АҚПАРАТ
Қостанай облысының білім беру ұйымдарының шоғырландырылған қаржылық есептілігінің аудиті.
Білім басқармасының шоғырландырылған қаржылық есептілігі білім басқармасының және 61 ведомстволық бағынысты мекеменің қаржылық есептілігін қамтиды.
Аудитпен облыс аудандары мен қалаларының 20 білім бөлімінің және білім басқармасының қаржылық есептілігі қамтылды.
Аудиттің мақсаты-оқиғалар мен операцияларды есепке алудың дұрыстығын, қолданылатын есепке алу әдістерін бағалау және білім беру саласындағы қаржылық есептіліктің дұрыстығына әсер ететін негізгі факторларды бағалау.
Белгіленген қаржылық есептіліктің бұрмалануының жалпы сомасы 11 729 986,5 мың теңгені құрады, оның 7 160 599,2 мың теңгесі қалпына келтірілуге, 631,0 мың теңгесі өтелуге жатады. Бұдан басқа, 159 882,4 мың теңге сомасында бюджет қаражатын пайдалану кезінде өнім берушілерге растайтын құжаттарсыз ақы төлеу бөлігінде өтелуге жататын, дебиторлық берешекті өтеуді және белгіленген лимиттен тыс ЖЖМ есептен шығаруды қамтамасыз етпейтін қаржылық бұзушылықтар анықталды.
Қаржылық есептілікті бұрмалаудың ең көп сомасы 1 млрд теңгеден астам Білім басқармасында 2 901 750,5 мың теңге, Қарабалық ауданының білім бөлімдерінде 2 297 948,5 мың теңге, Ұзынкөл ауданында 1 607 420,3 мың теңге сомасында анықталды. Бейімбет Майлин атынд. 1 387 289,5 мың теңге және Алтынсарин ауданы 1 061 796,3 мың теңге.
Қаржылық есептілік ақпараттың негізгі көзі ретінде әрекет етеді, сондықтан ақпаратты пайдаланушы оның сенімділігі мен толықтығына сенімді болуы керек. Осыған сәйкес, есеп берудің негізгі талаптарының бірі-оның сенімділігі. Есептіліктің бұрмалануының себептері бухгалтердің біліктілік деңгейі де, деректердің қасақана бұрмалануы да, ішкі бақылаудың тиімсіз жүйесі де болуы мүмкін.
Аудит нәтижелері шоғырландырылған қаржылық есептіліктің бұрмалануына әкеп соқтырған мынадай бұзушылықтар мен бұрмалауларды көрсетті:
Іс жүзінде барлық білім бөлімдері «Негізгі құралдар» жолы бойынша теңгерімді дұрыс көрсетпеді, бұл тиісінше есепті кезеңнің басында және соңында 551 564,5 мың теңге және 3 014 470,3 мың теңге сомасына бұрмалануға әкеп соқтырды.
Сол сияқты, «Бюджетке түсетін түсімдер бойынша жинақталған қаржылық нәтиже» жолы бойынша бұрмаланулар есепті кезеңнің басында 146 646,9 мың теңгені және соңында 1 943 465,3 мың теңгені құрады.
«Қорлар» жолы бойынша 16 мекеменің, атап айтқанда, Қостанай, Арқалық, Федоров, Ұзынкөл Сарыкөл, Науырзым, Меңдіқара, Қарасу, Қарабалық, Жітіқара, Жангелдин, Амангелді, Денисов, Әулиекөл, Алтынсарин аудандарының білім басқармаларының, білім бөлімдерінің 240 459,9-ға тең қалдығы дұрыс көрсетілмеген мың теңге және 244 589,9 мың теңге есепті кезеңнің басында және соңында.
Ұзынкөл, Меңдіқара, Жангелдин аудандарының білім бөлімдерінің «Бюджетпен есеп айырысу бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек» жолы бойынша есепті кезеңнің басына 121 426,4 мың теңге және соңына 146 866,9 мың теңге сомасына қалдық дұрыс көрсетілмеген.
«Қызметкерлер мен басқа да есепті тұлғалардың қысқа мерзімді дебиторлық берешегі» жолы бойынша деректерді көрсету кезінде Ұзынкөл, Қамысты, Денисов, Алтынсарин аудандарының және Рудный қаласының білім басқармасы, білім бөлімдері сәйкесінше есепті кезеңнің басында және соңында 90 401,2 мың теңгеге және 30 226,8 мың теңгеге теңгерім дұрыс көрсетілмеген.
Қостанай қаласы мен Меңдіқара ауданының білім бөлімдерінің «Өзге де қысқа мерзімді дебиторлық берешек» жолы бойынша деректер бұрмаланды, бұл 433,2 мың теңге сомаға бұрмалануға әкеп соқтырды.
«Қызметкерлер мен басқа да есеп беретін тұлғалар алдындағы қысқа мерзімді кредиторлық берешекті» білім бөлімдері дұрыс көрсетпейді. Бейімбет Майлин, Федоров, Ұзынкөл, Қамысты, Қарабалық, Денисов, Алтынсарин аудандары бұл есепті кезеңнің басында және соңында 138 008,2 мың теңге және 1 364 020,6 мың теңгеге бұрмалануға әкеп соқтырды.
Арқалық қаласы мен Ұзынкөл ауданының білім бөлімдерімен 954,3 теңгеге «Өнім берушілер мен мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек» жолы бойынша қалдық дұрыс көрсетілмеген.
«Бюджетке төленетін төлемдер бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек» жолы бойынша білім беру төлдерінің деректері бұрмаланған. Бейімбет Майлин кезең басына 19 422,4 мың теңгеге және кезең соңына 23 492,0 мың теңгеге, сондай-ақ «Басқа міндетті және ерікті төлемдер бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек» жолы бойынша есепті кезеңнің басына және соңына 23 708,5 мың теңге және 48 340,0 мың теңгеге сомаға.
Бейімбет Майлин атындағы, Сарыкөл, Меңдіқара, Амангелді, Әулиекөл аудандарының білім бөлімдерімен есепті кезеңнің басында 41 697,0 мың теңге және соңында 1 156 595,8 мың теңге сомасында «Аяқталмаған құрылыс және күрделі салымдар» жолы бойынша деректер дұрыс көрсетілмеген.
Ұзынкөл ауданының білім бөлімі 4 291,6 мың теңге сомасына «Ақша қаражаты және олардың баламалары» балансының жолдары бойынша, Қостанай қаласының білім бөлімі 2 970,8 мың теңге сомасына «Бюджеттік төлемдер бойынша қысқа мерзімді дебиторлық берешек» балансының жолы бойынша, Қарабалық ауданының білім бөлімі берген «Қысқа мерзімді аванстар» жолы бойынша сомасына бірыңғай жағдайларға жол берді 43 926,9 мың теңге және «Өзге де қысқа мерзімді активтер» Жангелдин ауданының білім бөлімінде 175,1 мың теңге сомасына бұрмалауы анықталды.
Сондай-ақ, аудитпен бюджет қаражатын пайдалану мәселелері қамтылды, оның нәтижелері бойынша Сарыкөл аудандық білім бөлімінің мектепті күрделі жөндеу шеңберінде жеткізушіге растайтын құжаттарсыз 159 787,6 мың теңге аударуы, Меңдіқара аудандық білім бөлімінің өткен жылдардағы 73,2 мың теңге көлемінде өтелмеген дебиторлық берешегінің болуы, Лисаков қаласының білім бөлімінің лимиттен тыс 21,6 мың теңге көлемінде ЖЖМ есептен шығаруы анықталды.
Тұтастай алғанда, аудит нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтардың сипаты мен көлемін ескере отырып, Қостанай облысының білім беру саласының шоғырландырылған қаржылық есептілігі дұрыс емес деген қорытынды жасауға болады, қаржылық есептіліктің бұрмалануына әкеп соққан бұзушылықтардың туындау себебі бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік саласындағы нормативтік құқықтық актілердің талаптарын сақтамау болып табылады.
Мемлекеттік аудит нәтижелері бойынша бұзушылықтарды жою бойынша тапсырмалар мен ұсынымдар, сондай-ақ білім беру объектілерінің қызметін жетілдіру бойынша ұсыныстар берілді.
Тексеру комиссиясы мүшесі Р. Байгабулов