.

Өтініш берген күнгі зейнетақы жинақтарының сомасы тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төмен зейнетақының он екі еселенген мөлшерінен аспаған жағдайда ғана бұл сома алушыға БЖЗҚ – дан бір рет төленеді (2020 жылы 01.04.2020 жылдан бастап-бұл сома 485 292 теңгеге тең).