Қазақстандағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы жетекші стратегия мемлекеттік қызмет пен ел экономикасының ашықтығына ұмтылу болып табылады. Бұл келесі заңнамалық шараларды қамтиды:
Қазақстан Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті күшейтуге бағытталған заңдар мен нормативтік құқықтық актілер қабылданды. Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасында 2015 жылғы 18 қарашада қабылданған «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының Заңы бар, ол 1998 жылғы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының Заңын ауыстырды.
Бұл ретте мемлекеттік сатып алулар туралы заң, мемлекеттік қызметшілерге арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар және алдағы немесе жасалған сыбайлас жемқорлық әрекеттері туралы хабарлаған тұлғаларды қорғау шаралары бар.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-әрекеттің функцияларының бірі сыбайлас жемқорлыққа қарсы оқыту болып табылады. Білім беру бағдарламалары мен науқандары азаматтарға сыбайлас жемқорлықтың қоғамға әсері және онымен күресу құралдары туралы білім береді.
Бұл үдерісте азаматтардың хабардарлығы мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға белсенді қатысуы маңызды рөл атқарады.
Заңның 6-бабына сәйкес сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жүйесіне:
- сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг
- сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау
- сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру
- Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес нормативтік құқықтық актілердің жобаларына сыбайлас жемқорлыққа қарсы ғылыми сараптама жүргізу;
- сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды қалыптастыру және сақтау
- қаржылық бақылау
- сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер
- мүдделер қақтығысының алдын алу және шешу
- кәсіпкерлік қызметтегі сыбайлас жемқорлықпен күресу шаралары
сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеу
- сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хабарлау
- сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың салдарын жою.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг шеңберінде заңнамаға талдау жүргізіліп, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың тиімділігі бағаланады, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық фактілері бойынша деректер жинақталады және талдау жүргізіледі. Бұл тәжірибе жүйедегі осалдықтарды анықтауға және оларды жою шараларын әзірлеуге көмектеседі.
«Солтүстік Қазақстан облысы Есіл ауданы әкімдігінің экономика және қаржы бөлімі» КММ ағымдағы жылы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау бойынша келесі бағыттар бойынша жоспарлы іс-шараларды жүзеге асырды:
1) талдау объектісінің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) талдау объектісінің ұйымдастырушылық-басқару қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөніндегі бекітілген іс-шаралар жоспарын іске асыру барысында ішкі талдау нәтижесінде анықталған барлық сыбайлас жемқорлық тәуекелдері жойылды.
Бөлім Қазақстан Республикасының қолданыстағы нормативтік-құқықтық актілеріне қатаң сәйкес мемлекеттік сатып алуды жүргізеді, жеке және заңды тұлғалармен жалдау шартын жасайды, мемлекеттік қызмет көрсетеді.
Қазақстан Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес заңнамалық шараларды, білім беруді және халықаралық ынтымақтастықты біріктіретін кешенді тәсілді қажет етеді. Бұл күрестегі табыс елдің дамуына септігін тигізіп қана қоймай, азаматтардың мемлекеттік институттарға, жалпы қоғамға деген сенімін нығайтады.