Тақырып бойынша дөңгелек үстел «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың заманауи әдістері»
Тақырып бойынша дөңгелек үстел «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың заманауи әдістері»
2025 жылғы 28 наурызда экономика және қаржы бөлімінде «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың заманауи әдістері» тақырыбында дөңгелек үстел өткізілді, онда спикер А.Ю. Дмитриенко қазіргі уақытта сыбайлас жемқорлық қазіргі қоғамның азаматтардың өмір сүру деңгейі мен әл-ауқатына тікелей әсер ететін негізгі проблемаларының бірі болып табылатынынайтты.Әлемдегі бірде-бір мемлекет сыбайлас жемқорлықты толығы мен жойған жоқ, теконың деңгейін төмендетуге болады. Біздің мемлекетіміздің осы әлеуметтік зұлымдықпенбелсендікүресіп жатқаны қуантады,оны төмендету үшін қабылданып жатқан шаралар осының жарқын дәлелі болып табылады.
Сыбайлас жемқорлық-терроризммен және елдің қорғаныс қабілетінің төмендеуі мен қатар мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігіне аса маңызды қатерлердің бірі. Бұл мәселеге Қазақстан Республикасының Президентімен Үкімет тарапынан ерекше көңіл бөлінуі бекер емес. Мемлекет тегі сыбайлас жемқорлықты жою өмірдің барлық салаларына оңәсер етеді: денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру және т. б.
Сыбайлас жемқорлық-қазіргі қоғамныңең қауіпті және жағымсыз құбылыстарының бірі. Біздің елімізде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасағаны үшін қатаң жаза қолданылатынын білу өте маңызды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс — қимыл құралдары екі негізгі бағытты қамтиды-бұл сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес.
Негізгі құралдарға мемлекеттіксатып алу мониторингі, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау, Бағыныстылардың сыбайлас жемқорлық үшін басшылардың жауапкершілігі, қоғамдық бақылау, НҚА сыбайлас жемқорлыққа қарсы сараптама, мемлекеттік көрсетілетін қызметтер мониторингі кіреді.
Мемлекеттік сатып алу- бұл мемлекеттік аппараттың барлық сатыларын қамтитын сала. Әсіресе тәуекелдербір көзденсатып алу кезінде пайда болады. Мемлекеттік сатып алу мониторингі ұқсасшарттардың техникалық ерекшеліктерін салыстыру, сондай-ақ бірдей тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бағасының негізділігін тексеру мақсатында жүргізіледі. Негізгі міндет-бюджет қаражатының тиімсіз жұмсалуын болдырмау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және зерделеу мақсатында жүргізіледі. Жыл сайын бөлімде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша ішкі талдау жүргізіледі.
Заңнамада Қазақстандағы бағыныштылардың сыбайлас жемқорлық үшін басшылардың жауапкершілігі туралы норма бар. Басшы мемлекеттік органда сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты бақылайды. Бұл норма біздің заңнамада өте тиімді екенін атап өткім келеді. Бұл заң және оны ешкім бұзуға құқылы емес. Әсіресе, қазір әлеуметтік желілер арқылы қоғам мемлекеттік қызметшілердің іс-әрекеттерін бақылайтын коммуникацияның даму дәуірінде.
Біздің елімізде азаматтық қоғамды дамыту, ең алдымен, қоғамдық бақылау функциясын кеңейту арқылы жүзеге асырылуы керек. Қоғамдық бақылауды сыбайлас жемқорлық тыңалдын алу шаралары ретінде пайдалану қажет. Белсенді азаматты құстаным таныту, республикамыздың Заң дарын мүлтік сізсақ таубасты мақсат қажетуге көмектеседі бұл қоғамдағы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жою. Егерсіз сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық тың куәгері болсаңыз, бұлтуралы Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігіне арнайы қызметке хабарлаңыз. Сіздің хабарламаңыз қабылданады, содан кейін қызметкерлертиісті шараларды қабылдауға міндетті, өйткенізаңда мемлекетке сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте көмектесетін барлық азаматтарды қорғау көзделген.
Нормативтік құқықтық актілердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы сараптамасы НҚА мәтіндерінде сыбайлас жемқорлық факторларының туындауыүшін жағдайжасауға ықпал ететін ережелерді анықтауға, олардың сыбайлас жемқорлық дәрежесінбағалауға, осындай факторларды жоюға бағытталған ұсынымдарды әзірлеуге бағытталған.
Мемлекеттік қызметтердің мониторингі мемлекеттік қызметтердің уақтылы және сапалы көрсетілуін анықтау мақсатында жүргізіледі. Мұнда Мемлекеттік қызметтерді көрсетуге цифрландыруды енгізу үлкен рөл атқарады, өйткені бұл өтініш берушінің көрсетілетін қызметті берушімен байланысын болдырмайды.
