Пайдаланушы ұйымдарға берілмеген және пайдалануға берілмеген жобаларды іске асырудың тиімділігі.
Жүргізілген мемлекеттік аудитпен мемлекеттің қаражаты мен активтері 27 035 212,0 мың теңге көлемінде қамтылды, белгіленген бұзушылықтардың жалпы сомасы 9 705 954,4 мың теңгені немесе қамту көлемінің 36% - % құрады. Қаржылық бұзушылықтардың үлес салмағы жалпы бұзушылықтар көлемінде 7,3% немесе 711 610,8 мың теңгені құрады. Бюджет қаражатын тиімсіз жоспарлау 40 315,4 мың теңгені, бюджет қаражатын (активтерін) тиімсіз пайдалану 8 954 028,2 мың теңгені құрады.
Аудитпен бюджеттік бағдарламалардың 8 әкімшісі іске асыратын 77 құрылыс объектісі қамтылды. Оның ішінде 18 жоба аяқталған жоқ, 59-ы аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеген, анықталған бұзушылықтардың сипаты инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін жоспарлаудағы, іске асырудағы және кейіннен берудегі жүйелік проблемалар туралы куәландырады. Сот процестері, мердігерлердің ауысуы, қаржыландырудың жетіспеушілігі — ұзақ мерзімді құрылыстың жалпы себептері ретінде.
Жобалардың аяқталмауы:
- мердігерлердің міндеттемелерді уақтылы орындамауы;
- жұмыс кестесінен артта қалу;
- уақтылы және толық емес қаржыландырумен;
-сапасыз жоспарлау мен материалдардың қымбаттауына байланысты жобалау-сметалық құжаттаманы түзету қажеттілігі.
Аталған себептер облыс аудандары мен қалаларының әлеуметтік-экономикалық дамуына теріс әсер етіп, бюджеттік инвестициялық жобалардың тікелей және түпкілікті нәтижелеріне қол жеткізбеуге әкелді. Кейбір жағдайларда Арқалық қаласындағыдай-көппәтерлі тұрғын үй, Жітіқара ауданында - газ тұтынатын энергетикалық қондырғы, Чайковский ауылын сумен жабдықтау желілерінің құрылысы, құрылыс аяқталған кезде объектіге қажеттілік жоғалды, бұл күрделі салымдардың тиімсіздігін көрсетеді.
Аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеген объектілер:
- жоспарлау кезеңінде жер учаскелеріне құқықтарды ресімдеуге арналған шығыстарды қоспау;
-жер учаскелеріне құқық белгілейтін құжаттардың болмауы;
- атқарушылық және техникалық құжаттаманың жоғалуы, не болмауы;
- коммуналдық инфрақұрылым объектілерін республикалық деңгейдегі квазимемлекеттік ұйымдарға берудің белгіленген заңнамалық тәртібінің болмауы.
Жоба әкімшілері тұрғысынан жағдай келесідей:
Қостанай қаласы әкімдігінің құрылыс бөлімі: аяқталмады – «Қонай»шағынауданының 83-ші кварталындағы №3 бес қабатты үй. Жобаны іске асырудың жоспарланған мерзімі кезінде 2019 жылғы ақпаннан 2020 жылғы шілдеге дейін (12 ай) құрылыс 36 айдан астам жүзеге асырылады және аудит жүргізу күніне (2025 жылғы қыркүйек) аяқталмайды. Орындалған жұмыс көлемі 95 % құрады. Құрылысты аяқтау мақсатында жобаны 18,6% қымбаттаумен түзету жүргізілді, ол 575 млн.теңгені құрады. Құрылыс процесінде кезекпен екі шарт жасалды, бірінші мердігермен шарт бұзылды, екінші мердігермен талап-арыз жұмысы жүргізілуде.
2019 жылғы ақпаннан 2020 жылғы шілдеге дейін (12 ай) іске асырудың жоспарланған мерзімі кезінде 33 объект (1 көппәтерлі үй және 32 инженерлік коммуникация), «Қонай» шағын ауданының 83-ші орамындағы №4 бес қабатты үй аяқталды, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеді, 2025 жылғы наурызда пайдалануға берілді. Құрылыс кезеңінде бағаның өсуі 15,3% - 5 құрады, түпкілікті құны 554. млн.теңге. Құрылыс процесінде шарттар екі мердігермен кезектесіп жасалды. Талап-арыз жұмысы жүргізілді. Қазіргі уақытта үй бос тұр, тұрғындарды орналастыру «Отбасы банк» АҚ-да салымшыларға пәтер беру үшін кредиттік желінің болмауы себебінен жүзеге асырылмайды.
32 инженерлік коммуникацияның 16 газ құбыры, 4 сумен жабдықтау объектісі, 5 кәріз объектісі, 4 жылумен жабдықтау объектісі, 3 Электрмен жабдықтау объектісі пайдаланушы ұйымдарға берілмеген. Мұндай объектілерді «QAZAQGAZ AIMAQ» АҚ сияқты республикалық деңгейдегі квазимемлекеттік секторға беру жөніндегі құқықтық тетіктің болмауына байланысты газ құбырларын бермеудің себебі. Бүгінгі күні тапсыру Мемлекеттік мүлік департамент арқылы жүзеге асырылады. бұл ретте « QAZAQGAZ AIMAQ»АҚ жер учаскелері бар объектілерді тұрақты жер пайдалану құқығымен беру бөлігінде талап қояды, бұл жекелеген жағдайларда сервитуттың болуы себебінен мүмкін емес. Атқарушылық және техникалық құжаттаманың сақталуын қамтамасыз етпеуге байланысты 16 инженерлік коммуникация бойынша (су, газ, кәріз) берілмейді. Барлық нысандар мақсатына сай пайдаланылады.
Қостанай ауданы әкімдігінің « Құрылыс бөлімі»: 8 жоба аяқталмады, 7 жоба аяқталды, бірақ пайдаланушы ұйымдарға (инженерлік коммуникациялар) берілмеді.
Аяқталған жоқ:
« Мичурин а. «Байтерек» ш/а, Тобыл қ. «Астана» ш/а» сумен жабдықтау» құрылыс-монтаждау жұмыстарына арналған келісімшарт 2020 жылғы маусымда жасалған. Материалдар мен жабдықтардың қымбаттауына байланысты 2022 жылы құн 10%-ға түзетілді, нәтижесінде жобаның құны 1 937 088 мың теңгені құрады. Нысан 92,4 пайызға аяқталды.
««Астана» және «Бәйтерек» жаңа шағын аудандарына алаңнан тыс кәріз желілері және кәріз сорғы станциясы» құрылыс-монтаждау жұмыстарына шарт 2022 жылғы шілдеде жасалған. Атқарылған жұмыс көлемі 56% құрады.
«Астана және Бәйтерек шағын аудандарының кәрізі» нысаны 83% - ға аяқталды. Жабдықтар мен материалдар 3 жылдан астам уақыт бойы ашық ауада болды. Астана жаңа шағын ауданының аумағында 450 пәтер тапсырылды, кәріз жүйесінің болмауы тұрғындарға экологиялық қауіп-қатер мен қолайлылық туғызады, тұру ортасының сапасы мен қауіпсіздігін төмендетеді.
«Астана және Бәйтерек шағын аудандарын электрмен жабдықтау құрылысы» Жұмыстарды орындаудың бастапқы мерзімі 2024 жылдың қазан айына көзделген, кейіннен мерзім 2025 жылдың шілдесіне дейін ұзартылды. Жобаның құны 48,7%-ға ұлғайтылып, 5 714 707,4 мың теңгені құрады. Жоба 30 күнтізбелік күнге кешігіп аяқталды.
«Астана және Бәйтерек шағын аудандарының алаңдық электрмен жабдықтау желілерінің ішіндегі құрылыс». ҚМЖ келісімшарты 2023 жылдың қазан айында 2024 жылдың тамыз айына дейін жасалған, содан кейін мерзімі 2025 жылдың желтоқсанына дейін ұзартылды. Аудит жүргізу сәтіндегі жағдай бойынша жұмыстар 86,2% -ға аяқталды.
«Астана және Бәйтерек ш/а газ қазандығы» ҚМЖ келісімшарты 2023 жылдың ақпанында 2024 жылдың қазан айына дейін жасалған, содан кейін мерзім 2025 жылдың желтоқсанына дейін ұзартылды. Аудит аяқталған сәтте жоба 98,8% -ға орындалды.
«Владимиров ауылын сумен жабдықтау»2021 жылдан бастап жұмыстарды орындаудың нормативтік мерзімі 7 ай болған кезде 90,1 пайызға орындады.
«Московский селосын сумен жабдықтау» ҚМЖ туралы келісім 2021 жылдың шілдесінде жасалды. Аудит аяқталған сәтте, іске қосу-реттеу жұмыстарынан басқа, жоба аяқталды.
Құрылысы аяқталған және пайдаланушы ұйымдарға берілмеген 7 инженерлік коммуникация бойынша атқарушылық және техникалық құжаттаманың сақталуы қамтамасыз етілмеуіне байланысты объектілер нысаналы мақсаты бойынша пайдаланылуда.
Қарасу ауданы әкімдігінің Сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі: 1 нысан аяқталмаған, 1 аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымға берілмеген.
Мал қорымының (биотермиялық шұңқырдың) құрылысы аяқталмады, жұмыстарды орындау мерзімі 3 ай немесе 2024 жылдың қараша айына дейін болды. Бақылау өлшемінің нәтижелерін ескере отырып, орындалған жұмыс көлемі 1% -. құрады.
Қарасу аудандық ауруханасы МКК жылумен жабдықтау желілері жұмыс істейді, бірақ жер учаскесіне құқық белгілейтін құжаттардың болмауы себебінен пайдаланушы ұйымға берілмеген.
Федоров ауданының сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі: 1 нысан аяқталмаған, 1 аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымға берілмеген.
Федоров ауылында бассейн құрылысы аяқталған жоқ, жұмыстар 78% орындалды. Бүгінгі күні жоба іске асыруға жататын бюджеттік инвестициялық жобалар тізбесінен алынып тасталды. Жұмсалған шығыстар 232 238,1 мың теңгені құрады. Аудан бюджетінің шектеулі қаржылық мүмкіндіктері жағдайында бюджет қаражатын тіршілікті қамтамасыз етудің бірінші кезектегі міндеттерін шешуді қамтамасыз етпейтін әлеуметтік-мәдени мақсаттағы объектілерге бағыттау орынды емес деп санаймыз.
Жер учаскелеріне құқық белгілейтін құжаттардың болмауына байланысты Ленин және Заозерное ауылдарында сумен жабдықтаудың тарату желілері аяқталды, бірақ пайдаланушы ұйымға берілмеді. Нысан жұмыс істейді, абоненттерді қосу 79 және 71% құрайды.
Бейімбет Майлин ауданы әкімдігінің сәулет, қала құрылысы және құрылыс бөлімі: 2 нысан аяқталмаған, 3 нысан аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеген.
Аяқталған жоқ:
«Әйет ауылында жалға берілетін 18 пәтерлі тұрғын үйдің құрылысы», 7 айға есептелген құрылыс жұмыстарының көлемі іс жүзінде 2023 жылғы тамыздан бастап қазіргі уақытқа дейін жүзеге асырылуда, 87% - ға іске асырылды.
Әйет ауылында спорт кешенін салу. Мемлекеттік сатып алу туралы шартқа сәйкес жобаны іске асыру мерзімі 2023 жыл ішінде 6 айды құрады. Орындалған жұмыс көлемі 82 % құрады.
Аяқталды, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеді: спорт кешеніне инженерлік желілер - спорт кешенінің құрылысы аяқталмауына байланысты пайдаланылмайды, Әйет ауылында төмен қысымды газ құбыры, 99 абонент газбен қамтамасыз етілді - берілмеу себебі нысанды беру туралы шешімдердің уақтылы жіберілмеуі және нысанды қабылдау актісі, Береговое ауылының газ тарату желілері - аяқталды, бірақ кемшіліктердің анықталуына байланысты пайдаланылмайды.
Арқалық қаласы әкімдігінің құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі: 3 нысан аяқталмаған, 4 нысан аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеген.
Аяқталған жоқ:
«Арқалық қаласының Северный кентіндегі су құбыры желілерін қайта жаңарту», жобаны іске асыру мерзімі 2021-2022 жылдар, жоба аяқталды, бірақ авторлық қадағалаумен жұмыстардың расталмауына байланысты пайдалануға берілмеді.
«Арқалық қ. Үштөбе ауылында су құбыры желілерінің құрылысы», іске асыру мерзімі 2021 жыл. Жоба 95 % аяқталды. Жобаның көрсеткіштеріне қол жеткізу мүмкін емес, өйткені халық санының 2019 жылмен салыстырғанда 57,6% - ға төмендеуі байқалады және небәрі 280 адамды құрады, бұл Үштөбе ауылының оң даму динамикасының жоқтығын көрсетеді.
«Арқалық қаласының 3 қабатты тұрғын үйін, Ш. Жәнібек көшесі, № 51 үйді қайта жаңарту» жобасы 32,9% - ға аяқталды.
Қазіргі уақытта аяқталмаған жоба құны 38,0 млн. теңге аукцион қаражаты бойынша сатылды.
Жобаның көрсеткіштеріне қол жеткізілмеген жағдайда бюджеттің 97 019,2 мың теңге сомасында жұмсалған шығындары бюджет қаражатын тиімді пайдалану болып табылмайды.
Су-электрмен жабдықтау желілері, кәріз желілері аяқталды, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеді, жер учаскелеріне құжаттардың болмауына байланысты инженерлік желілер пайдалануға берілді және халық пайдаланады.
«Жітіқара ауданы әкімдігінің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары және тұрғын үй инспекциясы бөлімі»: 1 нысан аяқталмаған, 6 нысан аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеген.
Жітіқара қаласындағы Орталық қалалық қазандықтың қажеттіліктері үшін газ тұтынатын энергетикалық қондырғының құрылысы аяқталған жоқ. Құрылыс-монтаждау жұмыстарының белгіленген ұзақтығы 4 ай болған кезде қаржыландыру бірнеше рет түзетіліп, жылдар бойынша бөлінді. 2022-2023 жылдарға арналған бюджет қаражаты бастапқыда толық көлемде жоспарланбаған. Нәтижесінде жоба 2024-2027 жылдарға арналған бюджетте іске асырылмаған және көзделмеген, халықаралық шектеулер мен санкциялар енгізілуіне байланысты жабдықтарды жеткізу кезінде туындаған қиындықтарға байланысты жұмыстар басталған жоқ.
Аяқталған бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеген 6 инженерлік желі бойынша 2020 жылы пайдалануға берілген сәттен бастап Тургенев ауылы учаскесінің су құбыры ғана пайдаланылмайды және су құбырын тарату желілеріне қоспау себебінен консервацияланған күйде болады.
Жітіқара ауданы әкімдігінің құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі: 1 нысан аяқталмаған, 4 нысан аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеген.
Чайковский ауылының сумен жабдықтау желілерінің құрылысы аяқталмаған, бастапқы аяқталу мерзімі-2021 жылғы қараша (12 ай). 2023 жылы жобалау-сметалық құжаттамада есепке алынбаған жұмыстардың болуына және құрылыс материалдарының қымбаттауына байланысты түзету жүзеге асырылды, нәтижесінде сметалық құны 99,7% - ға ұлғайып, 945,1 млн.теңгені құрады, аяқталу мерзімі 2024 жылғы тамызға дейін ұзартылды. 2025 жылғы 17 қазандағы жағдай бойынша жұмыстар 88,9 % орындалды.
Құрылыстың ұзақ мерзіміне байланысты жоба өзектілігін жоғалтты.
Жобаны іске асыру барысында халық саны 2 еседен астамға азайып, 534 адамды құрады, мал шаруашылығы секторының 3 есеге қысқаруы немесе ІҚМ саны 322 басты, жылқы 172 басты, ҰҚМ 700 басты, құс 931 басты және орталықтандырылған сумен жабдықтауға сұраныстың төмендігі күтілетін қосылу небәрі 19,4% -. құрады.
Аяқталған, бірақ пайдаланушы ұйымдарға берілмеген инженерлік желілер бойынша мыналар пайдаланылмайды: жеке құрылыс басталмағандықтан тұтынушылардың болмауына байланысты Жітіқара қ. № 9 шағын ауданындағы жеке тұрғын үйлерге су-газбен жабдықтау желілері; ақаулардың болуына байланысты Шортанды өзенінің оң жағалауындағы аз қабатты құрылысқа, Жітіқара қ. сумен жабдықтау желілері; пайдаланушы ұйымға берілмеуіне байланысты Жітіқара қ. №12 шағын ауданының су тарту желілері.
Аудит барысында бюджет қаражатын және мемлекет активтерін тиімсіз пайдалану мен жоспарлауды бұзудан басқа, бухгалтерлік есеп жүргізу тәртібінің бұзылуы, нақты орындалған жұмыстар көлемінің ауытқуы және бірқатар рәсімдік бұзушылықтар анықталды.
Аудит нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою және оларға жол берген лауазымды адамдардың жауапкершілігін қарау туралы нұсқамалар жіберілді.
Коммуналдық инфрақұрылым объектілерін беру тәртібі бөлігінде Қазақстан Республикасының заңнамасына өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныстар жолданды. Қолданыстағы заңнаманы бұзуға жол бермеу бойынша ұсыныстар берілді.
Материалдар «Ішкі мемлекеттік аудит департаменті» ММ-ге жолданды:
- Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасының нормаларын бұзғаны үшін: «Қостанай қаласы әкімдігінің құрылыс бөлімі» ММ, «Қарасу ауданы әкімдігінің қала құрылысы және құрылыс сәулет бөлімі «ММ, « Федоров ауданының қала құрылысы және құрылыс сәулет бөлімі» ММ;
- Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының нормаларын бұзғаны үшін: «Қостанай қаласы әкімдігінің құрылыс бөлімі» ММ, «Б. Майлин ауданы әкімдігінің сәулет қала құрылысы және құрылыс бөлімі»ММ , «Жітіқара ауданы әкімдігінің сәулет қала құрылысы және құрылыс бөлімі ММ, « Қостанай ауданы әкімдігінің құрылыс бөлімі » ММ;
- сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы заңнаманы бұзғаны үшін: «Арқалық қаласы әкімдігінің құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі» ММ.
Тексеру комиссиясының мүшесі Р. Байгабулов