Д.А. Қонаев атындағы Тау-кен институтының 70 жылдығына арналған «Елдің индустриалды-инновациялық дамуына тау-кен ғылымы» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция 2015 жылдың 10-11 қыркүйек аралығында Алматы қаласында өтті.
Қазақстан минералды ресурстарға өте бай, әлемде ірі тау-кен өндіруші елдердің қатарына жатады және де қатты пайдалы қазбаларды өндіру көлемі бойынша әлемдегі жетекші орындардың біріне ие. Қазақстанның тау-кен кешені елдегі басқа да негізгі салаларды дамытуға бағытталған.
Д.А.Қонаев атындағы тау-кен институты «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК-ның филиалы, 70 жыл бойы тау-кен өнеркәсібін ғылыми-техникалық қамтамасыздандыру бойынша еңбек етіп келе жатқан Қазақстандағы және Орталық Азиядағы ірі ғылыми-өндірістік орталықтарыдың бірі болып саналады.
Тау-кен ғылымының мәселелері мен перспективалары және тау-кен өндіру саласындағылармен ара-қатынасқа қатысты конференция жұмыстары бағытталған, оған басшылар, мүдделі министрліктер өкілдері, жергілікті билік және ведомстволардың, жетекші ғылыми ұйымдардың өкілдері және Қазақстанның тау-кен өнеркәсіптері:Алматы, Қарағанды, Жезқазған, Өскемен, сондай-ақ көрші елдерден: Белорусь мемлекеттік университеті (Минск қ.), РҒА ЖҚКИМИ (ИПКОН РАН) (Мәскеу қ.), РҒА ОрБ ТКИ (Екатеринбург қ.), Көмір институты РҒА СБ (Кемеров қ.) РҒА СБ Н.А.Чинакал атындағы тау-кен институты (Новосибирск қ.), РҒА СБ ТИ ( Пермь қ.), «Гипроруда» ААҚ (Санкт-Петербург қ.), Ұлттық тау-кен университеті (Днепропетровск қ.), Қырғыз Республикасының ҰҒА Геомеханика және минералды ресурстарды дамыту институты (Бішкек қ.) және т.б. қатысты.
Конференцияның ұйымдастыру комитетіне ҚР Энергетика министрі В.С.Школьниктен, ҚР Инвестиция және даму вице-министрі А.П.Раудан, «ҚР МШКҚӨ ҰО» РМК бас директоры, академик А.А.Жарменовадан, Қ.Сатпаев атындағы ҚазҰЗТУ, ҚазҰЖҒА академигі А.А.Зейнулиннадан, ҚР ҰҒА академигі М.А.Каюповадан құттықтау хаттар келіп түсті.
Конференцияда Қазақстаннның көрнекті ғалымдары және көрші елдерден: ҚР ҰҒА академигі Б.Р. Ракишев, РҒА СБ Көмір институтының директоры, РҒА корреспондент- мүшесі В.И.Клишин, ҚР ҰҒА академигі Е.И.Рогов, РҒА ОрБ ТКИ директоры С.В.Корнилков, «ОАЕО» ҚБ (ЦАГС) президенті, «Халықаралық ақпартану академиясы» ҚБ (МАИН) академигі А.Ф.Цеховой, Қырғыз Республикасының ҰҒА Геомеханика және минералды ресурстарды дамыту институтының директоры, ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі К.Ч.Кожогулов, ҚР ҰҒА академигі У.Б.Баймуратов, Белорусь мемлекеттік университетінің кафедра басқарушысы М.А.Журавков және т.б. баяндама оқыды.
Екі күн ішінде геомеханикалық процестерді және басқару зерттеу, ресурстік және экологиялық таза технологиялар, механикаландыру, автоматтандыру, өндірісті басқару, минералдық ресурстар және жер қойнауын тиімді пайдалану кешенді дамыту, тау-кен қоршаған ортаға қатысты мәселелер арналған, сондай-ақ экологиялық факторларды есепке ала отырып кен, мұнай, газ, көмір, метан, тақтатас, және металл емес құрылыс материалдарын өндіру үшін қолданыстағы және инновациялық технологияларды дамыту дәлелді жетілдіру сияұты тақырыптарда баяндамалар тыңдалды.
Механикаландыру, автоматтандыру, модельдеу, компьютерлік жобалау және жоспарлау, тау-кен өндірістерінің экономикасы, сондай-ақ жерасты шахталарында, рудниктерде, шахталарда негізгі және қосалқы операцияларды механикаландыруды зерттеу сияқты тақырыптарда сұрақтар қарастырылды. Минералды шикізаттың технологиялық қуатын меңгеру, тау-кен және көлік құрал-жабдықтарын импорттық алмастыру, ЕурАзЭҚ-тың шеңберінде, сондай-ақ басқа да Қазақстан экономикасына шағын және орта бизнесті тақырыптарда аналитикалық баяндамалар оқылды.
Конференция материалдары негізінде құрылған, «Тау-кен өнеркәсібін ғылыми-техникалық қамтамасыз ету» еңбегінің 87 томы Институттың мерейтойына арналған.
Конференция шеңберінде Д.А.Қонаев атындағы тау-кен институтының мұражайымен танысу өтті, онда институттың қалыптасу және даму тарихы баяндалған, Ленин сыйлығының жеңімпаздар сыйлығы, КСРО және Қазақстан Ғылым мен техника саласындағы Мемлекеттік сыйлығы, Қ.Сатпаев атындағы сыйлық, әзірлемелер, макеттер, музейлік экспонаттар, альбомдар ғылыми еңбектер сияқты құнды дүниелерге толы.
Конференция шешімінде тау-кен ғылымы мен өндірісін дамытудағы кейбір оң өзгерістерге қарамастан, минералдық ресурстарды кешенді дамыту және басқару үшін бірқатар проблемалар негізінде ұлттық көзқарас әзірлеу қажет, іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулерді қаржыландыруды мәселелерін шешу, дамытуға және жаңа тиімді, қауіпсіз технологиялар мен техникалық шешімдерді уақтылы енгізу үшін тау-кен компаниялары және ғылыми-зерттеу институттары арасындағы өзара іс-қимылдың тиімді жүйесін құру сияқты маңызды мәселелер атап өтілді.
Конференция қорытындысына сай тау-кен ғылымындағы мәселелермен алмасу, өнеркәсіп жағдайын талдау, тау-кен кешенінің тұрақты дамуының негізгі бағыттарын айқындау, соңғы ғылыми жетістіктерге негізделген оңтайлы шешімдерді іздеу, Қазақстандағы және Достастық елдер арасындағы ғылым мен өндіріс қарым-қатынастарын нығайту және дамыту сияқты мәселелерді жатқызуға болады.
Д.А.Қонаев атындағы тау-кен институты
Алматы қ., Абай даңғылы, 191, Н.Тлендиев көшесінің бұрышы