Ташкентте желбезекті шаян тәрізділерді өсіру бойынша семинар өтті
2025 жылғы 17 ақпанда Ташкентте желбезекті шаян тәрізділерді (артемия) өсіруге және Қазақстан мен Өзбекстандағы осы сектордың даму перспективаларына арналған семинар өтті. Іс-шара Халықаралық ынтымақтастық жөніндегі Герман қоғамының (GIZ) «Арал өңірінің экологиялық бағдарланған өңірлік дамуы» өңірлік жобасы шеңберінде ұйымдастырылды.
Желбезекті шаян тәрізділердің маңызы
Артемия (лат. Artemia) - әртүрлі салаларда кеңінен қолданылатын шаян тәрізділер тұқымдасы. Олар дәрілік заттар мен косметика өндірісінде, сондай-ақ балық өсіруде балықтарға, асшаяндарға, теңіз шаяндарына және омарларға арналған жоғары сапалы жем ретінде қолданылады. Асшаяндарды өсірудің тұрақты әдістерін дамыту оларды өсірудің қолайлы жағдайлары бар өңірлерде, әсіресе Арал өңірінде өзекті бағыт болып табылады.
Зерттеулер және халықаралық ынтымақтастық
2021 жылдан бастап GIZ жобасы аясында Арал теңізі өңірінде асшаяндарды тоғанда орнықты өсіру бойынша зерттеулер жүргізілуде. Бұл жұмыстарға Гент университетінің профессоры Патрик Соргелус (Бельгия), сондай-ақ Қазақстан мен Өзбекстанның ұлттық ұйымдары қатысады.
Қазақстанның семинарға қатысуы
Семинар жұмысына Қазақстан өкілдерімен қоса балық саласының, ғылыми қоғамдастықтың және жеке сектордың сарапшылары қатысты:
* Г.С. Нұртай – ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті Акваөсіруді дамыту басқармасының бас сарапшысы.
* Қ.Б. Исбеков – Балық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығының бас директоры (БҒ ҒӨО), биология ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі.
* Ч.А. Сосорбармаев – «Артемия цисталарын зерттеу, аулау және қайта өңдеу жөніндегі қазақстандық қауымдастық» ЗТБ төрағасы.
* К. Егежанов – «Арал өңірінің экологиялық бағдарланған өңірлік дамуы» GIZ өңірлік жобасының ұлттық сарапшысы.
Секторды дамыту перспективалары
Семинарда ғылыми зерттеулерді, технологиялық аспектілерді және экспорттың перспективаларын қоса алғанда, асшаяндарды өсіру секторын дамытудың негізгі мәселелері талқыланды. Қазақстан мен Өзбекстан осы бағытты дамыту үшін елеулі әлеуетке ие және елдер арасындағы ынтымақтастық, сондай-ақ халықаралық тәжірибені тарту оны іске асыруда маңызды рөл атқара алады.
Арал өңіріндегі акваөсірудің дамуы экономикалық өсуге ықпал етіп қана қоймай, өңірдің биологиялық ресурстарын экологиялық орнықты басқарудың маңызды элементі болып табылады.