Қостанай облысы бойынша
Тексеру комиссиясының
2025 жылғы 11 желтоқсандағы
№18 қаулысымен бекітілген
АУДИТОРЛЫҚ ҚОРЫТЫНДЫ
1.1. Аудиторлық іс-шараның атауы: Қостанай облысы бойынша ветеринариялық іс-шараларды жүргізуге бағытталған бюджет қаражаты мен мемлекет активтерін пайдалану тиімділігінің мемлекеттік аудиті.
1.2. Мемлекеттік аудиттің мақсаты: Қостанай облысы бойынша ветеринариялық іс-шараларды жүргізуге бағытталған бюджет қаражаты мен мемлекет активтерін пайдаланудың тиімділігін бағалау.
1.3. Мемлекеттік аудит объектілері: «Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасы» ММ, Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасының «Денисов ауданының ветеринариялық станциясы» КМК, Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасының «Меңдіқара ауданының ветеринариялық станциясы» КМК, Қостанай облысы әкімдігінің әкімдіктің ветеринария басқармасының «Бейімбет Майлин ауданының ветеринариялық станциясы» КМК, Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасының «Сарыкөл ауданының ветеринариялық станциясы» КМК
1.4. Мемлекеттік аудитпен қамтылған кезең: 2022 жылғы 01 қаңтардан 2024 жылғы 31 желтоқсанға дейін.
2.1. Аудиттелетін саланың жай-күйін қысқаша талдау:
Қостанай облысының қалалары мен аудандарында мынадай функцияларды жүзеге асыру мақсатында құрылған Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасының қарамағындағы 20 ветеринариялық станция жұмыс істейді:
- жануарлардың аса қауіпті, жұқпалы емес және энзоотиялық ауруларына қарсы ветеринариялық іс-шаралар жүргізу;
- ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу;
- ауыл шаруашылығы жануарларын қолдан ұрықтандыру бойынша қызметтер көрсету;
- жануарлардың аса қауіпті және энзоотиялық ауруларына қарсы ветеринариялық препараттарды тасымалдау (жеткізу), сақтау, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу үшін бұйымдарды (құралдарды) және атрибуттарды тасымалдау (жеткізу) бойынша қызметтер көрсету;
- құрылысын тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің жергілікті атқарушы органдары ұйымдастырған мал қорымдарын (биотермиялық шұңқырларды), сою алаңдарын (ауыл шаруашылығы жануарларын сою алаңдарын) күтіп-ұстау;
- жануарларды аулау, уақытша ұстау және өлтіру;
- ветеринариялық анықтама беру;
- ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі деректер базасын жүргізу және одан үзінді көшірме беру;
- биологиялық материалдың сынамаларын алу және оларды ветеринариялық зертханаға жеткізу;
- ауру жануарларды санитарлық союға тасымалдау бойынша қызметтер көрсету.
Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру - ауыл шаруашылығы жануарлары туралы мәліметтерді ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқорға енгізе отырып, бірдейлендіруді, таңбалауды жүргізу үшін бұйымдарды (құралдарды) пайдалану арқылы жануарларға жеке нөмір беруді және ветеринариялық паспорт беруді қамтитын жануарларды есепке алу рәсімі.
Мекеме аудитпен қамтылған кезеңде ауыл шаруашылығы жануарларын есепке алуды «Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру» ақпараттық жүйесінде жүргізді (https://iszh.gov.kz) (бұдан әрі – АЖБ АЖ).
Қостанай облысындағы ауыл шаруашылығы жануарлары басының санын талдау Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің ұлттық статистика бюросының статистикалық деректерінің интернет ресурсының ашық деректері негізінде жүзеге асырылды (https://stat.gov.kz/ru/) және мекеме 2022 - 2024 жылдары АЖБ АЖ тіркелген ауыл шаруашылығы жануарлары басы саны ұсынған деректер.
Қостанай облысындағы ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны
1- кесте
* жылдың соңындағы мәліметтер
Кестеден Қостанай облысындағы ауыл шаруашылығы жануарлары санының деректерін салыстыру кезінде статистикалық деректерге және АЖБ АЖ-да тіркелгендерге сәйкес, 2024 жылға қарай өткен жылдармен салыстырғанда шамалы ауытқулар бар екені анық, бұл ретте АЖБ деректері бойынша теріс динамика бар.
Эпизоотиялық қауіпсіздік.
Мал қорымдары (биотермиялық шұңқырлар) тізілімінің деректеріне сәйкес Қостанай облысының аумағында 126 мал қорымы орналасқан, оның ішінде 4 типтік немесе 3% және 122 биотермиялық шұңқырлар немесе 97%.
Талдау нәтижелері бойынша ветеринариялық станциялардың балансында мал қорымдарының 41 немесе 34% (3 типті және 38 қарапайым), ауылдар, ауылдық округтер әкімдіктерінің балансында 44 немесе 36% (барлығы қарапайым), жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің 2 немесе 2% (1типті және 1 қарапайым), иесіз 34 немесе 28% (барлығы қарпайым).
Облыс бойынша мал қорымы санының елді мекендер санына қатынасы кезінде Қостанай ауданында 52 елді мекен және 6 мал қорымы (12%), Алтынсарин ауданында 25 елді мекен және 3 мал қорымы (12%), Ұзынкөл ауданында 32 елді мекен және 4 мал қорымы (13%).
2023 жылы Қостанай облысында 65 жеңілдетілген мал қорымы салынды, 2024 жылы 16 жеңілдетілген мал қорымы салынды.
Өлген мал мен биологиялық қалдықтарды жою жүйесінде мал қорымдары жоқ немесе нормаларға сәйкес келмейтін жерлерде инсинераторлар қолданылады, оның 20-сы жылжымалы, 6-ы стационарлық.
2024 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша Қостанай облысының аумағында сібір жарасы бар 169 жерлеу орны бар.
Мемлекеттік органдардың интернет-ресурстарының бірыңғай платформасында (https://www.gov.kz/) орналастырылған Қостанай облысының ветеринария саласын әлеуметтік-экономикалық дамытудың 2025 жылғы 1 қазандағы қорытындылары туралы ақпаратқа сәйкес:
Ветеринариялық препараттарды жеткізу.
Республикалық қордан облыстың коммуналдық меншігіне жануарлардың аса қауіпті ауруларына қарсы ветеринариялық препараттардың жылдық көлемінің 59,5% түсті.
Диагностикалық зерттеулер.
Бекітілген жоспарға сәйкес ірі қара мен ұсақ малдың бруцеллезіне диагностикалық зерттеулер жүргізілді:
- ағымдағы жылдың мамыр айына жоспар бойынша 216 119 бас ІҚМ 201 095 сынама немесе 92,7 % зерттелді;
- ағымдағы жылдың мамыр айындағы жоспарда 260 952 бас ірі қара мал болса, 231 423 сынама немесе 88,7% зерттелді.
Алдын алу шаралары.
Жануарлардың аса қауіпті ауруларының алдын алу жөніндегі 2025 жылға арналған ветеринариялық іс – шаралардың бекітілген жоспарына сәйкес ауыл шаруашылығы жануарларының барлық түрлерін аса қауіпті ауруларға: аусыл – 799 578, сібір жарасы – 589 954, эхинококкоз – 9 375, туберкулез – 145 783, эмкар-77 042, нодулярлық ауруларға қарсы вакцинациялау және аллергиялық зерттеу бойынша іс-шаралар жүргізілді. дерматит – 67 042, Ньюкасл құстары – 179 500, пастереллез – 1 429, инфекциялық ринотрахеит және вирустық диарея – 600, құтыру-65 000, түйе обасы-89, жоғары патогенді құс тұмауы – 361 160 бас.
ББАЖ жүйесі бойынша ветеринариялық анықтамалар беру.
ББАЖ порталының мониторингіне сәйкес, 2025 жылғы 1 қаңтар мен 1 маусым аралығында ББАЖ ақпараттық жүйесі арқылы 13 964 ветеринариялық анықтама берілді.
2.2. Мемлекеттік аудиттің негізгі нәтижелері:
Мемлекеттік аудитпен мемлекеттің активтері 1 528 800,0 мың теңге сомасында қамтылды. Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын бұзудың жалпы сомасы 145 819,3 мың теңгені құрады, оның ішінде:
1) қаржылық бұзушылықтар - 122 107,4 мың теңге, оның ішінде: өтелуге – 30 022,0 мың теңге, қалпына келтіруге-92 085,4 мың теңге;
2) активтерді тиімсіз пайдалану сомасы-23 711,9 мың теңге.
Сондай – ақ, мемлекеттік аудит объектілерінің қызметінде 40 бірлік мөлшерінде заңнаманы рәсімдік бұзушылықтар белгіленді, оның ішінде: бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілік жасау кезіндегі заңнама – 8 бірлік, мемлекеттік сатып алу саласындағы заңнама – 3 бірлік, өзге де салалық заңнама-29 бірлік. Сонымен қатар, 8 жүйелік кемшіліктер анықталды.
Аудит барысында 1 440,7 мың теңге өтелді, 38 736,5 мың теңге қалпына келтірілді.
Аудит объектілері бөлінісінде белгіленген бұзушылықтар мынадай сипатта болады:
- «Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасы» ММ бойынша:
5 бірлік мөлшерінде рәсімдік бұзушылықтар анықталды:
1) Басқарма ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу үшін ветеринариялық дәрігерлердің құлақ сырғаларын сәйкестендірудің нақты көлеміне сәйкес келмейтін шығынға және есептен шығаруға жол береді (облыс бойынша орта есеппен келіп түскен құлақ сырғалары санының тіркелген ауыл шаруашылығы жануарлары санынан асып кету пайызы - 45,75% -, құрады, оның ішінде: ІҚМ – 46%, ҰҚМ – 41%, түйелер-79% , шошқалар-17%, осылайша бюджет қаражатының болжамды артық шығынының сомасы 25 059,1 мың теңгені құрады);
2) Басқармамен 2022 жылы ветеринариялық іс-шарада жабайы етқоректілердің құтыруына қарсы вакцинация жүргізу қамтамасыз етілмеген;
3) 2022, 2023 жылдары ветеринариялық іс-шараларды өткізудің жоспарланған айына дейін күнтізбелік 15 (он бес) күннен аз уақыт бұрын іс-шаралар жоспарына өзгерістер енгізілді;
4) 2024 жылы Қостанай облысының аумағында ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жануарлардың аса қауіпті ауруларының профилактикасы жөніндегі ветеринариялық іс-шаралар жоспарына өзгерістер енгізілмеген, бұл ветеринариялық іс-шаралардың орындалмауына алып келді;
5) Басқарма тексерілетін кезеңде уәкілетті орган бекіткен тізбе бойынша жануарлардың аса қауіпті ауруларының профилактикасы, биологиялық материал сынамаларын іріктеу және оларды диагностикалау үшін жеткізу жөніндегі ветеринариялық іс-шаралардың орындалуын қамтамасыз етпеген
Сонымен қатар, басқарма қызметінде 4 кемшілік анықталды:
- ауыл шаруашылығы жануарларының басы туралы мәліметтерді талдау барысында өткен кезеңдегі облыс бойынша мал басының жалпы санын анықтауға мүмкіндік беретін АЖБ АЖ функционалы болмаған кезде көрсетілген кемшілік анықталды, бұл кемшілік мал шаруашылығының жай-күйін бақылау және мониторингілеу мүмкіндігін шектейді, бұл одан әрі эпизоотияға қарсы іс-шараларды жоспарлауға, орындауға және жүргізуге теріс әсер етуі мүмкін, сондықтан тиісті емес мал басының ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету шаруашылығы жануарларының басы туралы мәліметтерді талдау барысында өткен кезеңдегі облыс бойынша мал басының жалпы санын анықтауға мүмкіндік беретін АЖБ АЖ функционалы болмаған кезде көрсетілген кемшілік анықталды, бұл кемшілік мал шаруашылығының жай-күйін бақылау және мониторингілеу мүмкіндігін шектейді, бұл одан әрі эпизоотияға қарсы іс-шараларды жоспарлауға, орындауға және жүргізуге теріс әсер етуі мүмкін, сондықтан тиісті емес мал басының ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, сондай ақ бұл жағдай облыстың мал шаруашылығының негізгі көрсеткіштеріне әсер етеді;
- Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 7-1/68 бұйрығымен бекітілген Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру қағидаларынан бұрын есепке алынбаған ересек мал басын тіркеу тәртібін реттейтін норманы алып тастау нәтижесінде дер кезінде бірдейлендіруден өтпеген жануарларды АЖБ АЖ дерекқорына енгізу мәселелерін реттеудің құқықтық тетігінің болмауынан көрінетін кемшілік анықталды, бұл деректер базасында дұрыс емес мәліметтердің болуы қаупін тудырады, ауыл шаруашылығы жануарларын есепке алудың толықтығын қамтамасыз етуге кедергі келтіреді, сондай-ақ олардың қозғалысын және ветеринариялық-санитариялық іс-шаралардың жүргізілуін бақылауды қиындатады;
- Басқарманың Қағидасынан алып тастауға жататын басқарманың функцияларына Қағиданың 4 міндетінің сәйкес келмеуінен көрінетін кемшілік анықталған;
- кемшілік анықталды, тікелей нормативтік құқықтық актілерде ветеринарлық құжаттармен расталмаған оқиғалар (пайдалану құқығын беру, мұраға алу, ұрлау, жануардың өлімі, өз қажеттіліктері үшін сою) туындаған жағдайда хабарлау рәсімі регламенттелмеген және нысаны бекітілмеген.
- Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Денисов ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бойынша:
Қамтылған активтердің көлемі-376 400,0 мың теңгені құрады.
Жалпы сомасы 41 424,0 мың теңгеге қаржылық бұзушылықтар анықталды, оның ішінде 19 693,1 мың теңге өтелуге, 21 730,9 мың теңге қалпына келтіруге, сондай-ақ 2 179,9 мың теңге сомасына активтерді тиімсіз пайдалануға жатады, оның ішінде:
- инсинераторларды ұстау, оларға қызмет көрсету және пайдалану бойынша қызметтерді тиісінше орындамау фактілеріне жол берілді, бұл жалпы сомасы 14 227,3 мың теңгеге негізсіз алынған табысқа әкелді, оның ішінде: 2022 жылы – 3 334,8 мың теңге, 2023 жылы – 5 309,9 мың теңге, 2024 жылы – 5 582,6 мың теңге, 2022 жылы-5 582,6 мың теңге, жануарлардың мәйіттерін және биологиялық қалдықтарды инсинераторларда жағу әдісімен кәдеге жаратуды жүзеге асырмауға байланысты;
- 577,9 мың теңге сомасында орындалмаған жұмыстар үшін ақшалай қаражат негізсіз төленді (шыны штапельді талшықтан жасалған 0,6м3 плиталармен құбырды оқшаулау, жылу жүйелерінің құбырларында суды тазартуға арналған сүзгілерді орнату, диам. 150 мм), «Қостанай облысы Денисов ауданы, Денисовка ауылы, Дорожная көшесі, 1-үй мекенжайы бойынша Қостанай облысы әкімдігінің ветеринария басқармасының «Денисов ауданының ветеринариялық станциясы» МКК ғимаратын газдандыру» құрылыс объектісін бақылау өлшеу нәтижелері бойынша анықталған;
- кәсіпорынның балансы бойынша 1 262,6 мың теңге сомаға жер учаскелері көрсетілмеген, бұл 2022-2023 жылдардағы қаржылық есептіліктің бұрмалануына әкелді;
- 2023 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде жалпы сомасы 2 135,0 мың теңгеге, бас бухгалтерге, бухгалтерге, іс жүргізушіге, күзетшілерге, қызметтік үй – жайларды тазалаушыға бір лауазымдық жалақыдан артық демалысқа сауықтыруға жәрдемақы төлеу негізсіз жүргізілді, оның ішінде 2023 жылы –1 010,0 мың теңге, 2024 жылы - 1 125,0 мың теңге;
- негізделмеген жалпы сомасы 2 019,1 мың теңгеге 9 741 литр мөлшерінде ЖЖМ есептен шығарылды, оның ішінде: Аи-92 бензині 2022 – 2024 жылдары жалпы сомасы 1 104,8 мың теңгеге 5485 литр мөлшерінде, оның ішінде: 2022 жылы - 1 112 литр сомасына 192,6 мың теңге, 2023 жылы – 290,5 мың теңгеге 1 340 литр, 2024 жылы – 621,7 мың теңгеге 3 033 литр, 2023 – 2024 жылдар кезеңінде кәсіпорынның автомашиналарына дизель отыны-4 256 литр, жалпы сомасы 914,3 мың теңгеге 416, оның ішінде: 2022 жылы-3 203 литр сомасы 606,1 мың. теңге, 2024 жыл-308,2 мың теңге сомасына 1 053 литр;
- кәсіпорын активтерінің жалпы сомасы 688,9 мың теңгеге жетіспеуі анықталды, бұл 2022-2023 жылдардағы қаржылық есептіліктің бұрмалануына әкелді;
- кәсіпорын ғимаратын газдандыру бойынша жалпы сомасы 20 468,3 мың теңгеге 7210 шотына ақшалай қаражат негізсіз есептен шығарылды, оның ішінде: 2023 жылы 1 087,5 мың теңгеге, 2024 жылы 19 380,8 мың теңгеге;
- 2024 жылғы желтоқсанда «Bayanas Group» ЖШС жеткізушісіне 44,9 мың теңге сомасында негізсіз ҚҚС төленді;
- тиімділік принципі бұзылды, кәсіпорын жалпы сомасы 2 179,9 мың теңгеге активтерді тиімсіз пайдалану фактісіне жол берді, оның ішінде: 1) демалысқа сауықтыруға арналған жәрдемақыларды негізсіз төлеу фактісі бойынша жалпы сомасы 2 135,0 мың теңге, оның ішінде: 2023 жылы-1 010,0 мың теңге, 2024 жылы 2) «Bayanas Group»ЖШС жеткізушісіне 44,9 мың теңге сомасында ҚҚС негізсіз төлеу фактісі бойынша.
3 бірлік мөлшеріндегі рәсімдік бұзушылықтар:
1) кәсіпорынның ветеринариялық дәрігерлері заңнамада белгіленген мерзімдерді бұза отырып, 2022 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде ауыл шаруашылығы жануарларының жас төлдерін бірдейлендіруді жүргізді;
2) кәсіпорынның 2022 – 2024 жылдарға арналған есеп саясаты әзірленбеген (келісілмеген және бекітілмеген);
3) кәсіпорында өндірістік процестерді, ветеринариялық-профилактикалық және эпизоотияға қарсы іс-шараларды ұйымдастыру және жоспарлау жөніндегі қызметті ветеринариялық санитар мамандығының кәсіптік стандарттарына сәйкес келмейтін ветеринариялық санитарлар жүзеге асырады.
Бұдан басқа, АЖБ АЖ базасын қалыптастыру және жүргізу қағидаларын, мәліметтердің дұрыс еместігін және өткен кезеңде белгілі бір ақпаратты қалыптастыру бойынша тиісті функционалдың болмауын (аудан бойынша мал басының жалпы санын айқындау, деректерді өзектендіру) талап ете отырып, АЖБ АЖ функционалының сәйкессіздігінде көрсетілген жүйелік кемшілік белгіленді.
- Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының « Меңдіқара ауданының ветеринариялық станциясы » КМК бойынша:
Қамтылған активтердің көлемі-351 700,0 мың теңгені құрады.
Жалпы сомасы 41 725,4 мың теңгеге қаржылық бұзушылықтар анықталды, оның ішінде 7 130,7 мың теңге өтелуге, 34 594,7 мың теңге қалпына келтіруге, сондай-ақ 5 000,0 мың теңге сомасына активтерді тиімсіз пайдалануға жатады, оның ішінде:
- жалпы сомасы 549,4 мың теңгеге 7 318 дана аспалы биркалардың сақталуы қамтамасыз етілмеген, оның ішінде: 2022 жылы-358,7 мың теңгеге 4 610 дана; 2024 жылы-190,7 мың теңгеге 2 708 дана;
- Кәсіпорын ветеринариялық препараттарды пайдаланған кезде 7 442,4 мың теңге сомаға 50 100 доза вакцинаны есептен шығарудың тиісті актілерінсіз есептен шығарды, оның ішінде: 2022 жылы 3 523,4 сомаға 25 900 доза (аусылға қарсы 553,3 мың теңге сомасына 13 900 доза (ІҚМүшін, ҰҚМ үшін), құрамында вакцинасы бар (жабайы етқоректілер үшін) - 2 970,1 мың теңгеге 12 000 доза), 2023 жылы 3 859,0 мың теңге сомасына 22 700 доза (А, О, Азия-1 типті аусыл мәдени моно-поливалентті сорбцияланған сорбцияланған вакциналар), 2024 жылы – 60,0 мың теңгеге 1 500 доза. теңге (ІҚМ және қой эмфизематозды карбункулына қарсы вакциналар), сондай-ақ жалпы сомасы 7 536,4 мың теңгеге қорларды ( сырғалар) есептен шығару актісінсіз есептен шығарылды, оның ішінде: 2022 жылы – 3 493,1 мың теңге ( ІҚМ үшін сырғалар 18 773 дана, ҰҚМ үшін-9 610 дана, шошқаларға арналған сырғалар 17 936 дана), 2023 жылы-1 815,1 мың теңге ( ІҚМ үшін – 12 565 дана, ұсақ мал үшін-10 381 дана), 2024 жылы-2 228,2 мың теңге (ІҚМ үшін-16 260 дана, ұсақ мал үшін-14 716 дана);
– жалпы сомасы 804,6 мың теңгеге, оның ішінде 2023 жылы – 103,7 мың теңгеге, 2024 жылы-700,9 мың теңгеге, жылжымалы инсенераторда жану әдісімен жануарлардың мәйіттерін кәдеге жарату бойынша нақты қызметтер көрсетусіз негізсіз табыс алынды;
- кәсіпорынның балансы бойынша жалпы сомасы 15 040,4 мың теңгеге материалдық активтер көрсетілмеген, оның ішінде JAC T6 luxury автокөлік құралы, тіркеу нөмірі 288 BJ 10 сомасы 14 990,0 мың теңге (2024 жылы), Сібір жарасына қарсы вакциналар сомасы 50,4 мың теңге (2024 жылы);
- мемлекеттік кәсіпорын мүлкінің, атап айтқанда сомасы 559,7 мың теңге
мемлекеттік нөмірі 949 АТ 10, ВАЗ 21074 автокөлігінің сақталуы қамтамасыз етілмеген;
- 2022 жылы 1315 шотында 1580 литр мөлшерінде 286,7 мың теңге сомасына қорлардың (АИ-92 бензиніне талондар) түсімі дұрыс көрсетілмеген;
- 2022 жылы жалпы сомасы 438,4 мың теңгеге 2 370 литр мөлшерінде қорлар (АИ-92 бензиніне талондар) негізсіз есептен шығарылды;
- 2024 жылы 396,5 мың теңге сомасына 1 344 литр мөлшеріндегі қорлар (дизель отыны) теңгерім бойынша кіріске алынбады;
- 2022 жылы 2022 жылғы 07 сәуірдегі №25 шарт бойынша «Алаш-АКБ»ЖК жеткізушісіне 20,0 мың теңге сомасына негізсіз ҚҚС төленді;
- жұмыс істемеген уақыт үшін жалпы сомасы 1 399,5 мың теңгеге негізсіз есептелді және карточкалық шоттарға аударылды, оның ішінде: 2022 жылы-1 139,6 мың теңге, 2023 жылы-259,9 мың теңге;
- жалпы сомасы 3 908,5 мың теңгеге патогенділіктің I және II топтары үшін 35% мөлшерінде үстемеақыны ескере отырып, сауықтыруға арналған жәрдемақы негізсіз төленді, оның ішінде: 2023 жылы - 1 750,0 мың теңге, 2024 жылы 2 158,5 мың теңге сомаға;
- кәсіпорынның балансы бойынша жалпы сомасы 3 342,9 мың теңгеге жер учаскелері көрсетілмеген;
- тиімділік қағидаты бұзылды, кәсіпорын құны 5 000,0 мың теңге болатын «LABO» маркалы автокөлікті тиімсіз пайдалану фактісіне жол берді, тіркеу нөмірі 286 AG 10, өйткені аудитпен қамтылған кезеңде кәсіпорын қызметінде пайдаланылмаған.
14 бірлік мөлшеріндегі рәсімдік бұзушылықтар:
1) кәсіпорынның ветеринариялық дәрігерлері заңнамада белгіленген мерзімдерді бұза отырып, 2022 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде ауыл шаруашылығы жануарларының жас төлдерін бірдейлендіруді жүргізді;
2) жүргізілген ветеринариялық іс-шаралар, олардың кіші түрлері бөлінісінде мәліметтер жоқ және даму жоспарында көзделген жұмыстарды орындау (қызметтер көрсету) күндері көрсетілмеген Р-1 нысаны бойынша көрсетілген қызметтердің актілері жасалады;
3) өткізілген ветеринариялық іс-шара туралы актілер, 2022 жылға арналған ауыл шаруашылығы жануарларының аусылының профилактикасы бойынша вакцинациялауға ұшыраған жануарлардың тізімдемесі жоқ;
4) ветеринариялық препараттарды 2022 - 2024 жылдары бекітілген нысан бойынша пайдаланған кезде оларды есептен шығару актісі жасалмаған;
5) 2024 жылы «Ауыл шаруашылығы жануарларының аусылына қарсы вакцинациялау» ветеринариялық іс-шарасы бойынша мәліметтер ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқорға уақтылы енгізілмеген;
6) кәсіпорын Меңдіқара ауданының аумағында орналасқан мал қорымдарын күтіп-ұстау жөніндегі жарғылық функцияны жүзеге асырмайды;
7) кәсіпорын көлік құралдарының меншік иесі – заңды тұлғаның атауы өзгергеннен кейін кәсіпорынның баласында есептелген көлік құралдарын тіркеу туралы куәліктерді ауыстырған жоқ;
8) 2022 – 2024 жылдары кәсіпорынның активтері мен міндеттемелеріне түгендеу жүргізілмеген;
9) кәсіпорынның жауапты лауазымды адамы мүліктің негізгі сапалық және сандық сипаттамалары көрсетілетін активтерді есепке алу үшін түгендеу карточкаларын қолданбайды, есепке алу объектілерін сәйкестендіру үшін қажетті түгендеу нөмірлерін беру бойынша жұмыс жүргізілмейді;
10) кәсіпорында өндірістік процестерді, ветеринариялық-профилактикалық және эпизоотияға қарсы іс-шараларды ұйымдастыру және жоспарлау жөніндегі қызметті 2024 жылы және қазіргі уақытқа дейін ветеринариялық санитар және ветеринариялық фельдшер мамандығының кәсіптік стандарттарына сәйкес келмейтін 9 ветеринариялық санитар, 2 ветеринариялық фельдшер жүзеге асырады;
11) кәсіпорын бухгалтердің көмекшісі Д. Н. Қыстаубаевтың 2022 жылғы тамыздағы жұмыс уақытын есепке алмаған, сондай-ақ жұмыс уақытын есепке алу тебелі бойынша есепке алынбаған жалақы төленген;
12) деректері қаржылық есептілікке көшірілетін 2022 - 2024 жылдарға арналған есеп айырысу-төлем ведомостары (бастапқы құжаттар) қағаз жеткізгіште жасалмаған, сондай-ақ сақталуы қамтамасыз етілмеген және ұсынылмаған;
13) бухгалтерлік құжаттаманы қабылдау-беру актісі жасалмаған;
14) «Қазақтелеком» АҚ филиалының Солтүстік өңірлік телекоммуникациялар дирекциясымен шарт сомасын азайту бойынша мемлекеттік сатып алу туралы шартқа өзгерістер енгізуге қосымша келісім жасалмаған.
Бұдан басқа, өткен кезеңде аудан бойынша мал басының жалпы санын анықтауға мүмкіндік беретін АЖБ АЖ функционалының жоқтығымен көрсетілген жүйелік кемшілік анықталды, бұл кемшілік мал шаруашылығының жай-күйін бақылау және мониторингілеу мүмкіндігін шектейді, бұл одан әрі эпизоотияға қарсы іс-шараларды жоспарлауға, орындауға және жүргізуге теріс әсер етуі мүмкін, сондықтан ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздікті тиісінше қамтамасыз етпеу қаупі бар, сондай-ақ ауданның мал шаруашылығының негізгі көрсеткіштеріне әсер етеді.
- Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Бейімбет Майлин ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бойынша:
Қамтылған активтердің көлемі-372 200,0 мың теңгені құрады.
Жалпы сомасы 15 117,4 мың теңгеге қаржылық бұзушылықтар анықталды, оның ішінде 233,6 мың теңге өтелуге, 14 883,8 мың теңге қалпына келтіруге, сондай-ақ 8 650,0 мың теңге сомасына активтерді тиімсіз пайдалануға жатады, оның ішінде:
– 2023 жылы ветеринариялық препараттар кіріске алынбаған-9 919,8 мың теңге сомаға, 2024 жылы дұрыс кіріске алынбаған – 4 964,0 мың теңге сомаға;
- 2022 жылы КП ЖК жеткізушісіне шарт сомасынан асатын 233,6 мың теңгеге (шарттың жалпы сомасы 10,0 мың теңге)ақшалай қаражат негізсіз аударылды
- тиімділік қағидаты бұзылды, кәсіпорын уәкілетті органның бұйрығынсыз кәсіпорынның бухгалтеріне сыйлықақы төлеуге активтерді тиімсіз пайдалану фактісіне жол берді, жалпы сомасы 8 650,0 мың теңге, оның ішінде: 2023 жылы – 3 150,0 мың теңге, 2024 жылы – 5 500,0 мың теңге.
10 бірлік мөлшеріндегі рәсімдік бұзушылықтар:
1) кәсіпорынның ветеринариялық дәрігері Е. К. Смағұл, 2022 жылы АЖБ АЖ ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы дұрыс емес мәліметтер енгізілді;
2) кәсіпорынның ветеринариялық дәрігерлері заңнамада белгіленген мерзімдерді бұза отырып, 2023 жылы ауыл шаруашылығы жануарларының жас жануарларын бірдейлендіруді жүргізді;
3) кәсіпорында өндірістік процестерді, ветеринариялық-профилактикалық және эпизоотияға қарсы іс-шараларды ұйымдастыру және жоспарлау жөніндегі қызметті ветеринариялық санитар мамандығының кәсіптік стандарттарына сәйкес келмейтін ветеринариялық санитарлар жүзеге асырады;
4) 2022 жылы ветеринариялық іс - шара-жабайы етқоректілерге қарсы құтыру қамтамасыз етілмеген;
5) кәсіпорын 2022 жылғы, 2023 жылғы қазан, қараша, желтоқсан мемлекеттік тапсырыс бойынша алынған биопрепараттардың болуы және жұмсалуы туралы есепті (3-вет нысаны) жасамаған;
6) шошқа туберкулезіне қарсы вакцинацияланған жануарлардың тізімдемесінде ветеринариялық іс-шараны өткізу күні көрсетілмеген, жануарлар иесінің қолдары, вакцинация жүргізген дәрігерлердің қолдары қойылмаған, сондай-ақ аусылға қарсы ветеринариялық іс-шараны жүргізу туралы актінің тізімдемесінде малдар иелерінің қолдары жоқ;
7) оларды қолдану жөніндегі нұсқаулықта (нұсқаулықта) көзделген ұсақ мал аусылына қарсы вакцинация жүргізу мерзімдері сақталмаса;
8) 2022 - 2024 жылдары оларды пайдалану кезінде ветеринариялық препараттарды есептен шығару актілері ресімделмеген;
9) 2022 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде белгіленген нысанға сәйкес келмейтін биологиялық материалды жою туралы актілер жасалды
10) бұрын кәсіпорында болған бас бухгалтердің штат бірлігі бухгалтер лауазымына ауыстырылды.
Бұдан басқа, АЖБ базасын қалыптастыру және жүргізу қағидаларын, мәліметтердің дұрыс еместігін және өткен кезеңдегі белгілі бір ақпаратты қалыптастыру жөніндегі тиісті функционалдың болмауын талап ете отырып, АЖБ АЖ функционалының сәйкессіздігінде көрсетілген жүйелік кемшілік анықталды.
- Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Сарыкөл ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бойынша:
Қамтылған активтердің көлемі-428 500,0 мың теңгені құрады.
Жалпы сомасы 23 840,6 мың теңгеге қаржылық бұзушылықтар анықталды, оның ішінде 2 964,6 мың теңге өтелуге, 20 876,0 мың теңге қалпына келтіруге, сондай-ақ 7 882,0 мың теңге сомасына активтерді тиімсіз пайдалануға жатады, оның ішінде:
– жалпы сомасы 926,6 мың теңгеге 12 205 дана көлемінде мемлекеттік кәсіпорын мүлкінің, атап айтқанда аспалы сырғалардың сақталуы қамтамасыз етілмеген, оның ішінде: 2022 жылы 3 660 дана көлемінде 258,3 мың теңге сомасына (ІҚМ – 610 дана, ұсақ мал – 626 дана, шошқа-2 424 дана), 2023 жылы 338,8 мың теңге сомасында 4 659 дана (ІҚМ – 1 325 дана, ұсақ мал – 1 993 дана, шошқа – 1 341 дана), 2024 жылы 3 886 дана сомасында 329,5 мың теңге (ІҚМ-1 496 дана, ұсақ мал – 1 341 дана, шошқа – 1 049 дана);
- жануарлардың (етқоректілердің) құтыруына қарсы вакцинаның балансы бойынша 2 970,1 мың теңге сомаға 12 000 доза вакцина кіріске алынбаған;
- «Басты Журнал» кітабында 6220 «Сырғалар», 6220 «Вакцина» шоттары бойынша 2022, 2023, 2024 жылдары жалпы сомасы 13 916,1 мың теңгеге қорлардың қалдығы көрсетілмеген, оның ішінде: жалпы сомасы 6 602,6 мың теңгеге 88 350 дана сырға (2022 жылға сомасы 1 831,5 мың теңге 21 750 дана; 2023 жылы сомасы 2 154,6 мың теңге 28 300 дана; 2024 жылы сомасы 2 616,6 мың теңге 38 300 дана); вакциналар жалпы сомасы 7 313,4 мың теңге 68 745 доза (2022 жылы 2022 жылы 28 745 дана сомасы 3 400,1 мың теңге 45 120 доза; 2023 жылы 12 935 доза сомасына 2 341,1 мың теңге сомасына; 2024 жылы 10 690 доза мөлшерінде 1 572,2 мың теңге сомасына);
- кәсіпорынның балансы бойынша 2022-2024 жылдары 2 549,7 мың теңге сомаға жер учаскелері көрсетілмеген;
- 2022-2023 жылдары жалпы сомасы 513,5 мың теңгеге 2 078 литр мөлшеріндегі қорлар (дизель отыны) баланс бойынша кіріске алынбаған, оның ішінде: 2022 жылы-20,3 мың теңгеге 78 литр, 2023 жылы-493,2 мың теңгеге 2 000 литр;
- 2024 жылғы желтоқсанда «ARSENAL»ЖК жеткізушісіне 16,5 мың теңге сомасында негізсіз ҚҚС төленді;
- қызмет көрсету аймағын кеңейту үшін өзінің лауазымдық жалақысынан негізсіз қосымша ақы есептелді және аударылды, ал ауыстырылатын қызметкердің лауазымдық жалақысынан есептелуге тиіс болды, 2022 - 2024 жыл кезеңінде айырмашылық жалпы сомасы 1 637,7 мың теңгеге, оның ішінде: 2022 жылы 108,0 мың теңге сомаға, 2023 жылы 739,8 мың теңге сомаға қалдырылды. теңге, 2024 жыл, сомасы 789,9 мың теңге;
- жұмыс істемеген уақыт үшін жалпы сомасы 1 310,4 мың теңгеге негізсіз жалақы (басшыға, бас бухгалтерге, ветеринариялық дәрігерге) есептелді және аударылды, оның ішінде: 2022 жылы-337,4 мың теңге, 2023 жылы – 463,1 мың теңге, 2024 жылы-509,9 мың теңге;
- тиімділік қағидаты бұзылды, кәсіпорын жалпы сомасы 7 882,0 мың теңгеге активтерді тиімсіз пайдалану фактісіне жол берді, оның ішінде: 1) «1С бухгалтерия» бағдарламалық қамтамасыз етуді сатып алу және қызмет көрсету фактісі бойынша 570,6 мың теңге сомасына, өйткені ұсынылған құжаттарға сәйкес бухгалтерлік есепті жүргізу үшін бағдарламалық қамтамасыз ету пайдаланылмаған; 2) бухгалтерлік есепті жүргізу үшін «ARSENAL» ЖК жеткізушісіне 16,5 мың теңге сомасында негізсіз ҚҚС төлеу; 3) қызмет көрсету аймағын кеңейту үшін негізсіз есептелген және аударылған қосымша ақы фактісі бойынша жалпы сомасы 1 637,7 мың теңге; жұмыс істемеген уақыт үшін негізсіз есептелген және аударылған жалақы фактісі бойынша жалпы сомасы 1 310,4 мың теңге; 13 570 кг биологиялық қалдықтарды инсенераторларда, мал қорымдары кезінде, Маяк, Барвинов, Большие Дуравы, Севастополь, Тагил ауылдарында тасымалдау және өртеу жолымен кәдеге жарату фактісі бойынша және кәдеге жаратуға байланысты шығыстар жалпы сомасы 4 346,8 мың теңге.
8 бірлік мөлшеріндегі рәсімдік бұзушылықтар:
1) кәсіпорынның ветеринариялық дәрігерлері заңнамада белгіленген мерзімдерді бұза отырып, 2022-2023 жылдары ауыл шаруашылығы жануарларының жас жануарларын бірдейлендіруді жүргізді;
2) 2022 - 2024 жылдары оларды пайдалану кезінде ветеринариялық препараттарды есептен шығару актілері ресімделмеген;
3) 2023 жылғы 26 қыркүйектегі № 36 және 2024 жылғы 18 наурыздағы № 9 мемлекеттік сатып алу шарттары бойынша міндеттемелерді орындамаған және тиісінше орындамаған өнім берушілерді мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы сотқа талап қою жөнінде шаралар қабылданбаған;
4) 2023 жылғы 26 қыркүйектегі № 36 және 2024 жылғы 18 наурыздағы № 9 мемлекеттік сатып алу шарттары бойынша тұрақсыздық айыбын өндіріп алу бойынша шаралар қабылданбаған;
5) 2024 жылдың соңына арналған 6230 «Бюджеттен табыс» шоты бойынша «Басты Журнал» кітабында жалпы сомасы 2 271,3 мың теңгеге, оның ішінде 2024 жылғы 12 ақпандағы № 84 шарт бойынша 282,5 мың теңгеге, 2024 жылғы 10 желтоқсандағы № 146/2 қосымша келісім бойынша дебиторлық берешек көрсетілмеген 2024 жылғы 20 ақпандағы № 146 шартқа 1 988,8 мың теңге сомасында ветеринария басқармасының көрсеткен қызметтері үшін төлемеу салдарынан пайда болған;
6) өндірістік процестерді, ветеринариялық-профилактикалық және эпизоотияға қарсы іс-шараларды ұйымдастыру және жоспарлау жөніндегі қызметті ветеринариялық санитар мамандығының кәсіптік стандарттарына сәйкес келмейтін ветеринариялық санитарлар жүзеге асырады;
7) кәсіпорын Сарыкөл ауданының аумағында орналасқан мал қорымдарын күтіп-ұстау жөніндегі жарғылық функцияны жүзеге асырмайды;
8) аудиттелетін кезеңде активтер мен міндеттемелерге түгендеу жүргізілмеген.
Бұдан басқа, өткен кезең ішінде аудан бойынша мал басының жалпы санын анықтауға мүмкіндік беретін АЖБ АЖ функционалының жоқтығымен көрсетілген жүйелік кемшілік анықталды, бұл кемшілік мал шаруашылығының жай-күйін бақылау және мониторингілеу мүмкіндігін шектейді, бұл одан әрі эпизоотияға қарсы іс-шараларды жоспарлауға, орындауға және жүргізуге теріс әсер етуі мүмкін, сондықтан ветеринариялық-санитариялық іс-шараларды тиісінше қамтамасыз етпеу қаупі бар. сондай-ақ ауданның мал шаруашылығының негізгі көрсеткіштеріне әсер етеді.
2.3. Мемлекеттік аудит объектілері қызметінің әлеуметтік-экономикалық дамуға әсерін бағалау (өңірлік және (немесе) елдік бөліністе):
Қостанай облысындағы ветеринария және ветеринариялық станциялар басқармасының қызметі облыстың ауыл шаруашылығы бағытын ескере отырып, жалпы елге өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуына айтарлықтай оң әсер етеді. Жануарлардың денсаулығын, өнімнің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, мал шаруашылығы мен аграрлық секторды қолдау арқылы:
- ауыл шаруашылығы өндірушілері мен өңірлік экономика табыстарының өсуі;
- ауылдық жерлерде жұмыс орындарын құру және халықты қолдау;
- азық-түлік қауіпсіздігі және экспорттық әлеуетті арттыру;
- Қазақстанның экономикалық құрылымының бір бөлігі ретінде аграрлық сектордың тұрақтылығы.
Алайда нәтижелерге цифрландыруды, сапалы кадрларды және шалғай аудандарды қамтуды қоса алғанда, ветеринариялық қызметтерді тиімді ұйымдастыру, жеткілікті қаржыландыру және жаңғырту шартымен ғана қол жеткізілетін болады.
Аудитпен АЖБ АЖ базасында жануарларды есепке алудың толықтығы, дұрыстығы мен уақтылығы қамтамасыз етілмегені анықталды, бұл нақты мал басы туралы деректердің бұрмалануына әкеп соғады және эпизоотияға қарсы іс-шараларды жоспарлау және ауданның ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тәуекелдер туғызады.
Сондай-ақ, ветеринариялық-санитариялық қағидалар мен сәйкестендіру қағидаларының талаптарына қайшы келетін ауыл шаруашылығы жануарларын, әсіресе жас жануарларды сәйкестендіру мерзімдері мен көлемдерін сақтамаудың жүйелі проблемалары анықталды. Сәйкестендіруді жүргізудің белгіленген тәжірибесі вакцинациямен бір мезгілде дерекқорда дұрыс емес мәліметтердің қалыптасуына, жануарларды есепке алу сапасының төмендеуіне және эпизоотиялық бақылаудың әлсіреуіне әкеледі. ҚР ӘҚБтК-нің 406-бабы бойынша жеке лауазымды тұлғаларды әкімшілік жауапкершілікке тартқанына қарамастан, ветеринария саласындағы уәкілетті орган бола отырып, ветеринария басқармасында салынған санкциялар саны мен айыппұлдар сомасы туралы толық ақпарат жоқ, бұл осы саладағы заңнаманың орындалуын қамтамасыз етуді бақылаудың жеткіліксіздігі туралы куәландырады.
2024 жылы профилактикалық іс-шаралар толық көлемде жүргізілмеген:
- ірі қара малдың құтыруын вакцинациялау, 820 бас жоспарынан ауытқу;
- ұсақ малдың құтыруын вакцинациялау, ауытқуы-250 бас;
- ірі қара малдың пастереллезін вакцинациялау, ауытқуы-1 177 бас;
- ұсақ малдың пастереллезін вакцинациялау, ауытқу-49 бас,
- шошқа пастереллезіне қарсы вакцинация, ауытқу-955 бас;
- ірі қара малдың сібір жарасын вакцинациялау, ауытқуы - 21 952 бас;
- ұсақ малдың сібір жарасын вакцинациялау, ауытқуы-3 046 бас;
- шошқаның сібір жарасын вакцинациялау, ауытқу - 1 950 бас;
- құстардың жоғары патогенді тұмауын вакцинациялау, ауытқу - 11 913 бас;
- ірі қара малдың эмфизематозды карбункулын вакцинациялау, ауытқуы - 26 694 бас;
- ірі қара малдың вирустық диареясына, ірі қара малдың инфекциялық ринотрахеитіне қарсы вакцинация, ауытқуы - 800 бас;
- ірі қара малдың вирустық диареясына қарсы вакцинация, ауытқуы-800 бас;
- ірі қара малдың шаруашылық жүргізуші субъектілерінде туберкулезге аллергиялық зерттеулер, ауытқуы - 805 бас;
- ірі қара малдың аусылына қарсы вакцинация, ауытқуы-90 306 бас;
- ұсақ малдың аусылына қарсы вакцинация, ауытқуы-57 130 бас;
- шошқа аусылына қарсы вакцинация, ауытқу-4 403 бас.
Ветеринарлық іс – шара-2022 жылы 210 000 бас жабайы етқоректілердің құтыруына қарсы вакцинация іс жүзінде жүргізілмеген.
Аудиттелетін кезең ішінде диагностикалық зерттеулер бойынша ветеринариялық іс-шаралар, қоспағанда, 100% және одан да көп орындалды:
1) серологиялық зерттеу:
- 2022 жылы хламидиозды (энзоотиялық) түсік түсіру жоспарға қол жеткізілмеді -13%, ІҚМ аусыл ауруы жоспарға қол жеткізілмеді -19%;
- 2023 жылы инфекциялық эпидидимит жоспарға қол жеткізілмеді-33%;
2) бактериологиялық және ПТР-зерттеулер:
- 2022 жылы ІҚМ туберкулезі жоспарға қол жеткізген жоқ - 38%, эмфизематозды карбункул жоспарға қол жеткізген жоқ-66%, ұсақ мал брандзоты жоспарға қол жеткізген жоқ-43%, ұсақ мал анаэробты энторотоксемия жоспарға қол жеткізген жоқ-43%, асыл тұқымды ірі қара мал кампилобактериозы жоспарға қол жеткізген жоқ - 13%;
3) вирусологиялық зерттеулер:
- 2022 жылы барлық жануарлардың құтыруы жоспарға жете алмайды-56%.
2022 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде Қостанай облысында ауыл шаруашылығы жануарлары ауруларының 11 540 жағдайы тіркелді, оның ішінде: 2022 жылы 3 520 жағдай, 2023 жылы 4 412 жағдай, 2024 жылы 3 608 жағдай.
Ауылшаруашылық жануарларының ауруының ең көп тіркелген жағдайлары бруцеллезге жатады.
Аймақтар арасында бруцеллезбен ауыратындардың ең көп саны байқалды:
2022 жылы:
- Әулиекөл ауданы - 296 жағдай,
- Қарабалық ауданы - 215 жағдай,
- Науырзым ауданы-175 жағдай;
2023 жылы:
- Меңдіқара ауданы - 1 036 жағдай,
- Әулиекөл ауданы - 827 жағдай,
- Ұзынкөл ауданы - 530 жағдай;
2024 жылы:
- Әулиекөл ауданы-1 132 жағдай,
— Меңдіқара ауданы-252 жағдай,
- Қарабалық ауданы - 248 жағдай.
Бруцеллез жағдайы шиеленісті болып қала береді, әсіресе жыл сайынғы өсу байқалатын ұсақ малға қатысты.
Сібір жарасымен сырқаттанушылық фактілерін жеке атап өткен жөн 28 жағдай, оның ішінде: 2022 жылы – 2 жағдай, 2024 жылы – 26 жағдай және ІҚМ құтыруымен сырқаттанушылық 10 жағдай, оның ішінде: 2022 жылы – 3 жағдай, 2023 жылы – 5 жағдай, 2024 жылы-2 жағдай.
Осылайша, аудиторлық іс-шара барысында анықталған Қазақстан Республикасы заңнамасының бұзылуы және объектілер қызметіндегі кемшіліктер жоғарыда көрсетілген әлеуметтік-экономикалық дамудың оң аспектілеріне теріс әсер етеді.
III. Қорытынды бөлім
3.1. Мемлекеттік аудит барысында қабылданған шаралар:
- Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Меңдіқара ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бухгалтерлік есеп бойынша қалпына келтірілді -14 990,0 мың теңге сомасына JAC автокөлігі,жалпы сомасы 3 343,0 мың теңге 7 дана сібір жарасы жерленген, 115,6 мың теңге мөлшерінде артық төленген жалақы өтелді.
- Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Бейімбет Майлин ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бухгалтерлік есеп бойынша жалпы сомасы 14 883,8 мың теңгеге ветеринариялық препараттар қалпына келтірілді.
- Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Сарыкөл ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бухгалтерлік есеп бойынша жалпы сомасы 2 970,1 мың теңгеге ветеринариялық препараттар,жалпы сомасы 2 549,7 мың теңгеге жер учаскелері қалпына келтірілді. Жалпы сомасы 1 310 ,4 мың теңгеге артық төленген жалақы өтелді, ішінара негізсіз төленген ҚҚС сомасы 14,7 мың теңге көлемінде өтелді.
«Денисов ауданының ветеринариялық станциясы» КМК, «Меңдіқара ауданының ветеринариялық станциясы» КМК, «Бейімбет Майлин ауданының ветеринариялық станциясы» КМК және «Сарыкөл ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бойынша ветеринария саласындағы заңнаманы бұзу фактілері бойынша материалдар Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің аудандық аумақтық инспекцияларына берілді. Қарау нәтижелері бойынша «Бейімбет Майлин ауданының ветеринариялық станциясы» КМК 3 ветеринариялық дәрігері «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – ҚР ӘҚБтК) 406-бабының 15, 16-бөліктері бойынша айыппұл түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды, сондай-ақ «Меңдіқара ауданының ветеринариялық станциясы» КМК ветеринариялық дәрігері әкімшілік жауапкершілікке тартылды ҚР ӘҚБтК 406-бабының 3-бөлігі бойынша айыппұл, қалғандары бойынша материалдар өндірісте.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңнаманы бұзу фактілері бойынша «Денисов ауданының ветеринариялық станциясы» КМК, «Меңдіқара ауданының ветеринариялық станциясы» КМК, «Бейімбет Майлин ауданының ветеринариялық станциясы» КМК және «Сарыкөл ауданының ветеринариялық станциясы» КМК аудит материалдары Қостанай облысы бойынша ішкі мемлекеттік аудит департаментіне берілді, материалдар өндірісте. Қарау нәтижелері бойынша аталған кәсіпорындардың бухгалтерлері ҚР ӘҚБтК 238 бабы 1- бөлігінің 2- тармағы бойынша айыппұл түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы бұзу фактілері бойынша Қостанай облысы әкімдігі ветеринария басқармасының «Сарыкөл ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бойынша аудит материалдары Қостанай облысы бойынша ішкі мемлекеттік аудит департаментіне берілді. Қарау нәтижелері бойынша кәсіпорын басшысы ҚР ӘҚБтК-нің 207-бабы бойынша айыппұл түрінде әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Бұдан басқа, «Денисов ауданының ветеринариялық станциясы» КМК бойынша аудит материалдары Қостанай облысының прокуратурасына және Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Қостанай облысы бойынша департаментіне берілді.
3.2. Мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша қорытындылар
Жол берілген бұзушылықтардың негізгі себептері нормативтік құқықтық актілерді дұрыс білмеу және лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамауынан болды.
6.Денисов және Меңдіқара аудандарының ветеринариялық станцияларында ЖЖМ негізсіз есептен шығару фактілері анықталды;
3.3. Мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша ұсынымдар мен тапсырмалар:
Ұсынамыз:
1) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын бұзуға жол берген ветеринариялық станциялардың бірінші басшыларының тәртіптік жауапкершілігі 2026 жылғы 20 қаңтардан кешіктірілмейтін мерзімде қарау;
2) Тексеру комиссиясына аудиторлық іс-шара барысында анықталған кемшіліктерді жою мақсатында 2025 жылғы 22 желтоқсаннан кешіктірілмейтін мерзімде қолданыстағы заңнамаға өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныстар беру;
3) Қостанай облысы әкімдігінің 2021 жылғы 15 қарашадағы № 518 қаулысымен бекітілген ережеден басқарманың құзыретіне сәйкес келмейтін міндеттер 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде алып тастау;
4) 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу үшін атрибуттарды сатып алу кезінде бюджет қаражатын ұтымды жұмсау мақсатында берілген және есептен шығарылған құлақ сырғалары саны бойынша ветеринариялық станциялармен түгендеу және салыстырып тексеру жүргізуге;
5) анықталған бұзушылықтардың көлемін ескере отырып және қызметтің тиімділігін арттыру мақсатында аудандар мен қалаларда ветеринариялық станцияларды тарата отырып, 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде облыстық ветеринариялық станция құру мәселесін қарастыру.
Тапсырамыз:
1) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұзуға жол берген лауазымды адамдардың тәртіптік жауапкершілігін заңнамада белгіленген тәртіппен қарауға және тиісті ақпаратты 2026 жылғы 20 қаңтардан кешіктірілмейтін мерзімде беруге міндетті;
2) бұдан әрі осындай бұзушылықтарға жол бермеу мақсатында анықталған бұзушылықтар фактілері бойынша Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін зерделеу бойынша техникалық оқу жүргізуді ұйымдастыруға және 2026 жылғы 20 қаңтардан кешіктірілмейтін мерзімде анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі іс-шаралар жоспарын ұсынуға міндетті.
1) инсинераторларды ұстау, оларға қызмет көрсету және пайдалану жөніндегі қызметтерді тиісінше орындамау фактісі бойынша жалпы сомасы 14 227,3 мың теңгені құрайтын, 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде негізсіз алынған табысқа әкеп соққан ақшалай қаражатты жергілікті бюджеттің кірісіне, 206109 «Жергілікті бюджетке салықтық емес басқа да түсімдер» кодына өтеу жөнінде шаралар қабылдау;
2) 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде кәсіпорынның кірісіне жалпы сомасы 5 465,8 мың теңгеге, оның ішінде мынадай фактілер бойынша ақшалай қаражатты өтеу жөнінде шаралар қабылдасын:
-жалпы сомасы 1 104,8 мың теңгеге 5 485 литр мөлшерінде Аи-92 бензині негізсіз есептен шығарылды;
- жалпы сомасы 914,3 мың теңгеге 4 256 литр мөлшерінде дизель отыны негізсіз есептен шығарылды;
- 577,9 мың теңге сомасында орындалмаған жұмыстар үшін ақшалай қаражат негізсіз төленді (құбырды 0,6м3 шыны штапель талшығынан жасалған плиталармен оқшаулау, жылыту жүйелерінің құбырларында суды тазартуға арналған сүзгілерді орнату, диам. 150 мм);
- жалпы сомасы 2 135,0 мың теңгеге бір лауазымдық жалақыдан артық демалысқа сауықтыруға арналған жәрдемақы негізсіз төленді;
- жалпы сомасы 688,9 мың теңгеге кәсіпорын активтерінің жетіспеушілігі;
- «Bayanas Group» ЖШС жеткізушісіне 44,9 мың теңге сомасында негізсіз ҚҚС төленді.
3) 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде 21 730,9 мың теңге сомасын бухгалтерлік есепте қалпына келтіру жөнінде шаралар қабылдасын, оның ішінде:
- есепке алу бойынша кәсіпорын ғимаратын газдандыру бойынша жалпы сомасы 20 468,3 мың теңгеге шығыстар 7210 шотына ақшалай қаражатты қалпына келтіру;
- кәсіпорынның балансына жалпы сомасы 1 262,6 мың теңгеге жер учаскелері қойылсын.
1) инсинераторды ұстау, қызмет көрсету және пайдалану жөніндегі қызметтерді тиісінше орындамау фактісі бойынша жалпы сомасы 804,6 мың теңгені құрайтын, 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде негізсіз алынған табысқа әкеп соққан ақшалай қаражатты жергілікті бюджеттің кірісіне, 206109 «Жергілікті бюджетке салықтық емес басқа да түсімдер» кодына өтеу жөнінде шаралар қабылдасын.
2) 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде кәсіпорынның кірісіне жалпы сомасы 6 210,5 мың теңгеге, оның ішінде мынадай фактілер бойынша ақшалай қаражатты өтеу жөнінде шаралар қабылдасын:
- 559,7 мың теңге сомасына мемлекеттік нөмірі 949 АТ 10 ВАЗ 21074 автокөлігінің жетіспеушілігі;
- жалпы сомасы 438,4 мың теңгеге 2 370 литр мөлшерінде негізсіз есептен шығарылған қорлар (АИ-92 бензиніне талондар) ;
- 20,0 мың теңге сомасында негізсіз төленген ҚҚС;
- 2022-2023 жылдары жұмыс істемеген уақыт үшін жалпы сомасы 1 283,9 мың теңгеге негізсіз жалақы төленді;
- 2023-2024 жылдары жалпы сомасы 3 908,5 мың теңгеге сауықтыруға арналған жәрдемақы төлемі негізсіз төленді.
3) 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде бухгалтерлік есепте 16 261,9 мың теңге соманы қалпына келтіру жөнінде шаралар қабылдасын, оның ішінде:
- жалпы сомасы 549,4 мың теңгеге 7 318 дана аспалы тегтерді теңгерімге
- есепке алу бойынша жалпы сомасы 14 978,8 мың теңгеге қорлар қалпына келтірілсін, оның ішінде: жалпы сомасы 7 442,4 мың теңгеге 50 100 доза мөлшерінде ветеринариялық препараттар, жалпы сомасы 7 536,4 мың теңгеге сырғалар;
- сібір жарасына қарсы вакцина балансына 50,4 мың теңге сомаға 3 600 доза вакцина мөлшерінде кіруге;
- жалпы сомасы 286,7 мың теңгеге 1 580 литр мөлшерінде қорларды (ЖЖМ) теңгерімге кіргізу;
- жалпы сомасы 396,5 мың теңгеге 1 344 литр мөлшеріндегі қорлар (дизель отыны) теңгерімге кіргізу.
1) 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде кәсіпорынның кірісіне жалпы сомасы 1 639,5 мың теңгеге ақшалай қаражатты өтеу жөнінде шаралар қабылдасын, оның ішінде:
- 1,8 мың теңге сомасында негізсіз төленген ҚҚС;
- Ф.Т. Шевченкоға 2022-2024 жылдар кезеңінде жалпы сомасы 1 637,7 мың теңгеге қосымша ақысы негізсіз төленді.
2) 2026 жылғы 20 ақпаннан кешіктірілмейтін мерзімде бухгалтерлік есепте 15 356,2 мың теңге соманы қалпына келтіру жөнінде шаралар қабылдасын, оның ішінде:
- жалпы сомасы 926,6 мың теңгеге аспалы тегтердің жетіспеушілігі;
- балансқа жалпы сомасы 13 916,1 мың теңгеге қорлардың (сырға, вакцина) қалдықтарын кіргізу;
- жалпы сомасы 513,5 мың теңгеге 2 078 литр мөлшеріндегі қорлар (дизель отыны) теңгерімге кірсін.
1) «Ауыл шаруашылығы жануарларын сәйкестендіру» ақпараттық жүйесінің функционалына өзгерістер енгізу бойынша, атап айтқанда: өткен кезеңдегі ауыл шаруашылығы жануарларының жалпы санын анықтау функционалына жануарлардың түрлері және ауылдық округтер бойынша есептерді қалыптастыру мүмкіндігімен қалпына келтіру, төл туралы ғана емес, сондай-ақ бүкіл мал басы, оның ішінде шығып қалу, сою және өлім туралы мәліметтерді енгізуді қамтамасыз ету;
2) № 7-1/168 ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру қағидаларына өзгерістер енгізу бойынша уақтылы бірдейлендіруден өтпеген жануарлардың ӨИС АЖ дерекқорына бұрын есепке алынбаған ересек басын тіркеу тәртібін реттейтін нормалар;
3) ветеринариялық құжаттармен расталмайтын оқиғалар (пайдалану құқығын беру, мұраға алу, жануарды ұрлау, өлтіру, өз мұқтажы үшін сою) туындаған жағдайда хабарлау нысанын бекіту және рәсімінің тәртібін регламенттейтін № 7-1/168 ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру қағидаларына толықтырулар енгізу бойынша.
3.4. Қосымша: мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтардың жиынтық тізілімі және 13 парақтағы жүйелік кемшіліктердің жиынтық кестесі.
Тексеру комиссиясының мүшесі А. Испудинов
Агроөнеркәсіп кешені
салаларының шығындары
аудит бөлімінің басшысы
(аудит тобының басшысы) Т. Омаров
Бас инспекор –
мемлекеттік аудитор м.а. Н. Томилина
Бас инспекторлар –
мемлекеттік аудиторлар А. Елгелдиева
Қ. Мағажанов
А. Садуақасова
Ж.Шындәулетова