Округ су тасқыны кезеңінің өтуі туралы.
Ел тұрғындары мен экономикасына үлкен зиян келтіретін табиғи апаттардың бір түрі – су тасқыны мен су тасқыны. Су тасқынының кең тараған түрлерінің бірі – республикамыздың басым бөлігіне тән қардың, мұздың қарқынды еруінен немесе жауын-шашынның көп түсуінен болатын су тасқыны. Су тасқынының басталуының келеңсіз салдары: аумақтардың, оларда орналасқан елді мекендердің, шаруашылық объектілерінің, жеке құрылыстардың, телефон және телекоммуникация мұнараларының ойпат жерлерін су басу, жол учаскелерін, темір жолдар мен көпірлерді бұзу. Су тасқынының қайталама зияны бұдан да зор. Су тасқыны әртүрлі жұқпалы аурулар мен экологиялық проблемаларды, күшті улы және радиоактивті заттардың шығарылуымен (шығу қаупімен) ықтимал қауіпті объектілердегі аварияларды және т.б. Халықты және аумақтарды қауіпті табиғат құбылыстарының теріс әсерінен қорғауды қамтамасыз ету үшін «Қазселектор» ММ су тасқыны мен лай көшкіні қаупі бар өзендер, көшкін және қар көшкіні қаупі бар аймақтардың жай-күйіне тұрақты мониторинг жүргізеді. Халықты қорғаудың негізгі шараларының бірі гидрологиялық төтенше жағдайдың пайда болуы немесе қаупі туралы ескерту және хабардар ету болып табылады. Адамдар ақпарат алудың барлық қолжетімді құралдарын дереу қосуы қажет негізгі қауіп туралы ескерту сигналы сирена дыбысымен берілетін «Барлығыңыздың назарына!!!» сигналы болып табылады.
Эвакуациялау алдында үйіңізді құтқару үшін сізге:
• суды, газды, электр қуатын өшіру;
• пештердегі өртті сөндіруге;
• құндылықтар мен мүлікті ғимараттардың жоғарғы қабаттарына (шатырларына) жылжытуға;
• терезелер мен есіктерді жабыңыз, қажет болған жағдайда бірінші қабаттардың терезелері мен есіктерін тақтаймен немесе фанермен жауып тастаңыз.
Эвакуацияны бастау сигналын алған кезде сіз тез арада жинап, өзіңізбен бірге алып кетуіңіз керек:
• құжаттар (пломбаланған қаптамада), құндылықтар, дәрілік заттар;
• маусымға арналған киім мен аяқ киім жиынтығы;
• азық-түлікті бірнеше күн бойы жинаңыз, содан кейін қауіпсіз аймақтарға жіберу үшін жарияланған эвакуация пунктіне өтіңіз.
Кенеттен су тасқыны болған жағдайда, ауылда немесе жеке секторда су тасқыны болса, малды су басу аймағынан алыс қауіпсіз жерлерге тезірек айдау қажет. Жақын жерде қауіпсіз, биік жерді алып, ұйымдасқан сумен эвакуациялауға дайын болыңыз. Құтқарушыларға сумен кесілген және көмекке мұқтаж адамдарды жедел анықтауға мүмкіндік беретін шараларды қабылдау қажет:
а) күндізгі уақытта – баннерлерді биік жерге ілу;
б) қараңғыда – жарық сигналдарын беру.
Егер сіз далада немесе орманда су тапсаңыз, онда сіз биік жерлерге баруыңыз керек, егер мұндай биіктік болмаса, ағашқа өрмелеңіз. Адамды суда ұстай алатын барлық заттар (бөренелер, тақталар, ағаш есіктер, бөшкелер, автомобиль дөңгелектері және т.б.) пайдаланылады.
Есіңізде болсын! Су басқан аумақта кіретін сумен байланыста болған тағамды жеуге немесе қайнамаған суды ішуге болмайды.
Кез келген жағдайда сабырлылықты жоғалтпаңыз, үрейленбеңіз, тез әрекет етіңіз, бірақ дүрбелеңсіз және сенімді!
Азаматтық қорғаныс және төтенше жағдайлар жөніндегі уәкілетті органдардың сөздік хабарламаларына мұқият болыңыз!