Жергілікті бюджетке түсетін түсімдердің толықтығы мен уақтылығын қамтамасыз ету бойынша мемлекеттік аудит объектілері қызметінің тиімділігі.
Белгіленген бұзушылықтардың жалпы сомасы 57 023,1 мың теңгені құрады, оның ішінде қаржылық бұзушылықтар 38 277,9 мың теңгені немесе бұзушылықтардың жалпы көлемінің 67,1% - % құрады.
Аудит барысында бюджетке 5 522,9 мың теңге өтелді, бұл өтелуге жататын соманың 14,4% -. құрайды.
Аудит нәтижелері жер қатынастары жөніндегі уәкілетті органдар жасалған шарттар талаптарының орындалуын бақылау жөніндегі функцияны толық көлемде орындамайтынын, берілген жер учаскесіне ақы төлеуді не қайтаруды талап ету бойынша жер алушылармен тиісті жұмыс жүргізілмейтінін көрсетті,нәтижесінде түсімдердің толықтығы мен уақтылығы 2 014,1 мың теңге қамтамасыз етілмеді (Сарыкөл ауданы – 589,6 мың теңге, Меңдіқара ауданы - 1 158,1 мың теңге, Ұзынкөл ауданы – 266,4 мың теңге), төлем сомасы, 18 599,3 мың теңге мөлшерінде. сәйкес келмейтін КБК – ға теңге түсті (Сарыкөл ауданы – 703,3 мың теңге, Меңдіқара ауданы – 17 850,9 мың теңге, Ұзынкөл ауданы-45,1 мың теңге).
Жасалған шарттар талаптарының орындалуын бақылау және бюджетке есептелген және төленген төлемдерді есепке алу жоқ. Аудит барысында жер учаскелерін беру туралы жасалған шарттар бойынша бюджетке берешек 951,3 мың теңгені (Сарыкөл ауданы – 134,5 мың теңге, Меңдіқара ауданы – 551,5 мың теңге, Ұзынкөл ауданы – 265,3 мың теңге), өсімпұл бойынша берешек 346,7 мың теңгені (Меңдіқара ауданы – 345,6 мың теңге, Ұзынкөл ауданы – 1,1 мың теңге).
Жер учаскелерінің кадастрлық (бағалау) құнын есептеу кезінде" Азаматтарға арналған үкімет " КЕАҚ Сарыкөл филиалының түзету коэффициентін қолданбауы 7 965,8 мың теңге сомасына бюджет шығынына әкелді.
Жер қатынастары бөлімдерімен Жер кодексінде көзделмеген жағдайларда жер учаскелерін өтеусіз негізде беру фактілеріне жол беріледі, соның нәтижесінде жер учаскесін сатып алу үшін төлемақы түсімдерінің жалпы сомасы 10 433,1 мың теңгеге толықтығы қамтамасыз етілмейді, оның ішінде бюджет шығыны 9 428,4 мың теңгені құрады (Сарыкөл ауданы – 4 факт, сомасы 9 485,1 мың теңге; Меңдіқара ауданы-5 факт, сомасы 825,9 мың теңге; Ұзынкөл ауданы-1 факт, сомасы 122,1 мың теңге).
"Азаматтарға арналған үкімет" КЕАҚ Сарыкөл ауданының бөлімімен жеке тұлғаларға жер учаскелерінің бағалау құнын төлеу туралы тиісті құжаттарды ұсынбай сәйкестендіру құжаттарын берудің екі фактісі анықталды.
Сонымен қатар, жерді пайдаланудың ақылы принципін сақтауға жер учаскелерін өз бетінше иемдену сияқты сыртқы факторлар ықпал етпейді. Аудитпен жер учаскелерін өз бетінше иеленудің 3 фактісі анықталды (2 – Сарыкөл ауданы, 1 – Ұзынкөл ауданы), нәтижесінде 306,9 мың теңге сомасына бюджет шығынына әкелді (Сарыкөл ауданы – 85,0 мың теңге, Ұзынкөл ауданы – 221,9 мың теңге).
Сарыкөл, Меңдіқара және Ұзынкөл аудандарының мемлекеттік кірістер органдары қызметінің аудит қорытындылары жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы жалпы алғанда, салықтық әкімшілендіруді жүзеге асыру кезінде заңнамада белгіленген нормалар сақталатынын көрсетті.
Бұл ретте салық міндеттемелерінің орындалуын есепке алудың дұрыстығы, жер қатынастары жөніндегі уәкілетті органдардың қызметіне бақылаудың жеткіліксіздігі, салықтық есептілік нысандарын камералдық бақылаумен толық қамтылмауы толық көлемде қамтамасыз етілмейді.
Аудит 14 жеке тұлғаның дербес шоттарында есептеудің және бюджетке жер учаскелерін пайдаланғаны үшін 506,7 мың теңге сомасында төлемақы сомасының түсуінің жоқтығын анықтады. (Сарыкөл ауданы 6 жеке тұлға бойынша, сомасы 17,9 мың теңге, Меңдіқара ауданы 5 жеке тұлға бойынша, 468,5 мың теңге, Ұзынкөл ауданы 3 жеке тұлға бойынша, сомасы 8,2 мың теңге).
Тұрақты салықтық бақылау жүргізуді қамтамасыз етпеу нәтижесінде жер қатынастары жөніндегі уәкілетті органдардың мәліметтері толық көлемде берілмейді, бұл бюджетке 1 512,8 мың теңге сомасына (88,5 мың теңге - Сарыкөл ауданы, 1 424,3 мың теңге – Ұзынкөл ауданы) жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақының түспеуіне әкелді.
Сарыкөл және Ұзынкөл аудандарының МКБ камералдық бақылауды пысықтау нәтижелері бойынша есептелуге жататын соманың үлес салмағы 97% -. құрады, бұл жақсы тәжірибе болып табылады.
Бұл ретте аудит нәтижелері салық органдарының ТНК-ны сапалы камералдық бақылаудың жеткіліксіз жүргізілгенін көрсетеді. Мәселен, мысалы, Сарыкөл ауданының МКБ аудиті барысында есептелген салық міндеттемелері бойынша жалпы сомасы 31 751,0 мың теңгеге алшақтық анықталды, Ұзынкөл ауданының МКБ аудитінің нәтижелері бойынша алшақтық 2 008,3 мың теңгені құрады, оның ішінде бюджет шығыны 323,8 мың теңгені құрады.
Бұдан басқа, ТНҚ - ның уақтылы берілуіне бақылау толық көлемде жүргізілмейді, нәтижесінде есеп айырысу мерзімін бұзған салық төлеушілерге қатысты жер пайдаланушыларды жауапкершілікке тарту үшін тиісті шаралар қабылданбайды (Сарыкөл ауданы – 30 факт, Меңдіқара ауданы - 1 факт, Ұзынкөл ауданы-37 факт).
Тексеру комиссиясының мүшесі Р. Байгабулов