«Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы әкімдігінің жер қатынастары бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері бойынша қорытынды талдамалық анықтама
Кіріспе бөлім:
Талдау «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8 бабы 5 тармағын іске асыру мақсатында және Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген, Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына (бұдан әрі-Қағидалар) сәйкес жүргізілді.
Жұмыс тобының құрамы және сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу тәртібі жер қатынастары бөлімі басшысының 2026 жылғы 08 маусымдағы № 21 бұйрығымен бекітілген.
Бөлімнің сайтында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат орналастырылған, азаматтар бөлім қызметкерлерінің лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану фактілері туралы хабарлай алатын, сенім телефоны көрсетілген.
Ішкі талдау объектісі қызметінің талданатын кезеңі 2025 жылғы 16 маусымнан 2026 жылғы 05 маусымға дейін.
Бөлім, жер қатынастары саласында басшылықты жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Бөлімде мемлекеттік қызметтер Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 01.10.2020 жылғы 301 бұйрығымен бекітілген Қағидаларға (бұдан әрі-қағидалар) сәйкес көрсетіледі.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмыс бірінші кезекте ашықтыққа, аайқындыққа, қызмет алуға қолжетімділікке, қызмет көрсету мерзімдері мен сапасын сақтауға бағытталған.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында жер заңнамасында, «Мемлекеттік қызметтер көрсету» бағыты бойынша осы уақытқа дейін шешім таппаған, бірқатар проблемалар анықталды.
1 тәуекел: «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік қызмет 2 кезеңде көрсетіледі. Бірінші кезеңді көрсету үшін осы қызмет бойынша өтінішке, тек сұралып отырған жер учаскесінің жоспары (схемасы) ғана қоса беріледі. Көрсетілетін қызметті алушылардан, Қағидаларда көзделмеген, құжаттарды талап етуге жол берілмейді.
Қағидаларға сәйкес жер учаскесіне құқық беру туралы шешім шығару үшін көрсетілетін қызметті алушы жерге орналастыру жобасы бекітілгеннен кейін Электрондық Үкімет порталы арқылы мемлекеттік көрсетілетін қызметтің 2-ші кезеңіне өтінішпен жүгінуге тиіс, оны көрсету мерзімі - 3 жұмыс күні.
Ал, Кодекстің 43 бабы 7 тармағына сәйкес жер қатынастары жөніндегі уәкілетті орган бекітілген жерге орналастыру жобасын бір жұмыс күні ішінде жерге құқық беру туралы шешім қабылдау үшін жергілікті атқарушы органға жібереді. Шешім бекітілген жерге орналастыру жобасы келіп түскен күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде қабылданады, бұдан әрі ауданның, жергілікті атқарушы органның жер учаскелеріне тиісті құқықтарды беру немесе беруден бас тарту туралы шешімінің көшірмесі шешім қабылданған кезден бастап бес жұмыс күні ішінде өтініш берушіге жіберіледі.
Мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі ережеге сәйкес, қажетті құжаттардың тізбесі мыналарды қамтиды: электрондық түрдегі өтініш және жер учаскесінің орналасу схемасы, Ережеге сәйкес артық құжаттарды талап етуге тыйым салынады, алайда сұралып отырған жер учаскесінің иесін немесе сұралып отырған жер учаскесіне үй иеленуін анықтау үшін, құқық белгілейтін не сәйкестендіру құжаттары қажет, бірақ қажетті құжаттарды алу үшін алушының қызметі туралы мәліметтерді қамтитын бірыңғай ақпараттық жүйе жоқ. Жер учаскесіне қатысты қандай да бір растайтын ақпаратты алу үшін «Мобильді Е-gov» қосымшасын, атап айтқанда, қызмет алушымен тікелей байланыс болып табылатын, үшінші тұлғадан анықтамалар алуды пайдалану ұсынылады (көрсетілетін қызметті беруші смс кодты алу үшін қызмет алушыға телефон арқылы қоңырау шалу қажет, бұл онымен тікелей байланысқа әкеледі).
Осы қызметті көрсету кезінде жер комиссиясының қорытындысына ауылдық округтердің әкімдері электрондық форматта қол қояды, алайда жер комиссиясының төрағасы (аудан әкімінің орынбасары) қағаз жеткізгіште қол қояды.
Бұл жағдайда ауылдық округ әкімі жер комиссиясының қорытындысына қол қоя алмайды, өйткені ол жер комиссиясының отырысына қатыспайды және жер комиссиясының төрағасы болып табылмайды.
Ұсыныстар:
Өткен кезеңде жоғарыда көрсетілген мемлекеттік қызмет бойынша шағымдар түскен жоқ.
2 тәуекел: «Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларында көзделген талаптардың жоғары тұрған нормативтік құқықтық актілердің, НҚА коллизиясының нормаларына қайшы келуі.
Қағидаларға сәйкес, қызмет көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қағаз түрінде немесе ЭҮП арқылы электрондық форматта көрсетіледі. Алайда, бұл қызмет бүгінгі күні автоматтандырылмаған. Көрсету мерзімі 3 жұмыс күні.
Кодекстің 47 бабы 3 тармағына сәйкес жеке меншік құқығын беру туралы шешім қабылдау үшін өтінішке: жер учаскесiне сәйкестендіру құжаты немесе құжаттың нотариат куәландырған көшiрмесi; салық төлеуші куәлігінің көшірмесі; жер учаскесiмен мәмiле жасасуға кедергi келтiретiн ауыртпалықтардың жоқ екендiгi туралы жылжымайтын мүлiк орталығынан анықтама; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама қоса беріледі. Қағидаларға сәйкес өтінішке жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құны актісінің көшірмесі қоса беріледі.
Электрондық форматта қызмет көрсету үшін «Е-Лицензиялау» МДҚ жаңғырту, сондай-ақ қажетті құжаттар тізбесін көрсету бөлігінде кодекске өзгерістер енгізу қажет.
Ұсыныстар:
Қажетті құжаттар тізбесін көрсету бөлігінде Кодекске өзгерістер енгізу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігіне және Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына хат жолдау.
«Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік көрсетілетін қызметін «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік көрсетілетін қызметімен біріктіру.
3 тәуекел: «Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша лауазымды тұлғалардың шешімдер қабылдауы немесе өзге де әкімшілік рәсімдерді орындауы үшін негіздердің болмауы немесе белгісіздігі.
Бөлімнің қызметін қозғайтын негізгі нормативтік-құқықтық акт Қазақстан Республикасының Жер кодексі (бұдан әрі - Кодекс) болып табылады.
Бөлімнің негізгі міндеттері:
1) Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сәйкес жер учаскелеріне меншік құқығының және жер пайдалану құқығының туындау, өзгеру және тоқтатылу шарттары мен шектерін орындау;
2) жерді ұтымды пайдалану мен қорғауды, топырақтың құнарлылығын молайтуды, табиғи ортаны сақтау мен жақсартуды қамтамасыз ету мақсатында жер қатынастарын реттеу болып табылады;
Жоғарыда айтылғандарға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау барысында жер заңнамасында келесі қайшылықтар анықталды.
Халықтың мұқтажы үшін жайылымдық және шабындық жерлерді беру мәселелері.
ҚР ЖК 36 бабына сәйкес уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығына жер учаскелері Қазақстан Республикасының азаматтарына халықтың малын жаю және шөп шабу үшін 5 жылға дейінгі мерзімге берілуі мүмкін. Әдетте, бұл жер учаскелерін жер пайдаланушылар көп жылдар бойы халықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю (жайылымдарды) және жемшөппен қамтамасыз ету үшін (шабындықтармен) пайдаланады. Жер пайдаланушылар көпжылдық шөптерді егу, бұталарды кесу, арамшөптермен күресу және т. б. сияқты, ұтымды пайдалануға бағытталған, тиісті іс-шараларды жүргізеді.
Алайда, ҚР ЖК 36 бабында жерді пайдалану құқығын ұзарту немесе пайдаланылатын жер учаскелерін жаңа мерзімге беру (ҚР ЖК 37 бабына ұқсас) көзделмеген. Осылайша, жер учаскесін адал пайдаланған жер пайдаланушы сол учаскені қайтадан ресімдеуге мәжбүр болады, бұл ретте басқа өтініш берушінің мемлекеттік органдарға жүгіну қаупі бар. Осылайша, бірінші өтініш білдірген, өтініш берушіге жер учаскесі беріледі, бұл халық арасында қақтығысқа әкеледі.
Сонымен қатар, әрбір 5 жыл сайын, бұрын пайдаланылған жер учаскесін жалға алу және ресімдеу мерзімі аяқталғаннан кейін, жер пайдаланушы жерге орналастыру жобасын қайта әзірлеуге тиіс, бұл қаржылық жүктемеге әкеп соғады.
Ұсыныстар:
Қазақстан Республикасы Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына ауыл шаруашылығы жануарларының саны бойынша анықтама бере отырып, уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығын ұзартуды регламенттейтін, ҚР ЖК 36 бабына өзгерістер мәселелері бойынша хат жолдау.
4 тәуекел: «Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша лауазымды тұлғалардың шешімдер қабылдауы немесе өзге де әкімшілік рәсімдерді орындауы үшін негіздердің болмауы немесе белгісіздігі.
Заңнамада шабындық алқаптарды беру нормалары белгіленбеген. Осылайша, жерді алыпсатарлық мақсатында пайдаланатын азаматтарға шабындық беру қаупі бар, яғни жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын азықпен қамтамасыз ету үшін емес, шөп сату мақсатында.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығымен жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормалары бекітілген.
Ұсыныстар:
Қазақстан Республикасы Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына шабындық беру кезінде осындай нормаларды белгілеу мәселелері бойынша хат жолдау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін, шарттары мен мерзімдерін реттейтін заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсынымдар енгізілді.
Жер қатынастары бөлімі
Басшысы ___________ Е.В. Губа
Жер қатынастары бөлімінің
әдіскері ___________ М.С.Кривошеева
Аудандық Ардагерлер
кеңесінің төрағасы ___________ Н. М. Бимақанов
«Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы әкімдігінің жер қатынастары бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері бойынша қорытынды талдамалық анықтама
Кіріспе бөлім:
Талдау «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8 бабы 5 тармағын іске асыру мақсатында және Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген, Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына (бұдан әрі-Қағидалар) сәйкес жүргізілді.
Жұмыс тобының құрамы және сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу тәртібі жер қатынастары бөлімі басшысының 2026 жылғы 08 маусымдағы № 21 бұйрығымен бекітілген.
Бөлімнің сайтында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат орналастырылған, азаматтар бөлім қызметкерлерінің лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану фактілері туралы хабарлай алатын, сенім телефоны көрсетілген.
Ішкі талдау объектісі қызметінің талданатын кезеңі 2025 жылғы 16 маусымнан 2026 жылғы 05 маусымға дейін.
Бөлім, жер қатынастары саласында басшылықты жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Бөлімде мемлекеттік қызметтер Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 01.10.2020 жылғы 301 бұйрығымен бекітілген Қағидаларға (бұдан әрі-қағидалар) сәйкес көрсетіледі.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмыс бірінші кезекте ашықтыққа, аайқындыққа, қызмет алуға қолжетімділікке, қызмет көрсету мерзімдері мен сапасын сақтауға бағытталған.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында жер заңнамасында, «Мемлекеттік қызметтер көрсету» бағыты бойынша осы уақытқа дейін шешім таппаған, бірқатар проблемалар анықталды.
1 тәуекел: «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік қызмет 2 кезеңде көрсетіледі. Бірінші кезеңді көрсету үшін осы қызмет бойынша өтінішке, тек сұралып отырған жер учаскесінің жоспары (схемасы) ғана қоса беріледі. Көрсетілетін қызметті алушылардан, Қағидаларда көзделмеген, құжаттарды талап етуге жол берілмейді.
Қағидаларға сәйкес жер учаскесіне құқық беру туралы шешім шығару үшін көрсетілетін қызметті алушы жерге орналастыру жобасы бекітілгеннен кейін Электрондық Үкімет порталы арқылы мемлекеттік көрсетілетін қызметтің 2-ші кезеңіне өтінішпен жүгінуге тиіс, оны көрсету мерзімі - 3 жұмыс күні.
Ал, Кодекстің 43 бабы 7 тармағына сәйкес жер қатынастары жөніндегі уәкілетті орган бекітілген жерге орналастыру жобасын бір жұмыс күні ішінде жерге құқық беру туралы шешім қабылдау үшін жергілікті атқарушы органға жібереді. Шешім бекітілген жерге орналастыру жобасы келіп түскен күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде қабылданады, бұдан әрі ауданның, жергілікті атқарушы органның жер учаскелеріне тиісті құқықтарды беру немесе беруден бас тарту туралы шешімінің көшірмесі шешім қабылданған кезден бастап бес жұмыс күні ішінде өтініш берушіге жіберіледі.
Мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі ережеге сәйкес, қажетті құжаттардың тізбесі мыналарды қамтиды: электрондық түрдегі өтініш және жер учаскесінің орналасу схемасы, Ережеге сәйкес артық құжаттарды талап етуге тыйым салынады, алайда сұралып отырған жер учаскесінің иесін немесе сұралып отырған жер учаскесіне үй иеленуін анықтау үшін, құқық белгілейтін не сәйкестендіру құжаттары қажет, бірақ қажетті құжаттарды алу үшін алушының қызметі туралы мәліметтерді қамтитын бірыңғай ақпараттық жүйе жоқ. Жер учаскесіне қатысты қандай да бір растайтын ақпаратты алу үшін «Мобильді Е-gov» қосымшасын, атап айтқанда, қызмет алушымен тікелей байланыс болып табылатын, үшінші тұлғадан анықтамалар алуды пайдалану ұсынылады (көрсетілетін қызметті беруші смс кодты алу үшін қызмет алушыға телефон арқылы қоңырау шалу қажет, бұл онымен тікелей байланысқа әкеледі).
Осы қызметті көрсету кезінде жер комиссиясының қорытындысына ауылдық округтердің әкімдері электрондық форматта қол қояды, алайда жер комиссиясының төрағасы (аудан әкімінің орынбасары) қағаз жеткізгіште қол қояды.
Бұл жағдайда ауылдық округ әкімі жер комиссиясының қорытындысына қол қоя алмайды, өйткені ол жер комиссиясының отырысына қатыспайды және жер комиссиясының төрағасы болып табылмайды.
Ұсыныстар:
Өткен кезеңде жоғарыда көрсетілген мемлекеттік қызмет бойынша шағымдар түскен жоқ.
2 тәуекел: «Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларында көзделген талаптардың жоғары тұрған нормативтік құқықтық актілердің, НҚА коллизиясының нормаларына қайшы келуі.
Қағидаларға сәйкес, қызмет көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қағаз түрінде немесе ЭҮП арқылы электрондық форматта көрсетіледі. Алайда, бұл қызмет бүгінгі күні автоматтандырылмаған. Көрсету мерзімі 3 жұмыс күні.
Кодекстің 47 бабы 3 тармағына сәйкес жеке меншік құқығын беру туралы шешім қабылдау үшін өтінішке: жер учаскесiне сәйкестендіру құжаты немесе құжаттың нотариат куәландырған көшiрмесi; салық төлеуші куәлігінің көшірмесі; жер учаскесiмен мәмiле жасасуға кедергi келтiретiн ауыртпалықтардың жоқ екендiгi туралы жылжымайтын мүлiк орталығынан анықтама; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама қоса беріледі. Қағидаларға сәйкес өтінішке жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құны актісінің көшірмесі қоса беріледі.
Электрондық форматта қызмет көрсету үшін «Е-Лицензиялау» МДҚ жаңғырту, сондай-ақ қажетті құжаттар тізбесін көрсету бөлігінде кодекске өзгерістер енгізу қажет.
Ұсыныстар:
Қажетті құжаттар тізбесін көрсету бөлігінде Кодекске өзгерістер енгізу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігіне және Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына хат жолдау.
«Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік көрсетілетін қызметін «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік көрсетілетін қызметімен біріктіру.
3 тәуекел: «Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша лауазымды тұлғалардың шешімдер қабылдауы немесе өзге де әкімшілік рәсімдерді орындауы үшін негіздердің болмауы немесе белгісіздігі.
Бөлімнің қызметін қозғайтын негізгі нормативтік-құқықтық акт Қазақстан Республикасының Жер кодексі (бұдан әрі - Кодекс) болып табылады.
Бөлімнің негізгі міндеттері:
1) Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сәйкес жер учаскелеріне меншік құқығының және жер пайдалану құқығының туындау, өзгеру және тоқтатылу шарттары мен шектерін орындау;
2) жерді ұтымды пайдалану мен қорғауды, топырақтың құнарлылығын молайтуды, табиғи ортаны сақтау мен жақсартуды қамтамасыз ету мақсатында жер қатынастарын реттеу болып табылады;
Жоғарыда айтылғандарға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау барысында жер заңнамасында келесі қайшылықтар анықталды.
Халықтың мұқтажы үшін жайылымдық және шабындық жерлерді беру мәселелері.
ҚР ЖК 36 бабына сәйкес уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығына жер учаскелері Қазақстан Республикасының азаматтарына халықтың малын жаю және шөп шабу үшін 5 жылға дейінгі мерзімге берілуі мүмкін. Әдетте, бұл жер учаскелерін жер пайдаланушылар көп жылдар бойы халықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю (жайылымдарды) және жемшөппен қамтамасыз ету үшін (шабындықтармен) пайдаланады. Жер пайдаланушылар көпжылдық шөптерді егу, бұталарды кесу, арамшөптермен күресу және т. б. сияқты, ұтымды пайдалануға бағытталған, тиісті іс-шараларды жүргізеді.
Алайда, ҚР ЖК 36 бабында жерді пайдалану құқығын ұзарту немесе пайдаланылатын жер учаскелерін жаңа мерзімге беру (ҚР ЖК 37 бабына ұқсас) көзделмеген. Осылайша, жер учаскесін адал пайдаланған жер пайдаланушы сол учаскені қайтадан ресімдеуге мәжбүр болады, бұл ретте басқа өтініш берушінің мемлекеттік органдарға жүгіну қаупі бар. Осылайша, бірінші өтініш білдірген, өтініш берушіге жер учаскесі беріледі, бұл халық арасында қақтығысқа әкеледі.
Сонымен қатар, әрбір 5 жыл сайын, бұрын пайдаланылған жер учаскесін жалға алу және ресімдеу мерзімі аяқталғаннан кейін, жер пайдаланушы жерге орналастыру жобасын қайта әзірлеуге тиіс, бұл қаржылық жүктемеге әкеп соғады.
Ұсыныстар:
Қазақстан Республикасы Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына ауыл шаруашылығы жануарларының саны бойынша анықтама бере отырып, уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығын ұзартуды регламенттейтін, ҚР ЖК 36 бабына өзгерістер мәселелері бойынша хат жолдау.
4 тәуекел: «Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша лауазымды тұлғалардың шешімдер қабылдауы немесе өзге де әкімшілік рәсімдерді орындауы үшін негіздердің болмауы немесе белгісіздігі.
Заңнамада шабындық алқаптарды беру нормалары белгіленбеген. Осылайша, жерді алыпсатарлық мақсатында пайдаланатын азаматтарға шабындық беру қаупі бар, яғни жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын азықпен қамтамасыз ету үшін емес, шөп сату мақсатында.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығымен жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормалары бекітілген.
Ұсыныстар:
Қазақстан Республикасы Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына шабындық беру кезінде осындай нормаларды белгілеу мәселелері бойынша хат жолдау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін, шарттары мен мерзімдерін реттейтін заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсынымдар енгізілді.
Жер қатынастары бөлімі
Басшысы ___________ Е.В. Губа
Жер қатынастары бөлімінің
әдіскері ___________ М.С.Кривошеева
Аудандық Ардагерлер
кеңесінің төрағасы ___________ Н. М. Бимақанов
«Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы әкімдігінің жер қатынастары бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері бойынша қорытынды талдамалық анықтама
Кіріспе бөлім:
Талдау «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8 бабы 5 тармағын іске асыру мақсатында және Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген, Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына (бұдан әрі-Қағидалар) сәйкес жүргізілді.
Жұмыс тобының құрамы және сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу тәртібі жер қатынастары бөлімі басшысының 2026 жылғы 08 маусымдағы № 21 бұйрығымен бекітілген.
Бөлімнің сайтында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат орналастырылған, азаматтар бөлім қызметкерлерінің лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану фактілері туралы хабарлай алатын, сенім телефоны көрсетілген.
Ішкі талдау объектісі қызметінің талданатын кезеңі 2025 жылғы 16 маусымнан 2026 жылғы 05 маусымға дейін.
Бөлім, жер қатынастары саласында басшылықты жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Бөлімде мемлекеттік қызметтер Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 01.10.2020 жылғы 301 бұйрығымен бекітілген Қағидаларға (бұдан әрі-қағидалар) сәйкес көрсетіледі.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмыс бірінші кезекте ашықтыққа, аайқындыққа, қызмет алуға қолжетімділікке, қызмет көрсету мерзімдері мен сапасын сақтауға бағытталған.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында жер заңнамасында, «Мемлекеттік қызметтер көрсету» бағыты бойынша осы уақытқа дейін шешім таппаған, бірқатар проблемалар анықталды.
1 тәуекел: «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік қызмет 2 кезеңде көрсетіледі. Бірінші кезеңді көрсету үшін осы қызмет бойынша өтінішке, тек сұралып отырған жер учаскесінің жоспары (схемасы) ғана қоса беріледі. Көрсетілетін қызметті алушылардан, Қағидаларда көзделмеген, құжаттарды талап етуге жол берілмейді.
Қағидаларға сәйкес жер учаскесіне құқық беру туралы шешім шығару үшін көрсетілетін қызметті алушы жерге орналастыру жобасы бекітілгеннен кейін Электрондық Үкімет порталы арқылы мемлекеттік көрсетілетін қызметтің 2-ші кезеңіне өтінішпен жүгінуге тиіс, оны көрсету мерзімі - 3 жұмыс күні.
Ал, Кодекстің 43 бабы 7 тармағына сәйкес жер қатынастары жөніндегі уәкілетті орган бекітілген жерге орналастыру жобасын бір жұмыс күні ішінде жерге құқық беру туралы шешім қабылдау үшін жергілікті атқарушы органға жібереді. Шешім бекітілген жерге орналастыру жобасы келіп түскен күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде қабылданады, бұдан әрі ауданның, жергілікті атқарушы органның жер учаскелеріне тиісті құқықтарды беру немесе беруден бас тарту туралы шешімінің көшірмесі шешім қабылданған кезден бастап бес жұмыс күні ішінде өтініш берушіге жіберіледі.
Мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі ережеге сәйкес, қажетті құжаттардың тізбесі мыналарды қамтиды: электрондық түрдегі өтініш және жер учаскесінің орналасу схемасы, Ережеге сәйкес артық құжаттарды талап етуге тыйым салынады, алайда сұралып отырған жер учаскесінің иесін немесе сұралып отырған жер учаскесіне үй иеленуін анықтау үшін, құқық белгілейтін не сәйкестендіру құжаттары қажет, бірақ қажетті құжаттарды алу үшін алушының қызметі туралы мәліметтерді қамтитын бірыңғай ақпараттық жүйе жоқ. Жер учаскесіне қатысты қандай да бір растайтын ақпаратты алу үшін «Мобильді Е-gov» қосымшасын, атап айтқанда, қызмет алушымен тікелей байланыс болып табылатын, үшінші тұлғадан анықтамалар алуды пайдалану ұсынылады (көрсетілетін қызметті беруші смс кодты алу үшін қызмет алушыға телефон арқылы қоңырау шалу қажет, бұл онымен тікелей байланысқа әкеледі).
Осы қызметті көрсету кезінде жер комиссиясының қорытындысына ауылдық округтердің әкімдері электрондық форматта қол қояды, алайда жер комиссиясының төрағасы (аудан әкімінің орынбасары) қағаз жеткізгіште қол қояды.
Бұл жағдайда ауылдық округ әкімі жер комиссиясының қорытындысына қол қоя алмайды, өйткені ол жер комиссиясының отырысына қатыспайды және жер комиссиясының төрағасы болып табылмайды.
Ұсыныстар:
Өткен кезеңде жоғарыда көрсетілген мемлекеттік қызмет бойынша шағымдар түскен жоқ.
2 тәуекел: «Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларында көзделген талаптардың жоғары тұрған нормативтік құқықтық актілердің, НҚА коллизиясының нормаларына қайшы келуі.
Қағидаларға сәйкес, қызмет көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қағаз түрінде немесе ЭҮП арқылы электрондық форматта көрсетіледі. Алайда, бұл қызмет бүгінгі күні автоматтандырылмаған. Көрсету мерзімі 3 жұмыс күні.
Кодекстің 47 бабы 3 тармағына сәйкес жеке меншік құқығын беру туралы шешім қабылдау үшін өтінішке: жер учаскесiне сәйкестендіру құжаты немесе құжаттың нотариат куәландырған көшiрмесi; салық төлеуші куәлігінің көшірмесі; жер учаскесiмен мәмiле жасасуға кедергi келтiретiн ауыртпалықтардың жоқ екендiгi туралы жылжымайтын мүлiк орталығынан анықтама; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама қоса беріледі. Қағидаларға сәйкес өтінішке жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құны актісінің көшірмесі қоса беріледі.
Электрондық форматта қызмет көрсету үшін «Е-Лицензиялау» МДҚ жаңғырту, сондай-ақ қажетті құжаттар тізбесін көрсету бөлігінде кодекске өзгерістер енгізу қажет.
Ұсыныстар:
Қажетті құжаттар тізбесін көрсету бөлігінде Кодекске өзгерістер енгізу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігіне және Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына хат жолдау.
«Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік көрсетілетін қызметін «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік көрсетілетін қызметімен біріктіру.
3 тәуекел: «Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша лауазымды тұлғалардың шешімдер қабылдауы немесе өзге де әкімшілік рәсімдерді орындауы үшін негіздердің болмауы немесе белгісіздігі.
Бөлімнің қызметін қозғайтын негізгі нормативтік-құқықтық акт Қазақстан Республикасының Жер кодексі (бұдан әрі - Кодекс) болып табылады.
Бөлімнің негізгі міндеттері:
1) Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сәйкес жер учаскелеріне меншік құқығының және жер пайдалану құқығының туындау, өзгеру және тоқтатылу шарттары мен шектерін орындау;
2) жерді ұтымды пайдалану мен қорғауды, топырақтың құнарлылығын молайтуды, табиғи ортаны сақтау мен жақсартуды қамтамасыз ету мақсатында жер қатынастарын реттеу болып табылады;
Жоғарыда айтылғандарға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау барысында жер заңнамасында келесі қайшылықтар анықталды.
Халықтың мұқтажы үшін жайылымдық және шабындық жерлерді беру мәселелері.
ҚР ЖК 36 бабына сәйкес уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығына жер учаскелері Қазақстан Республикасының азаматтарына халықтың малын жаю және шөп шабу үшін 5 жылға дейінгі мерзімге берілуі мүмкін. Әдетте, бұл жер учаскелерін жер пайдаланушылар көп жылдар бойы халықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю (жайылымдарды) және жемшөппен қамтамасыз ету үшін (шабындықтармен) пайдаланады. Жер пайдаланушылар көпжылдық шөптерді егу, бұталарды кесу, арамшөптермен күресу және т. б. сияқты, ұтымды пайдалануға бағытталған, тиісті іс-шараларды жүргізеді.
Алайда, ҚР ЖК 36 бабында жерді пайдалану құқығын ұзарту немесе пайдаланылатын жер учаскелерін жаңа мерзімге беру (ҚР ЖК 37 бабына ұқсас) көзделмеген. Осылайша, жер учаскесін адал пайдаланған жер пайдаланушы сол учаскені қайтадан ресімдеуге мәжбүр болады, бұл ретте басқа өтініш берушінің мемлекеттік органдарға жүгіну қаупі бар. Осылайша, бірінші өтініш білдірген, өтініш берушіге жер учаскесі беріледі, бұл халық арасында қақтығысқа әкеледі.
Сонымен қатар, әрбір 5 жыл сайын, бұрын пайдаланылған жер учаскесін жалға алу және ресімдеу мерзімі аяқталғаннан кейін, жер пайдаланушы жерге орналастыру жобасын қайта әзірлеуге тиіс, бұл қаржылық жүктемеге әкеп соғады.
Ұсыныстар:
Қазақстан Республикасы Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына ауыл шаруашылығы жануарларының саны бойынша анықтама бере отырып, уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығын ұзартуды регламенттейтін, ҚР ЖК 36 бабына өзгерістер мәселелері бойынша хат жолдау.
4 тәуекел: «Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша лауазымды тұлғалардың шешімдер қабылдауы немесе өзге де әкімшілік рәсімдерді орындауы үшін негіздердің болмауы немесе белгісіздігі.
Заңнамада шабындық алқаптарды беру нормалары белгіленбеген. Осылайша, жерді алыпсатарлық мақсатында пайдаланатын азаматтарға шабындық беру қаупі бар, яғни жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын азықпен қамтамасыз ету үшін емес, шөп сату мақсатында.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығымен жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормалары бекітілген.
Ұсыныстар:
Қазақстан Республикасы Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына шабындық беру кезінде осындай нормаларды белгілеу мәселелері бойынша хат жолдау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін, шарттары мен мерзімдерін реттейтін заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсынымдар енгізілді.
Жер қатынастары бөлімі
Басшысы ___________ Е.В. Губа
Жер қатынастары бөлімінің
әдіскері ___________ М.С.Кривошеева
Аудандық Ардагерлер
кеңесінің төрағасы ___________ Н. М. Бимақанов
«Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы әкімдігінің жер қатынастары бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері бойынша қорытынды талдамалық анықтама
Кіріспе бөлім:
Талдау «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8 бабы 5 тармағын іске асыру мақсатында және Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген, Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына (бұдан әрі-Қағидалар) сәйкес жүргізілді.
Жұмыс тобының құрамы және сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу тәртібі жер қатынастары бөлімі басшысының 2026 жылғы 08 маусымдағы № 21 бұйрығымен бекітілген.
Бөлімнің сайтында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат орналастырылған, азаматтар бөлім қызметкерлерінің лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану фактілері туралы хабарлай алатын, сенім телефоны көрсетілген.
Ішкі талдау объектісі қызметінің талданатын кезеңі 2025 жылғы 16 маусымнан 2026 жылғы 05 маусымға дейін.
Бөлім, жер қатынастары саласында басшылықты жүзеге асыратын, Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Бөлімде мемлекеттік қызметтер Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 01.10.2020 жылғы 301 бұйрығымен бекітілген Қағидаларға (бұдан әрі-қағидалар) сәйкес көрсетіледі.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмыс бірінші кезекте ашықтыққа, аайқындыққа, қызмет алуға қолжетімділікке, қызмет көрсету мерзімдері мен сапасын сақтауға бағытталған.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу барысында жер заңнамасында, «Мемлекеттік қызметтер көрсету» бағыты бойынша осы уақытқа дейін шешім таппаған, бірқатар проблемалар анықталды.
1 тәуекел: «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік қызмет 2 кезеңде көрсетіледі. Бірінші кезеңді көрсету үшін осы қызмет бойынша өтінішке, тек сұралып отырған жер учаскесінің жоспары (схемасы) ғана қоса беріледі. Көрсетілетін қызметті алушылардан, Қағидаларда көзделмеген, құжаттарды талап етуге жол берілмейді.
Қағидаларға сәйкес жер учаскесіне құқық беру туралы шешім шығару үшін көрсетілетін қызметті алушы жерге орналастыру жобасы бекітілгеннен кейін Электрондық Үкімет порталы арқылы мемлекеттік көрсетілетін қызметтің 2-ші кезеңіне өтінішпен жүгінуге тиіс, оны көрсету мерзімі - 3 жұмыс күні.
Ал, Кодекстің 43 бабы 7 тармағына сәйкес жер қатынастары жөніндегі уәкілетті орган бекітілген жерге орналастыру жобасын бір жұмыс күні ішінде жерге құқық беру туралы шешім қабылдау үшін жергілікті атқарушы органға жібереді. Шешім бекітілген жерге орналастыру жобасы келіп түскен күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде қабылданады, бұдан әрі ауданның, жергілікті атқарушы органның жер учаскелеріне тиісті құқықтарды беру немесе беруден бас тарту туралы шешімінің көшірмесі шешім қабылданған кезден бастап бес жұмыс күні ішінде өтініш берушіге жіберіледі.
Мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі ережеге сәйкес, қажетті құжаттардың тізбесі мыналарды қамтиды: электрондық түрдегі өтініш және жер учаскесінің орналасу схемасы, Ережеге сәйкес артық құжаттарды талап етуге тыйым салынады, алайда сұралып отырған жер учаскесінің иесін немесе сұралып отырған жер учаскесіне үй иеленуін анықтау үшін, құқық белгілейтін не сәйкестендіру құжаттары қажет, бірақ қажетті құжаттарды алу үшін алушының қызметі туралы мәліметтерді қамтитын бірыңғай ақпараттық жүйе жоқ. Жер учаскесіне қатысты қандай да бір растайтын ақпаратты алу үшін «Мобильді Е-gov» қосымшасын, атап айтқанда, қызмет алушымен тікелей байланыс болып табылатын, үшінші тұлғадан анықтамалар алуды пайдалану ұсынылады (көрсетілетін қызметті беруші смс кодты алу үшін қызмет алушыға телефон арқылы қоңырау шалу қажет, бұл онымен тікелей байланысқа әкеледі).
Осы қызметті көрсету кезінде жер комиссиясының қорытындысына ауылдық округтердің әкімдері электрондық форматта қол қояды, алайда жер комиссиясының төрағасы (аудан әкімінің орынбасары) қағаз жеткізгіште қол қояды.
Бұл жағдайда ауылдық округ әкімі жер комиссиясының қорытындысына қол қоя алмайды, өйткені ол жер комиссиясының отырысына қатыспайды және жер комиссиясының төрағасы болып табылмайды.
Ұсыныстар:
Өткен кезеңде жоғарыда көрсетілген мемлекеттік қызмет бойынша шағымдар түскен жоқ.
2 тәуекел: «Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларында көзделген талаптардың жоғары тұрған нормативтік құқықтық актілердің, НҚА коллизиясының нормаларына қайшы келуі.
Қағидаларға сәйкес, қызмет көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы қағаз түрінде немесе ЭҮП арқылы электрондық форматта көрсетіледі. Алайда, бұл қызмет бүгінгі күні автоматтандырылмаған. Көрсету мерзімі 3 жұмыс күні.
Кодекстің 47 бабы 3 тармағына сәйкес жеке меншік құқығын беру туралы шешім қабылдау үшін өтінішке: жер учаскесiне сәйкестендіру құжаты немесе құжаттың нотариат куәландырған көшiрмесi; салық төлеуші куәлігінің көшірмесі; жер учаскесiмен мәмiле жасасуға кедергi келтiретiн ауыртпалықтардың жоқ екендiгi туралы жылжымайтын мүлiк орталығынан анықтама; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы анықтама қоса беріледі. Қағидаларға сәйкес өтінішке жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құны актісінің көшірмесі қоса беріледі.
Электрондық форматта қызмет көрсету үшін «Е-Лицензиялау» МДҚ жаңғырту, сондай-ақ қажетті құжаттар тізбесін көрсету бөлігінде кодекске өзгерістер енгізу қажет.
Ұсыныстар:
Қажетті құжаттар тізбесін көрсету бөлігінде Кодекске өзгерістер енгізу мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігіне және Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына хат жолдау.
«Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік көрсетілетін қызметін «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік көрсетілетін қызметімен біріктіру.
3 тәуекел: «Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша лауазымды тұлғалардың шешімдер қабылдауы немесе өзге де әкімшілік рәсімдерді орындауы үшін негіздердің болмауы немесе белгісіздігі.
Бөлімнің қызметін қозғайтын негізгі нормативтік-құқықтық акт Қазақстан Республикасының Жер кодексі (бұдан әрі - Кодекс) болып табылады.
Бөлімнің негізгі міндеттері:
1) Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сәйкес жер учаскелеріне меншік құқығының және жер пайдалану құқығының туындау, өзгеру және тоқтатылу шарттары мен шектерін орындау;
2) жерді ұтымды пайдалану мен қорғауды, топырақтың құнарлылығын молайтуды, табиғи ортаны сақтау мен жақсартуды қамтамасыз ету мақсатында жер қатынастарын реттеу болып табылады;
Жоғарыда айтылғандарға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау барысында жер заңнамасында келесі қайшылықтар анықталды.
Халықтың мұқтажы үшін жайылымдық және шабындық жерлерді беру мәселелері.
ҚР ЖК 36 бабына сәйкес уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығына жер учаскелері Қазақстан Республикасының азаматтарына халықтың малын жаю және шөп шабу үшін 5 жылға дейінгі мерзімге берілуі мүмкін. Әдетте, бұл жер учаскелерін жер пайдаланушылар көп жылдар бойы халықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю (жайылымдарды) және жемшөппен қамтамасыз ету үшін (шабындықтармен) пайдаланады. Жер пайдаланушылар көпжылдық шөптерді егу, бұталарды кесу, арамшөптермен күресу және т. б. сияқты, ұтымды пайдалануға бағытталған, тиісті іс-шараларды жүргізеді.
Алайда, ҚР ЖК 36 бабында жерді пайдалану құқығын ұзарту немесе пайдаланылатын жер учаскелерін жаңа мерзімге беру (ҚР ЖК 37 бабына ұқсас) көзделмеген. Осылайша, жер учаскесін адал пайдаланған жер пайдаланушы сол учаскені қайтадан ресімдеуге мәжбүр болады, бұл ретте басқа өтініш берушінің мемлекеттік органдарға жүгіну қаупі бар. Осылайша, бірінші өтініш білдірген, өтініш берушіге жер учаскесі беріледі, бұл халық арасында қақтығысқа әкеледі.
Сонымен қатар, әрбір 5 жыл сайын, бұрын пайдаланылған жер учаскесін жалға алу және ресімдеу мерзімі аяқталғаннан кейін, жер пайдаланушы жерге орналастыру жобасын қайта әзірлеуге тиіс, бұл қаржылық жүктемеге әкеп соғады.
Ұсыныстар:
Қазақстан Республикасы Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына ауыл шаруашылығы жануарларының саны бойынша анықтама бере отырып, уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығын ұзартуды регламенттейтін, ҚР ЖК 36 бабына өзгерістер мәселелері бойынша хат жолдау.
4 тәуекел: «Рұқсат беру функцияларын іске асыру» бағыты бойынша лауазымды тұлғалардың шешімдер қабылдауы немесе өзге де әкімшілік рәсімдерді орындауы үшін негіздердің болмауы немесе белгісіздігі.
Заңнамада шабындық алқаптарды беру нормалары белгіленбеген. Осылайша, жерді алыпсатарлық мақсатында пайдаланатын азаматтарға шабындық беру қаупі бар, яғни жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын азықпен қамтамасыз ету үшін емес, шөп сату мақсатында.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығымен жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормалары бекітілген.
Ұсыныстар:
Қазақстан Республикасы Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасына шабындық беру кезінде осындай нормаларды белгілеу мәселелері бойынша хат жолдау.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібін, шарттары мен мерзімдерін реттейтін заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсынымдар енгізілді.
Жер қатынастары бөлімі
Басшысы ___________ Е.В. Губа
Жер қатынастары бөлімінің
әдіскері ___________ М.С.Кривошеева
Аудандық Ардагерлер
кеңесінің төрағасы ___________ Н. М. Бимақанов