Су айдындарын балықтандыру туралы

▪️Соңғы уақытта әлеуметтік желілерде балық шаруашылығы су айдындарын пайдаланушылар өздеріне алған міндеттемелер шеңберінде өткізетін су айдындарына балық шабақтарын жіберу туралы ақпарат белсенді жарияланып, талқылануда.

▪️Бұл азаматтарда су айдындарын балықтандыру тәртібіне, бақылаушы органдардың жұмысына, осы процессте ғылыми ұйымдардың рөліне, балық ресурстарының жасанды өсімін молайту жөніндегі мемлекеттік тапсырыстың ашықтығы мен ашықтығына, сондай-ақ жалпы осы салада жұмыс істейтін бизнес субъектілері мен олардың өндірістік қуаттылықтарына қатысты бірқатар белгілі бір сұрақтар тудырады.

▪️Қоғамда көтерілетін мәселелер бойынша қате түсіндіруге жол бермеу мақсатында мемлекет қабылдап жатқан шаралар туралы, балықтандыру тәртібі туралы, сондай-ақ су айдындарын пайдаланушылардың балық ресурстарын жасанды өсімін молайту жөніндегі міндеттемелері туралы хабардар ету орынды деп санаймыз.

▪️Бірінші кезекте, су айдындарын балықтандыру бойынша жұмыстарды жүргізу тәртібі Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 қазандағы № 18-05/928 бұйрығымен бекітілген қағидаларға сәйкес жүзеге асырылатынын атап өткен жөн. (Қазіргі уақытта уәкілетті орган Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі, оның ведомствосы – Балық шаруашылығы комитеті болып табылады).

▪️Мәселен, Қағидаға сәйкес су айдындарын балықтандыру бойынша кез келген жұмыстар «Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы» Заңның 22-бабына сәйкес ғылым саласындағы уәкілетті органда аккредиттелуге міндетті ғылыми ұйым берген ғылыми ұсынымдарға негізделуі тиіс.

▪️Мемлекет тарапынан бақылауды қамтамасыз ету үшін Қағидаларда Комитеттің аумақтық бөлімшесі немесе жергілікті атқарушы орган құратын Комиссия мүшелерінің су айдындарын балықтандыру кезінде міндетті түрде қатысуы көзделген, оның құрамына балықшылардың қоғамдық бірлестіктері мен балық шаруашылығы субъектілерінің республикалық қауымдастығының және ғылыми ұйымның өкілдері де кіреді.

▪️Бұл ретте, су айдындарын балықтандыру жөніндегі жұмыстарды Комиссия балық шабақтарын өсіретін және (немесе) сататын ұйымдардың аумағында да, оларды табиғи мекендеу ортасына шығарған кезде тікелей су айдынының жағасында да балық отырғызу материалының сапалық және сандық көрсеткіштерін бағалау арқылы қабылдайды.

▪️Сондай-ақ, пайдаланушының су айдындарын балықтандыру жөніндегі міндеттемелері аумақтық бөлімшелермен жасалатын балық шаруашылығын жүргізуге арналған шарттан туындайтынын және балық шаруашылығы су айдындарын бекітіп беру жөніндегі комиссия бекіткен субъектінің Даму жоспарында бекітудің барлық ұсынылған кезеңіне көзделетінін атап өткен жөн.

▪️Осылайша, су айдындарын балықтандыру үшін ұсынылатын балық отырғызу материалының көлемі (саны) субъектінің Даму жоспарында оған су айдынында балық шаруашылығын жүргізу құқығы берілгенге дейін көрсетіледі, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайтады және су айдынының балықтандыру көлемін дербес айқындау мүмкіндігін болдырмайды.

▪️Пайдаланушылардың міндеттемелері шеңберінде жүргізілетін балықтандырумен қатар, балық ресурстарының жасанды өсімін молайту жөніндегі жұмыстар жыл сайын республикалық бюджет қаражаты есебінен де жүзеге асырылады.

▪️Мәселен, 2021 жылы мемлекеттік тапсырыс шеңберінде жалпы сомасы 899 млн. теңгеге шамамен 74,4 млн. дана құнды балық түрлерінің шабақтары, оның ішінде бекіре тұқымдас балық шабақтары (8,0 млн. дана), ақсаха дернәсілдері (44,8 млн. дана), тұқы және өсімдікжемді балық түрлерінің біржазғы және екіжылдық (21,6 млн. дана) шабақтары табиғи мекендеу ортасына жіберілді, оның 644 млн. теңгесі төрт мемлекеттік балық өсіру кәсіпорнына бөлінді.

▪️Мемлекеттік тапсырыс шеңберінде су айдындарын балықтандыру жөніндегі жұмыстардың ашықтығы мақсатында мемлекеттік балық өсіру кәсіпорындары, жеке және заңды тұлғалар ол жұмыстар басталғанға дейін кемінде екі жұмыс күні бұрын азаматтар мен қоғамдық ұйымдардың өкілдерін шақыруға міндетті. Қағидаға тиісті өзгерістер 2022 жылғы 25 тамызда енгізілді.

▪️Жалпы Қазақстанда балық отырғызу материалын өсірумен жалпы қуаты шамамен жылына 600 млн.дана құнды балық түрлерінің шабақтарын шығаратын 20 шаруашылық айналысады. Олар 2021 жылы 250 млн.данадан астам балық шабақтарын, негізінен ақсаха және тұқы балық түрлерінің дернәсілдерін өсірді.
2022 жылы су айдындарын балықтандыру жұмыстары жалғасуда, қорытындылар туралы ақпарат ағымдағы жылдың балық өсіру маусымы аяқталғаннан кейін жарияланатын болады.