ҚР ЭТРМ Балық шаруашылығы комитетінің ашық НҚА интернет-порталында жарияланған өңделмеген балық экспортына шектеулер белгілеуге қатысты бұйрық жобасына түсіндірмесі

Өңделмеген балық экспортына шектеулер енгізуге қатысты бұйрықтың жобасы көпшіліктің талқылауы үшін орналастырылған.

​ Статистика деректері бойынша 2022 жылдың 11 айында 22,5 мың тонна балық өнімі экспортталды, бұл ретте салқындатылған және мұздатылған балықтардың үлесі экспорттың жалпы көлемінің жартысынан астамын құрайды.

Айта кету керек, балық шикізатына экспорттық сұраныс көрсеткіші дайын балық өнімдері сұранысынан жоғары. Сонымен қатар, өңделген балықтың экспорттық бағасы өңделмеген балыққа қарағанда бес есе жоғары.

Бұл жағдай мемлекеттің экономикалық мүдделерін қорғау жөнінде шешім қабылдауды талап етеді, сондықтан бизнес өкілдерімен және олардың қоғамдық бірлестіктерімен өңделмеген балықты экспорттауға шектеулер енгізу туралы мәселені талқылау ұйымдастырылды. Бұл ретте, кеңеске қатысушылар ірі бөлшекті балық түрлерінен бастап экспортқа шектеулерді біртіндеп енгізуді ұсынды.

Өңделмеген балық экспортына шектеу енгізу жоғары қосылған құны бар терең өңделген өнімдерді шығаруға, сондай-ақ ішкі нарықты қанықтыруға ықпал етеді, бұл бағаның төмендеуіне әсер етуі мүмкін және халық үшін кеңірек қолжетімділікті қамтамасыз етеді.

Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, бастапқы кезеңде салқындатылған және мұздатылған түрінде көксерке мен жайын экспортын 6 айға шектеу ұсынылады.

Келесі кезеңде Экология және табиғи ресурстар министрлігіне 2025 жылға дейін толық тыйым салынғанға дейін өңделмеген түрдегі ең коммерциялық және гастрономиялық құнды балық түрлерінің экспортын шектеу құзыретін заңнамалық түрде беру жоспарлануда.

Өңделмеген балық экспортына шектеулерді кезең-кезеңімен енгізу бизнеске өзінің қайта өңдеу базасын біртіндеп жаңғыртуға мүмкіндік береді.

Анықтама: «қайта өңделген тағамдық балық өнімдері»- балықтан жасалған, қайта өңдеуден (өңдеуден) өткен тағамдық балық өнімдері. «өңдеу» (өңдеу) – термиялық өңдеу (мұздату мен салқындатудан басқа), ыстау, тұздау, кептіру, консервілеу, маринадтау және т.б.

Дереккөз: ЕЭК Кеңесінің 2016 жылғы 18 қазандағы № 162 шешімімен бекітілген «балық және балық өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» ЕЭО техникалық регламенті.